Küresel krize küresel müdahale

ABD'de başlayıp Avrupa ve Asya'yı saran ekonomik krizde ümitler tükenirken merkez bankaları faiz indirimine gidince piyasalar toparlanmaya başladı. Fed, ECB, BOE, İsveç ve Kanada Merkez Bankası gösterge faiz oranını 50 baz puan indirerek, sırasıyla yüzde 1.5, 3.75, 4.5, 4.25 ve 2.5’e indirdi. Çin Merkez Bankası ise faiz oranını 0,27 baz puan düşürerek, yüzde 6,93'e çekti.

08 Ekim 2008 Çarşamba, 08:44

ABD ile başlayıp tüm dünyayı saran küresel krize merkez bankalarının faiz indirimi ile destek geldi. Ancak bu destek piyasaları rahatlatmadı. Avrupa borsalarında düşüş sürdü, İMKB günü yüzde 2.5 kayıpla tamamladı.

 

FED faiz oranını yüzde 1,5'e çekti

ABD Merkez Bankası (Fed) faiz oranını yüzde 0,5 indirerek yüzde 1,5'e çekti. Fed'den yapılan açıklamada, faiz oranının yüzde 1,5'e indirildiği, Avrupa Merkez Bankası (AMB), Kanada İngiltere, İsveç ve İsviçre merkez bankalarıyla işbirliği içerisinde hareket edildiği bildirildi.

AMB, İngiltere ve İsveç merkez bankaları da faiz oranlarını yarımşar puan indirdi.Fed yüzde 2 olan faiz oranını yüzde 1,5'e çekerken, küresel finansal krizin bütün dünyayı etkilemeye başlaması nedeniyle 28-29 Ekim'de yapılacak olağan toplantısını beklemedi.

Fed'den yaptığı açıklamada, faiz indirme kararında diğer merkez bankalarıyla birlikte hareket ettiğini bildirirken, ayrıca iskonto faiz oranını da aynı oranda düşürerek yüzde 1,75'e indirdi.
 

Avrupa Merkez Bankası AMB) yüzde 4 olan faiz oranını yüzde 3,75'e, İngiltere Merkez Bankası yüzde 5 olan faiz oranını yüzde 4,5'e ve İsveç Merkez Bankası (Riksbank) da yüzde 4,75'e indirdi.

Çin Merkez Bankası ise faiz oranını 0,27 baz puan düşürerek, yüzde 6,93'e çekti.
Danimarka Merkez Bankası ise para birimi kronu desteklemek için faiz oranını yüzde 0,4 artırarak yüzde 5'e çıkardı.

Japonya Merkez Bankası yüzde 0,5 olan faiz oranını değiştiremeyeceğini bildirirken, Fed Japonya Merkez Bankası'nın Fed'e güçlü destek verdiğini açıkladı. Kanada ve İsviçre merkez bankaları da faiz oranlarını yarımşar puan düşürdü.

Öte yandan İngiltere Başbakanı Gordon Brown yaptığı açıklamada faiz indiriminin Avrupa çapında koordineli bir hareket olduğunu söyledi.


Fed, yaptığı açıklamada, ''Mevcut ekonomik veriler son aylarda ekonomik faaliyetin hızının önemli ölçüde yavaşladığını gösteriyor'' dedi.

Enflasyonun halen yüksek seyrettiğini vurgulayan Fed, ancak son zamanlarda enerji ve diğer emtia fiyatlarındaki düşüşün enflasyon riskini hafiflettiğine dikkati çekti.
 

Fed, faiz indirimi kararının oy birliğiyle alındığını ve fiyat istikrarını desteklemeye yardımcı olacak enflasyon beklentilerinin azaldığını bildirdi.

Açıklamada, ''Son zamanlarda finansal krizin şiddetlenmesi büyümede aşağı yönlü riskleri artırdı ve böylece fiyat istikrarı için yukarı yönlü riskler daha da azaldı'' denildi.

İngiltere Merkez Bankası'ndan yapılan açıklamada da ''faiz oranlarının düşürülmesinin finansal piyasalardaki mevcut sorunları çözmesinin beklenemeyeceği ve bankacılık sektörünün sermayesinin önemli oranda yükselmesinin gerektiği'' ifade edildi.

Japonya Merkez Bankası'ndan yapılan açıklamada, 6 merkez bankasının kararının memnuniyetle karşılandığı, hareketin, ülkelerin mali sistemlerine ve ekonomilerinin istikrarının sağlanmasına katkıda bulunmasının umulduğu belirtildi.

Açıklamada, Japon mali sisteminin diğer sanayileşmiş ülkelerle kıyaslandığında daha istikrarlı olduğu, buna karşılık bankanın devam eden krizle boğuşan diğer ülkelerle yakın işbirliği sözü verdiği kaydedildi.

