Kırmızı giy, fark edil

Kırmızı rengin biyolojik ve simgesel çağrışımları yalnızca egemen olma ve cinsellikle sınırlı değil

26 Temmuz 2019 Cuma, 19:56
Abone Ol google-news


Renklerin insanlar üzerindeki ruhsal etkileriyle ilgili olarak yıllar boyunca epey araştırma yapıldı. Ve bu konu günümüzde huzurlu ve dingin bir ortama kavuşmak için evinizi nasıl döşemeniz gerektiğinden, karşı cinsin ilgisini nasıl çekebileceğinize ve sporda nasıl başarılı olabileceğinize uzanan hemen hemen her alana taşındı. Ancak konu hâlâ sıcak.


Rochester Üniversitesi’nden Andrew Elliot ile Daniela Niesta tarafından yapılan bir araştırmada, kendilerine yalnızca birkaç saniyeliğine gösterilen kadın resimleri, beyaz yerine kırmızı bir fonla sunulduğunda, erkek deneklerin kadınları “daha çekici” ve “cinsel açıdan daha albenili” olarak değerlendirdiklerine tanık olundu. Ne var ki, fon renginin kadın deneklerin başka kadınların çekiciliğiyle ilgili algılarında bir farklılık yaratmadığı görüldü. Araştırmada şu sonuca varılıyordu:
İnsan ve insan dışındaki tüm erkek primatlar kırmızıya tepki veriyorlar... Erkekler kadınlara düşünceli, kılı kırk yaran ve ustalıklı bir biçimde tepki verdiklerini sansalar da, en azından bir dereceye kadar, seçim ve tercihlerinde ilkel oldukları görülüyor.


Kimilerine göre bu sonuç, kadınların (ve de erkeklerin) kendilerini karşı cinse beğendirmek için bilinçaltından ustalıklı bir biçimde yararlanmaları gerektiği anlamına geliyordu. Ancak kırmızı giysinin kendisi değil, ilk anda göze çarpmayan kırmızı saat kayışı çok daha etkili oluyordu.


Kırmızı renk aynı zamanda hayvanlar dünyasının erkek üyeleri arasında başatlığın da evrimsel bir simgesiydi ve bu simge görünürde insanlar için de geçerliydi. Durham Üniversitesi’nden Russell Hill ve Robert Barton tarafından yapılan bir araştırma spor karşılaşmalarında kırmızı forma giyenlerin üstün gelme olasılığının kırmızı giymeyenlere kıyasla daha yüksek olduğunu ortaya koyuyordu.

Doğanın uyarısı
Doğal olarak, kırmızı rengin biyolojik ve simgesel çağrışımları yalnızca egemen olma ve cinsellikle sınırlı değil. Kırmızı, aynı zamanda tehlike ve uyarı ile de ilintili bir renk. Rochester Üniversitesi’nden Andrew Elliott ve arkadaşları tarafından yapılan bir başka çalışmada da kırmızı rengin çocukların sınavlardaki başarısını nasıl etkilediği araştırıldı. Araştırmacılar kendilerinden beş dakika boyunca kelime bulmacaları çözmeleri (harflerin yerini değiştirerek sözcükler oluşturma) istenen çocuklardan katılım numaraları kırmızı renkte olanların ortalama 4.5’ten az bulmaca çözdüklerine, katılım numaraları yeşil ya da siyah olanlarda bu oranın 5.5’in üzerinde olduğuna tanık oldular. Elliott ve arkadaşları IQ sınav kitapçığının kapak rengi kırmızıya dönüştürüldüğünde çocukların başarı düzeylerinde bir düşüş olduğunu da gördüler.


EEG taramalarından yararlanarak art arda yapılan beyin etkinliği ölçümleri de kırmızı kapaklı sınav kitapçıklarıyla çalışanların sağ frontal loblarındaki etkinlik düzeyinin yeşil ya da gri kapaklılarla çalışanlardan görece daha yüksek olduğunu ortaya koyuyordu.


Özetle, tüm bu bulgular başarı bağlamında kırmızıdan yararlanırken çok özenli davranmak gerektiğine ve renklerin davranışlar üzerinde önemli etkiler yaratan son derece ustalıklı bir çevresel gösterge işlevini görebileceğine işaret ediyor.

Derleyen: Rita Urgan
‘Wear red, get noticed’-and othe subtle psychological ways colour affects us The Conversation/