Kanada yazılarının buradaki imza sahibi için, sık sık ayılardan söz ettiğinden, “Ayının kırk türküsü var, kırkı da armut üstüne!” denileceğinden korkarım. Ne var ki kuzey kutbuna uzanan ucu bucağı bilinmez buzul coğrafyasında, ayrıca neredeyse 12 Türkiye büyüklüğündeki geniş ülke topraklarında ayıdan geçilmiyor. Böyle olunca da ayı haberleri eksik olmuyor. Ayılı haberlerden başka yazacak şey hiç yok değil. Mesela Alberta’da “Federasyondan ayrılıp ABD’ye katılalım, Trump da başkanımız olsun” diye ter ter tepinenler 177 bin imza toplayıp referandum için seçim bürosuna başvurdu; bu bir haber, fakat ayı hikâyeleri kadar heyecan vermiyor.
AYI KILIĞINA GİRENLER
Sadece Kanada’dan değil, ayılı haberler Amerika’dan da gelir. Kısa süre evvel, Kaliforniya’daki San Bernardio dağlarında lüks bir RollsRoyce otomobile ayı saldırdı iddiasıyla sigorta şirketine 140 bin dolar talepte bulunan araç sahibi, otomobilin içindeyken kanıt olarak cep telefonuyla saldırıyı görüntülemişti.
Pek profesyonel film yönetmeni olmadığı anlaşılınca yargılandı, hapis cezası aldı; yapay zekânın parmağı ve ayı kostümü giymiş bir suç ortağı ortaya çıkarıldı. Bu olayın olduğu gün bir Mercedes otomobile de aynı ayının saldırdığı iddiası benzer şekilde fos çıktı. Ayı kılığına girmişlerin Molièrevari kılık değiştirme komedisi işe yaramadı ve zanlılar hapse girdi. Kanada’nın Churchill şehri yakınlarında gerçek ayılar da arsızlık edip şehre kadar yaklaşır, meskûn mahallere dadanırsa hapse atılır. Haddini bilen efendi ayılara söz yok, onlara ilişilmiyor.
28 HÜCRELİ HAPİSHANE
Üç özerk bölgesi yanında 10 eyaletinden biri olan Kanada’nın Manitoba’sının en kuzey sınırında, hani “in the middle of nowhere” denilen, hiçbir yerin ortasındaki Churchill’e karayoluyla ulaşması imkânsız; eskiden Husky köpeklerin çektiği kızaklarla Allah’a emanet gidilirdi, şimdi uçak var. 58. Kuzey paralelindeki şehir 1685’te kürk ticareti yapan İngiliz Hudson şirketince kurulmuş; lojman şehri. Kürk ticareti bitti ama şehir kaldı. Bugün nüfusu bine yakın fakat ziyaret edeni de çok: Kutup ayıları! Kışın eksi 50 dereceye inen soğuk havada yaşaması zor. Bu insanlar orada ne yapar diye merak etmemek elde değil! Üstelik tehlikeli ziyaretçileri de var. Dünyadaki tek ve ilk ayı hapishanesi de Churchill’de. Bir kutup ayısını şehrin civarında görenler 24 saat açık telefon ihbar hattıyla “204-675-BEAR” tuşladı mı özel ekip gelip ayıyı yakalıyor, tabii böyle kolay değil ama iyi eğitimli olduklarından ayı polisliğini yapıyorlar.
Şimdilik 28 özel hücre var, “enselenenler” buraya tıkılıyor; buzullar tekrar oluşana kadar hapisteler. Yaz ve bahar aylarında fok avlayamayınca iki seçenekleri var ayıların: Şehirdeki çöpler, evcil hayvanlar yahut yamyamlık. Güçlü olan zayıf hemcinsini mideye indiriyor. Bu manzaralar kutup ayılarının beyaz tüylerindeki masumiyete yakışmıyor ama bu bir gerçek! Hapishaneye tıkılanlara yemek yok; “Burada yan gelip yatarız, oh ne rahat” demesinler, alışmasınlar diye. Zaten açlığa tahammüllü hepsi. Kışın her taraf buz tutunca uyuşturulan ayılar helikopterle taşınıp en ücra yerlere bırakılıyor. Churchill’de evlerin kapılarına da kilit vurulmaz, dışarıda ayıyla burun buruna gelen olursa kaçıp içeri girsin diye.
Söz buraya gelince gazetemizin eski yayın yönetmenlerinden rahmetli Cevat Fehmi Başkut’u anımsıyoruz. 1960’larda gazeteciliğin yanı sıra tiyatro eserleri yazıyordu. Bir oyunu, “Buzlar Çözülmeden” sinemaya da aktarılmıştı, klasik bir eserdir. Bir doğu kasabasında buzlar çözülür, Anadolu insanı tekrar hayata döner; Churchill’deyse kutup ayıları için hayat ortalık buz olunca başlıyor.