Bu arada Çin Merkez Bankası ilk kez diğer merkez bankalarıyla aynı zamanda faiz oranının değiştirdiğini açıkladı.

 

Toparlanma kısa sürdü

New York Menkul Kıymetler Borsası yükselişle açıldı. Dow Jones endeksi, açılışta yüzde 2,12 düştü. Dow Jones endeksi şu sıralar ise yüzde 1,30 oranında azalarak 9.323,89 puana geriledi. Nasdaq Bileşik Endeksi de yüzde 1,66 düştü.

Bu arada, Latin Amerika borsalarında Sao Paulo's Bovespa endeksi yüzde 4,66, Buenos Aires Merval endeksi yüzde 2,72 ve Meksika IPC endeksi yüzde 3,97 geriledi. ABD Merkez Bankası (Fed) ile diğer merkez bankalarının faiz indiriminden sonra toparlanmaya başlayan Avrupa borsaları da tekrar düşmeye başladı.

Londra Menkul Kıymetler Borsası'nda FTSE 100 Endeksi şu sıralar yüzde 3,43, değer kaybederek 4.447,21 puana indi.

Almanya'da borsanın temel göstergesi DAX Endeksi de yüzde 3,98 azalarak 5.114,56 puana, Fransa'da CAC 40 Endeksi yüzde 3,54 değer kaybederek 3.599,92 puana geriledi.
Madrid borsası yüzde 2,52, Brüksel borsası yüzde 5,09, Amsterdam borsası yüzde 3,30 ve Zürih borsası da yüzde 3,66 değer kaybetti.

 

Merkel: Faiz indirimi, güven arttırıcı bir önlem

Almanya Başbakanı Angela Merkel, merkez bankalarının faiz indirimini, uluslararası mali krizin aşılması yolunda güven artırıcı bir önlem olarak gördüklerini söyledi.

Merkel, Avrupa Merkez Bankası'nın faiz oranlarını yüzde 0,5 oranında azaltarak yüzde 3,75'e düşürmesinden ve diğer merkez bankalarının da faiz oranlarını düşürmelerinden memnuniyet duyduğunu belirterek, bunu uluslararası mali krizin aşılması yolunda güven yaratıcı bir önlem olarak gördüğünü ve bunun faydalı olacağını belirtti.

Alman Bankalar Birliği de karardan memnuniyet duyduğunu bildirerek, bu kararın, AB ülkelerinde konjonktürdeki zayıflama endişelerini büyük ölçüde azaltacağını savundu.
Öte yandan, Almanya Maliye Bakanı Peer Steinbrück, G-7 ülkelerinin maliye bakanlarına bir mektup göndererek, mali krizlerde önemli banka yöneticilerinden daha sıkı bir şekilde hesap sorulması çağrısında bulundu.

 

Yunanistan mevduat garantisini 100 bin avroya yükseltti

Yunanistan, bankalardaki mevduat garantisini 100 bin avroya yükseltiyor.
Yunanistan Maliye Bakanı George Alogoskoufis, yaptığı açıklamada, parlamentoya sunulacak değişiklikle 3 yıl için bankalardaki mevduat garantisinin 100 bin avroya çıkarılacağını bildirdi. Alogoskoufis, mevduat garantisinin yükseltilmesinin küresel finansal kriz sırasında bankacılık sistemine olan güvenin yeniden inşa edilmesine yardımcı olmasının amaçlandığını kaydetti.

 

Slovakya mevduata tam garanti verecek

Öte yandan, Slovakya Başbakanı Robert Fico, Slovak yöneticilerin ülkedeki bankalardaki mevduata tam garanti veren bir planı onayladığını bildirdi.

Fico, planın Parlamento'nun onayından da geçmesi gerektiğini kaydetti.

Slovakya'daki bankaların güvenli olduğunu belirten Fico, kararın, Avrupa'daki bankacılık sisteminin istikrara kavuşmasına katkıda bulunacağını ifade etti.

Slovakya da diğer birçok Avrupa ülkesi gibi bankalardaki mevduata 20 bin avroya kadar garanti veriyordu.

 

İsveç'ten kredi desteği

İsveç, küresel finansal krizin ciddi biçimde etkilediği İzlanda'nın en büyük bankası Kaupthing bankasına acil kredi veriyor.

İsveç Merkez Bankası (Riksbank), yaptığı açıklamada, Kaupthing bankasının, borcunu ödeyebilme gücüne sahip olduğu sonucuna varılan İsveç'teki birimi Kaupthing Bank Sverige'e, 702 milyon dolara kadar kredi yardımında bulunacağını belirtti.

 

Avrupa borsaları

Merkez bankalarının ortak faiz indirme hareketinin ardından şu sıralarda İngiltere'de FTSE 100 Endeksi yüzde 0,51 artarken, diğer borsalarda düşüş eğilimi sürüyor.

