Bulamaç

12 Ekim 2008 Pazar

Bulamaçın sözlük karşılığı sulu, cıvık hamurve koyu un çorbasıolarak veriliyor.

Konuşma dilinde bu sözcük, birbirini tutmayan şeylerin bir araya getirildiği karışık bir nesneyi adlandırmak için de kullanılıyor.

Kimi törenlerimizde ve gösterilerde görülen karışıklık, kargaşa, duygusal iniş çıkışlar, birbirini tutmazlıklar, akla çoğu kez bu sözcüğü getiriyor

***

İstiklal Marşımızla başlayalım

Üzücü, ama gerçek; İstiklal Marşımızı okumayı bilmiyoruz

Bir ağızdan okumaya başladığımızda, sonuç çoğu kez bir ses ve söz anarşisi oluyor

Bu özrümüzün sanırım hepimiz ayrımındayız.

Sorun nerede?

Sözlerle müzik arasındaki uyumsuzlukta mı?

Korkma sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak dizesini, beste nedeniyle bölerek korkma sönmez bu şafak/larda yüzen al sancakdemek zorunda oluştaki çetrefillikte mi?

Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocakdizesinin hemen ardına bir sonraki dizeden o benimsözcüklerini ekleyip, sonrasında da anlamın hiç gerektirmediği bir es verişteki yine o pek de hoş olmayan güfte-beste uygunsuzluğunda mı?

Kurtuluş Savaşı döneminde bir anlamı olabilecek kahraman ırk”, “hakkıdır hakka tapangibi deyimlerin bugün tartışılabilir olmasından mı?

Günümüzdeırkkavramı artık ırkçılıkla özdeş duruma gelmiştir.

Bunun gibi, bugün en inanmış bir dindarın bile Tanrı inancını günümüzde daha çok günlük konuşma dilinde, dinle ilgisi olmayan anlamlarda kullanılan tapmaksözcüğüyle birlikte düşüneceğini pek sanmıyorum.

Sonuçta, her sözcüğün anlamını anlayarak ve içselleştirerek, inançla ve güzel okunamayan bir bağımsızlık marşı, birlik ve güçlülük duygusu uyandırmak yerine, tam tersine, bir başıboşluk, dağınıklık görüntüsü ve izlenimi uyandırıyor

Her yerde, her fırsatta, her açılışta ve kapanışta marş okunmasının çok anlamlı ve gerekli olmadığı da ayrı bir konu

***

Dualarımız konusunda da benzer düşüncelerim var. Arap gırtlağıyla (hançeresiyle) Arapça okunan duaların, ne kadar köklü geleneklere sahip olunursa olunsun, bu ülke insanının yüreğinde yeterince açık ve aydınlık duygular uyandırabildiğinden emin değilim Bu konunun da eninde sonunda, saplantıdan ve saptırmadan uzak, uygarca bir yaklaşımla, güçlü biçimde gündeme geleceğini, aynı duaların daha doğal bir sesle ve Türkçe olarak da okunmasında bir sakınca bulunmadığının anlaşılacağını ümit ediyorum. (Bilindiği gibi Gökalp bu görüşü savunmuş, daha sonra da uzunca bir süre ezan kendi dilimizde okunmuştu.)

***

Ulusça acımızı dile getirdiğimiz son törenlerde ve protesto gösterilerinde de, birçok benzerinde olduğu gibi, kimi kez yanlış ve kötü okunan İstiklal Marşları, anlamları bilinemeyecek Arapça dualar, Atatürk posterlerinin ve bayrakların yanı başında kurt başı işaretleriyle uzanan kollar, bir ara Chopenin cenaze marşı, kimi törenlerde belki mehter marşları, kitlesel sloganların atıldığı törenlere neredeyse kundakta getirilen bebekler ve başkaca birbirini tutmazlıklar birbirine karıştı

Bu karışıklıkta ben bir ulusal birlik görüntüsü değil, çeşitlilik de değil, bir kimlik bulamacı görüyorum

Ve bu kimlik bulamacı sadece bu türden törenlerde değil, TV programlarından gazete sayfalarına, trafik kargaşasından günlük yaşam ilişkilerimize, sokakta yürüme adabından kuyrukta sıra bekleme alışkanlığına, kişisel ve toplumsal yaşamlarımızın bütün alanlarına yayılmış durumda

Özellikle bu iktidar döneminde bütün ülkeyi hiçbir zaman olmadığı ölçüde kaplayan bu bulamaçtan, bu görüntü ve kültür karmaşası ve kirliliğinden, gerçek anlamıyla uygar, vakur; görüntüsüyle de içeriğiyle de aydınlık bir ulusal birliğe evrilmek nasıl gerçekleşecek?

Bu sorunun tek bir yanıtı olabilir:

Okuma çağına gelmiş kuşakların, bilimsel ve hümanist eğitimden geçirilmesiyle

Hem ulusal hem sınıfsal aidiyet bilinci kazanmanın, kendi ulusunun insanıyla bütün insanlığa sevgi duymak arasında bir çelişki görmemenin; bir dine, inanca ya da ülkeye bağlılığı akılla, bilgiyle, bilinçle yaşamanın, özet olarak da bugün içinde bulunduğumuz kimlik bulamacından kurtulmanın biricik yolu, ulusça böyle bir eğitimden geçmemiz olsa gerek

[email protected]

Faks: (0212) 343 72 64


Yazarın Son Yazıları

Okur mektuplarından 20 Kasım 2019
Ispanak 6 Kasım 2019
İrdeleyen akıl 30 Ekim 2019
Sivil Darbe...(*) 23 Ekim 2019
Şiir ve barış 16 Ekim 2019
Hayvan hakları 9 Ekim 2019
Ahret-ahretçilik 2 Ekim 2019
Cumhuriyet okumak... 25 Eylül 2019
Yazma hevesi 18 Eylül 2019
Müfredat 11 Eylül 2019
CHP yeniden umut olurken 4 Eylül 2019
Dişi üstündür 28 Ağustos 2019