Tanker pazarlığı kızıştı

Londra’nın İran’ı hedef alan ekonomik yaptırımları devreye sokmayı planladığı haberleri gündeme düşerken Tahran’dan “Farklı senaryolara hazırız” mesajı geldi.
Yayınlanma tarihi: 22 Temmuz 2019 Pazartesi, 02:29

[Haber görseli]İran’ın yarı resmi haber ajansı Fars, İngiliz petrol tankerine Devrim Muhafızları Ordusu güçleri tarafından müdahale edildiği anın görüntülerini yayımladı. Videoda, sürat tekneleriyle geminin çevresinin sarıldığı, helikopterden de yüzleri maskeli İran askerlerinin gemiye indirildiği görülüyor.

ABD’nin uluslararası nükleer anlaşmadan çekilmesi ve İran’a yaptırımlarını ağırlaştırmasının ardından Tahran-Batı hattında yükselen tansiyon, dünya petrol ticaretinin kritik güzergâhı Hürmüz Boğazı’nda küresel ölçekte kriz yaratmaya devam ediyor. İran Devrim Muhafızları’nın cuma günü Hürmüz’de “Stena Impero” adlı İngiliz tankerini 23 mürettebatıyla birlikte alıkoymasınının ardından taraflar atacakları adımları masaya yatırıyor. İngiltere de Cebelitarık’ta Suriye’ye ambargoyu deldiği gerekçesiyle İran gemisini alıkoymuş durumda.

‘Gemi Umman sularındaydı’
İran’ın İngiltere elçisi Hamid Baeidinejad, Twitter’dan yayımladığı mesajda, “Londra hükümeti, tanker meselesinin ötesinde iki ülke arasındaki gerilimi artırmayı isteyen iç siyasi güçleri sınırlandırmalı. Ancak İran, farklı tüm senaryolara karşı hazırlıklı ve dayanıklıdır” ifadelerini kullandı.
Öte yandan Londra cephesinin ekonomik yaptırımları da içeren farklı seçenekleri değerlendirdiği haberleri de gündeme yansıdı. İran Savunma Bakan Yardımcısı Tobias Ellwood “Tüm seçenekleri değerlendiriyoruz” açıklaması yaparken Telegraph gazetesi de Londra hükümetinin Tahran’a bir takım ekonomik yaptırımlar açıklamaya hazırlandığı iddiasına yer verdi.
İngiltere’nin Birleşmiş Milletler (BM) daimi temsilcisi ise Hürmüz Boğazı’nda yaşanan tanker krizini BM Güvenlik Konseyi’ne taşıdı. Konseye sunulan mektupta petrol tankerinin alıkonulduğu sırada Umman karasularında olduğu belirtilerek “Uluslararası hukuk, seyir hakkının engellenmemesi gerektiğini vurguluyor, bu nedenle İran’ın hareketi yasadışı bir müdahaledir” denildi. Almanya Dışişleri Bakanı Heiko Mass da İran’a sağduyu çağrısı yaptığı açıklamasında, “Burada söz konusu olan bir savaşı önlemek. Avrupalı partnerlerin ve bölgedeki devletlerin tüm çabaları da buna yönelik” ifadelerini kullandı.
NATO’dan İran Devrim Muhafızları’na “gemileri derhal bırakma” çağrısı yükselirken Umman da tarafları gerginliğin diplomatik yollarla çözmeye davet eden bir açıklama yayımladı. İranlı yetkililer ise geminin serbest bırakılmasının mürettebatın kendileriyle işbirliği yapıp yapmamasına bağlı olduğunu kaydetti. Tankerde bulunan 23 kişinin de sağlık durumunun iyi olduğunu duyurdu.

Riyad, tankeri serbest bıraktı
Bu arada, İran’ın bölgedeki yükselen nüfuzunu kırma politikasında ABD’nin en güçlü müttefikleri arasında bulunan Suudi Arabistan’dan gerilimi düşürücü bir hamle gelmesi dikkat çekti. Suudi Arabistan, 30 Nisan’da Cidde’de alıkonulan İran’a ait “Happiness 1” adlı petrol tankerini serbest bıraktığını duyurmasının ardından gözler Tahran’a çevrildi. İran, petrol tankerinin güvenli bir şekilde geri dönüşünü sağladığı için Suudi Arabistan, İsviçre ve Umman yönetimlerine teşekkür etti.

‘ABD elçisi olma’ uyarısı
Diğer yandan, Başbakan Theresa May’in istifasının ardından oluşan yönetim boşluğunun henüz doldurulamadığı İngiltere’de muhalefetteki İşçi Partisi’nden İran’la yaşanan gerilime ilişkin farklı bir çıkış dikkat çekti. Parti sözcüsü Richard Burgon, Washington’ın ağır ekonomik yaptırımlarının ardından nükleer uzlaşıda taahhüt ettiği uranyum zenginleştirme limitini aştığını duyuran İran’ı yeniden çözüme ikna etmek için İngiltere’nin pozitif bir rol oynaması gerektiğini söyledi. “Ancak bu süreçte ABD Başkanı Trump’ın elçisi ya da yandaşına dönüşmemeliyiz” diye konuştu.
İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif ise Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton’un İngiltere’yi bataklığa çekmeye çalıştığını söyledi.
Taraflar arasında gemi alıkoymaya yönelik gerilimde ilk perde İngiltere’ye bağlı Cebelitarık özerk yönetiminin, İran tankerinin AB’nin Suriye’ye uyguladığı ambargoları ihlal ettiği gerekçesiyle gözaltına alındığını açıklamasıyla patlak vermişti. İran, “Grace 1” adlı tankerin alıkonulmasının “Londra için sonuçları olacağı” uyarısında bulunmuştu.

[Haber görseli]

A+ A-