Fransa'da CAC 40 Endeksi yüzde 0,06, Almanya'da DAX Endeksi yüzde 0,85, Amsterdam'da yüzde 1,43, Brüksel'de yüzde 2,39, Madrid'de yüzde 0,92 ve Zürih'de yüzde 1,25 değer kaybetti.

 

Kuveyt faiz oranlarını düşürdü

Kuveyt resmi haber ajansı, merkez bankasının, faiz oranlarını düşürdüğünü bildirdi.
Habere göre banka, likiditeyi artırmak ve borsadaki güveni artırabilmek için faiz oranlarını yüzde 1,25 düşürerek yüzde 4,5 yaptı. Öte yandan, ülkede kayıpların önlenmesi için borsanın geçici olarak kapatılması talepleri dile getiriliyor.

 

Hong Kong'da faiz oranları düştü

Hong Kong'da faiz oranları 1 puan düşürüldü. Ülkede fiili olarak merkez bankası olarak görev yapan Hong Kong Mali Otoritesi, perşembe gününden itibaren geçerli olmak üzere faiz oranlarını yüzde 1 düşürerek yüzde 2,5 yaptı.

Öte yandan, Romanya'da Bükreş Menkul Kıymetler Borsası BET Endeksi'nde değer kaybının yüzde 9,3'ü aşması nedeniyle işlemlere ara verildi. Borsada bazı şirketlerin kayıpları yüzde 15'leri buldu.

 

Dolar 1.42'yi aştı

Avrupa'da merkez bankaları bugün de piyasaya likidite sağlamayı sürdürüyor. Avrupa Merkez Bankası, bugün piyasaya 70 milyar dolar sürdüğünü belirtti. İngiltere Merkez Bankası ile İsviçre Merkez Bankası da piyasaya 10'ar milyar dolar daha verdi.

Bankalararası piyasada dünkü spot kapanış olan 1.3690 YTL’ye göre bu sabah ilk işlemlerde dolar, yüzde 2’den fazla değer kazandı. Bankacılar dolardaki yükselişi krizin etkisiyle dolara olan yüksek talebe bağladı.

 

Tokyo borsası değer kaybetti

Küresel finansal krizle ilgili kaygıların derinleşmesi nedeniyle Tokyo Borsası yüzde 9,4 değer kaybetti. Böylece, borsa son 5 yılın en düşük düzeyinden kapanmış oldu.

Nikkei Endeksi, günü 952,58 puan azalarak 9,203,32 puandan tamamladı. Endeks, son 2 haftada yüzde 24'den fazla değer kaybetmiş oldu.

Tokyo Borsasındaki değer kaybı, dün alınan önlemlere karşın New York Borsası Dow Jones Sanayi Endeksinin yüzde 5'den fazla gerilemesinin ardından geldi.
Öte yandan, Asya genelinde borsalar değer kaybetti.

Endonezya'da borsa yüzde 10'un üzerinde gerileyince geçici olarak kapatıldı. Hong Kong'da borsa yüzde 5, Güney Kore'de yüzde 6,1 ve Tayland'da yüzde 6 değer kaybetti.


Avrupa borsaları ve İskandinav borsaları düştü

Küresel finansal kriz bütün dünyayı etkilemeyi sürdürürken, Asya borsalarından sonra işlemlerin devam ettiği Avrupa borsalarında da düşüş eğilimi hakim bulunuyor.
Londra Menkul Kıymetler Borsası'nda FTSE 100 Endeksi şu sıralar yüzde 4,42 değer kaybederek 4.401,72 puana indi.

 

Romanya

Romanya'da borsa salı günü son 42 ayın en düşük seviyesine gerilerken, para birimi ron da avro karşısında son 2 haftada yüzde 10'dan fazla değer kaybetti.

Romanya Merkez Bankası Başkanı Mugur Isarescu, yaptığı açıklamada, küresel finansal krize karşın Romanya bankalarındaki mevduatların güvende olduğunu söyledi.

 

Emeklilik fonları değer kaybetti

ABD'de küresel finansal krizin hüküm sürdüğü son 15 ayda emeklilik fonları 2 trilyon dolar değer kaybetti.

Amerikan Kongre Bütçe Ofisi Direktörü Peter Orszag, yaptığı açıklamada, kayıpların birçok çalışanı büyük miktardaki tüketimden uzak tuttuğunu ve çalışanların emekliliklerini ertelediklerini söyledi.

Orszag, ABD'lilerin yaşadığı korkunun temelinin olduğunu belirterek, kamu ve özel emeklilik fonlarının 2007 ortalarından itibaren yüzde 20 değer kaybettiğini tahmin ettiklerini belirtti.