Kararnamelere yargı denetimi

AKP, CHP ve MHP’nin yer aldığı Anayasa Komisyonu, OHAL döneminde çıkarılan kanun hükmünde kararnameler (KHK) ile yaşanan mağduriyetlerin önüne geçebilmek adına “KHK’lere yargı denetimi getirmeyi amaçlayan” düzenlemeler üzerinde çalışıyor.
Yayınlanma tarihi: 7 Eylül 2016 Çarşamba, 03:34

[Haber görseli]AKP, CHP ve MHP’nin yer aldığı Anayasa Komisyonu’nun yazım aşamasına başladığı mini anayasa değişikliği paketinin “bayram öncesi sürprizi” belli oldu. Komisyonun, OHAL döneminde çıkarılan kanun hükmünde kararnameler (KHK) ile yaşanan mağduriyetlerin önüne geçebilmek ve mağduriyetlere ilişkin hukuksal bir zemin oluşturabilmek adına “KHK’lere yargı denetimi getirmeyi amaçlayan” düzenlemeler üzerinde çalıştığı belirtildi.

Düzenleme kabul görürse, KHK’ler ile mağduriyet yaşayanların haklarını iç hukuk yollarıyla arayabilmelerinin önü açılacak. Yargıdaki düzenlemelerin ağırlıklı olacağı mini anayasa paketinde ayrıca askeri yargının kaldırılmasıyla Anayasa Mahkemesi’nin askeri yargıdan gelen 2 üyeliği de iptal edilecek.

Özellikle kamudan 50 binden fazla kamu görevlisinin meslekten ihraç edildiği KHK ile birlikte yoğun şikâyetler gündeme gelmişti. Pek çok memurun “FETÖ ya da diğer terör örgütleriyle ilgisi olmadığı” belirtilerek, buna karşın meslekten ihraç edildiği ve bu durumun artık “bir cadı avına dönüştüğü” muhalefet cephesinde dile getirilmişti. Söz konusu şikâyetler üzerine Anayasa Komisyonu’nun da KHK’lerle ilgili mağduriyetleri giderecek bir formül üzerinde durduğu belirtildi. Üç parti anlaşırsa, anayasada yapılacak düzenleme ile söz konusu KHK’lere yargı denetimi getirilecek. Amaç, KHK’ler ile mağduriyet yaşayanların haklarına ilişkin hukuksal bir zemin oluşturabilmek.

AYM başvurusu...

Mevcut düzenlemede, “KHK ile mağdur olduğunu ileri süren bir yurttaş” için iç hukuk yolları kapalı. Bu durumda yurttaşın, “söz konusu KHK’nin iptali ve mağduriyetinin giderilmesi için” Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) başvuruda bulunması gerekiyor. Ancak bu tür davalarda AYM, “iç hukuk yollarının kapalı olması nedeniyle başvuruyu geri çevirebiliyor." Bu yoldan sonuç alamayan yurttaşınsa hakkını araması için tek yolun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) başvuruda bulunması gösteriliyor. Komisyonun üzerinde durduğu düzenlemenin kabul görmesi halinde yurttaşların haklarını iç hukuk yollarıyla arayabilmelerinin önü açılabilecek.

‘Onama’ makamı...

Komisyonun ele aldığı önemli konulardan bir diğeri de HSYK’nin yapısı. Mini anayasa paketinde HSYK’nin yapısında da ciddi bir değişime gidilmesi bekleniyor. Muhalefet, mesleğe alınacak hâkim ve savcıların bağımsız bir kurul tarafından yapılması gerektiği görüşünü paylaşıyor. Böylece HSYK’nin hâkim ve savcı alımında sadece “onama makamı” olmasının önüne geçilmesi de hedefleniyor. Komisyon, geçen hafta, konuyla ilgili HSYK üyelerinin de görüşlerine başvurmuştu. Üyelerin verdiği görüşler doğrultusunda, HSYK’nin “2 parçalı sistem yerine yine tek parça olarak devam etmesi” yönünde görüşün komisyonda ağırlık kazandığının da altı çiziliyor.

Askeri yargı...

Anayasa paketinde askeri yargının da tamamen kaldırılması ve ilgili birimlerin Yargıtay ile Danıştay’a bağlanması da bekleniyor. Bu durumda AYM’nin üye yapısında da değişikliğe gidileceği ifade ediliyor. Değişikliğin AYM’nin askeri yargı içinden seçilen 2 üyeliği de iptal edilebilecek.

YÖK de tartışılıyor

Komisyonun gündeminde yargı alanı dışında bir iki madde değişikliği daha var. Onlardan en önemlilerinden birinin de Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) üzerinde olabileceği belirtiliyor. YÖK’ün kaldırılmasının komisyonda tartışmaya açıldığı ancak bir sonuca bağlanamadığı dile getirilirken, komisyon, “FETÖ ve diğer terör örgütlerine ilişkin yapılanmanın üniversiteler ayağının oluşmaması için YÖK’te de bazı düzenlemeler yapılması gerektiği” konusunda hemfikir. Ancak bu konuda henüz somut bir adım atılmazken komisyon çalışmalarını sürdürüyor.

A+ A-
Cumhuriyet İMECESİ