Köşe Yazısı

A+ A-

Bakan Bey Wikipedia’ya rica etmeyin, yanlış gördüğünüz bilgileri siz değiştirin

15 Mayıs 2017 Pazartesi

Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Ahmet Arslan’ın açıklamasını okuyunca güldüm. Bakan Türkiye’de dünyaya bir türlü akıl sır erdiremeyen Türk aklınca yasaklanan özgür ansiklopedi Wikipedia’ya sesleniyordu: “Rica ediyoruz, Türkiye’yi terör örgütü destekleyici gibi gösteren yayınları kaldırın, diyoruz ama işlem yapmıyorlar..”
Ben de buradan Bakan Arslan’a sesleniyorum: Sayın Bakan, lütfen siz Wikipedia’da yanlış bulduğunuz o maddelere girin. Orada değiştir komutunu tuşlayın ve o maddelere doğru bildiğiniz bilgileri girin...
Bir dünya bilgi deposunu yasaklayacağınıza ve pire yüzünden bir başvuru kaynağını toptan yasaklayacağınıza...
Wikipedia böyle bir yer, girdiğiniz bilgiler editörlerce kontrol edilip yayınına izin verilecek. Hatta belki de doğrudan yayımlanacak.
Wikipedia’ya arada sırada yaptığı parasal yardım çağrılarına uyar 10-20 dolar bağış yaparım. Çünkü benim için de sık kullandığım bir başvuru kaynağı. Arada düzeltmelerim de olur ansiklopedide. Bunun yaşayıp genişlemesi gerekir. Kolektif yaratılan ve ücretsiz erişilen muazzam bir olay. Buna ön ayak olanı hep mutlulukla anarım!
Kaldırın şu yasağı ve milletin önünü ve dünya ile ilişkisini kesmeyin.
Bizi de iktidarınızı da rezil edip durmayın artık...
Bu milletin fertleri olarak durmadan ve her iktidar için dünya nereye biz nereye demek zorunda mı kalacağız?

Katkımız sadece yüzde 0.7
Şimdi ABD’de yaşayan değerli bir bilim insanımızın Wikipedia özgür ansiklopedisi- Türkiye üzerine kısa notlarına değineceğim. Konu Wikipedia’nın çeşitli dillerde yaygınlığı...
“Wikipedia bugün basılmış olsaydı, 2500 Encylopedia Brittanica cildine karşılık gelirdi.
Toplam 42,000,000 wiki makalesinden sadece 291,000’i (yüzde 0.7) Türkçe. Bu rakamla Türkiye 29. sırada yer alıyor. Türkçe konuşanların sayısı ise dünyada 300 milyon kadar.
Bir örnek olması için bir başka ülke: Sadece 5.4 milyon konuşanı olan Fincede yayımlanan toplam wiki maddelerinin sayısı ise 500,000.”
Yani, Türkçe konuşan ülkelerin kişi başına katkısı Finlandiya’nın yüzde 1’ine karşılık geliyor.

40 sayfalık kaynak girişi var
İçerik olarak ise, Türkçe katkıların toplam paydaki oranı daha da düşük. Türkiye’den Wikipedia’ya çok ciddi bir katkı yapılmıyor. Ne bilgi girişi olarak, ne de kullanıcıların maddi katkısı ciddi bir boyuta ulaşıyor.
Türk hükümetinin Wikipedia’ya erişimi engellemesine sebep olan maddesi ise şu:
https://en.wikipedia.org/wiki/Turkish_ involvement_in_the_Syrian_Civil_ War#Related_criticism_of_Turkey
Bu maddeye verilen referans sayısı 373. Referanslar çeşitli dillerde Türkçe, İngilizce, Arapça, Rusça, Kürtçe, Almancada gazete haberleri, raporlar, politikacı ve savaşan grupların liderleri ile yapılan röportajlar, ülke başkanlarının verdikleri demeçler, Anadolu Ajansı’nın haberleri gibi kaynaklar. Toplam 40 sayfadan ibaret çok geniş bir giriş-kaynak var.”
Bilgiler bu kadar.

Farklı kaynak varsa değiştirilebilir
Bu maddede yazılan her şey kaynaklara dayandırılıyor. Wikipedia yöneticilerinin bu maddeyi iptali oldukça zor, hatta imkânsız. Çünkü yönetim kararıyla iptal ansiklopedinin ilkelerine aykırı.
Fakat yazının başında da belirttiğim gibi, bu maddede, Türk görüşleri de burada yansıtılabilir. Tabii bu görüşlerin yayımlandığı kaynaklar varsa... Belki de maddeye Türk hükümetinin görüşü diye eklemeler yapılabilir, bilmiyorum.
Yukarıdaki linke, dolayısıyla maddeye Türkiye’den ulaşamazsınız, çünkü yasak. Ama tüm dünya bu maddeyi görüyor, okuyor.

Her karar mağduriyet yaratıyor
Bakanlık diyor ki yasakladık. Kime yasakladı? TC yurttaşlarına! Kimden korkarak yasakladı: Dünyadan başkalarının bu maddeyi okumasına sinirlenerek yasakladı. Ama onlar okuyor, bizler ise okumuyoruz, sadece o maddeyi değil, 42 milyon maddeye ulaşamıyoruz.
Yani Bakan bey, aslında bizi cezalandırıyor! Peki bundan hiç rahatsızlık duymuyorlar mı?
Tanol Türkoğlu, haftalık Herkese Bilim Teknoloji dergisinin “Dijital Kültür” köşesi yazarı, derginin piyasada olan 59. sayısında bu yasak üzerindeki yazısında “Belki de sitenin sıfatı (‘özgür ansiklopedi’) sinir bozmuştur!” diyor.
Bu iktidarın attığı her adımın bu ülke yurttaşlarının mağduriyetine yol açmasını nasıl izah etmek gerek?

Cumhuriyet Arşivi Gazete Kupürlerinde:

Ahmet Arslan