‘Çıkış Yolu’

Onur ÖYMEN

Koşullar, baskı yöntemleri, liderler ve en sonunda da halklar nasıl değişti? ‘Küreselleşelim, yaşasın ortak zihin! Ortak paylaşım!’ diyenler kimler? George Orwell’in deyişiyle, eğer bütün ülkeler eşit ama bazıları daha eşit ise “Ülkeler güvenliklerinin sağlanmasında ittifaklara tam olarak bel bağlayabilir mi? Razı olma politikaları ve bedelleri neler? Kimler neye razı oldu/oluyor? Dış baskılar yüzyılı… Osmanlı İmparatorluğu, Türkiye Cumhuriyeti hattı… Hawaii, Küba, Nikaragua, Haiti, Brezilya, Guatemala, Şili, Venezüella, Uzakdoğu, Ortadoğu, Afrika örnekleri… Sömürgecilerin dış darbe girişimleri ve sonuçları… Ulusların ortak köşeye sıkıştırılma noktaları, temel engebeler… Neler artık aynı değil? Türkiye bu resmin neresinde duruyor? Dünya, tarih hangi masalları bir daha anlatamayacak? Tüm bu soruların yanıtlarını tarih ile günümüz sarkacında en can alıcı noktalarıyla ele alan bir kitabı okuyoruz bugünlerde: ‘Çıkış Yolu-Dış Baskılara Karşı Tam Bağımsızlığı Korumak’. Onur Öymen’le özellikle sağcı basın tarafından topa tutulan yeni kitabını konuştuk…

Gamze AKDEMİR

“Kahramanı kadar gafili de haini de çok bir milletiz.” Atatürk, 1922 -Ulus devletlerin ortaya çıkışından sonra yani 17. yüzyılın ortalarından itibaren dünyada dış politikada yeni bir döneme girildi. Kitabınızda önemle üzerinde durulan çıkış noktalarından biri de bu…- Ulus devletlerin ön plana çıkmasından bir süre sonra, aralarındaki çıkar çatışmaları yoğunlaştı. Bu çatışmalar özellikle dünya savaşları döneminde ve savaşı izleyen yıllarda büsbütün önem kazandı. O dönemleri incelediğimiz zaman dünya devletlerinin gerçek politikalarını çok iyi anlayabiliyorsunuz. Bir de diğer devletleri yönlendirme, onların egemenliğini ellerinden alma çalışmalarının başlangıcı olarak sömürgecilik dönemi var tabii. Sömürgeciler devletleri siyasi, ekonomik, sosyal, askeri açılardan nasıl istismar ediyorlar, kitapta örnekleriyle anlatıyorum. Sömürgecilik bittikten sonra yeni sömürgecilik denilen dönem başlıyor. Farklı yöntemlerle aynı politikalar izleniyor. Onları da anlatmaya çalıştım.

ORTAK KÜLTÜRÜMÜZ CNN!

- Koşullar değişti… Baskı yöntemleri değişti… Liderler değişti… Ve halklar da değişti… ‘Küreselleşelim, yaşasın ortak zihin! Ortak paylaşım!’ düsturu. “Emperyalist dış güçlerle çarpık bir entegrasyonla” haşır neşirlik…- Kültür emperyalizmi tabii. Kültürleri aşındırmak, sakatlamak eylemleri artık daha hızlı, yoğun erişimli olarak cereyan ediyor. Bir devletin yönetimini etkilemek istiyorsanız, o devlet üzerinden kendi çıkarlarınıza hizmet etmek istiyorsanız sadece siyasi ve ekonomik yöntemler yetmiyor. İşin kültür boyutunu da medya boyutunu da değerlendirmeleri gerekiyor. Ve bunu yapıyorlar. Ve böylelikle “küreselleşme” adı altında ulusal değerler, ulusal çıkarlar, ulusal kültür zaman içinde aşınmaya uğratılıyor. Yaşar Kemal’in bana bir tarihte dediği gibi: “Batılılar Doğu kültürü hakkında, Doğu edebiyatı hakkında çok daha fazla şey bilirlerdi, fakat şimdi tüm dünyaya bir CNN kültürü hâkim oldu.”- Ve bu tazyik altında püskürtme de çok ama çok zorlu görünüyor ne dersiniz?- Siyasetçilere, basına ve bilim insanlarına çok şey düşüyor. Gayet tabii kendinizi dünyadan tecrit edemezsiniz, gayet tabii ki dünyayla ilişkiniz olacak. Mesele bu ilişkileri sürdürürken, diğer ülkelerle bağlar kurarken nasıl dik durulacağını bilmek. Atatürk’ün döneminde de bu bağlar kurulmuştu, bunu yaparken unutulmaması gereken kendi çıkarlarınızı, ulusun bağımsızlığını ve kendi kendine karar verme kabiliyetinizi muhafaza etmektir. İşin en can alıcı tarafı orasıdır.

OKURLARA

TURHAN GÜNAY

Özetle ‘Dış baskılara karşı tam bağımsızlığı korumak’ diyor Onur Öymen ‘Çıkış Yolu’ adını verdiği kitabında. Öymen, yaptığı araştırmalara ve deneyimlerine dayanarak dünyanın ve Türkiye’nin gerçekleri hakkında gözlem ve değerlendirmelerini anlatıyor. Bu gerçeklerden biri, uluslararası ilişkilerde dış baskıların bir dış politika aracı olarak kullanılması. Günümüzde daha çok Irak’ta olduğu gibi doğrudan müdahale ya da IMF ve Dünya Bankası gibi uluslararası kuruluşlar yoluyla ülkelerin iç ve dış politikalarını etkileme yoluna gidiliyor. Basın, sivil toplum örgütleri ve akademik çevrelerden de bu amaçla yararlanılmaya çalışılıyor. Avrupa Birliği de gerektiğinde bir baskı unsuru olarak kullanılıyor. Öymen, iki yüz yıldan beri büyük devletlerin yaptığı doğrudan ve dolaylı müdahale örneklerine ve dış baskılara direnerek ulusal bağımsızlığına kavuşabilen ülkelerin öyküsüne de yer veriyor. Osmanlı İmparatorluğu’nu tükenme noktasına getiren dış müdahalelerden sonra çıkış yolu arayan Atatürk’ün savunduğu ilkeler ve Türkiye’yi bağımsız, egemen ve çağdaş bir ülke haline getirmek için verilen mücadeleyi anlatıyor. Onur Öymen’le özellikle sağcı basın tarafından topa tutulan yeni kitabını konuştuk…Kemal Özer, 2 Temmuz 1993’te yaşanan Sivas Kıyımı’nın 15. yılında yayımladığı son şiir kitabı ‘Temmuz İçin Yaralı Semah’la kıyıma yeniden bakıp suçüstü yapmaya çağırıyor okuru. Yangın Şiirleri alt başlığıyla yayımlanan kitap üzerine konuştuk Özer’le.Bol kitaplı günler…e-posta: turhangunaycumhuriyet.com.trcumkitapcumhuriyet.com.tr