Asya’dan İthalat Çökertti…

03 Ağustos 2011 Çarşamba
\n

AKP İKTİDARINDA CARİ AÇIK: (1)

\n

\n

Türkiye ekonomisinin en önemli sorunu olarak kabul edilen cari açık, yıllık 75 milyar dolar gibi rekor bir düzeye doğru doludizgin yol alıyor. IMFye göre, Türkiyenin 2011 ortasında yüzde 8 olarak tahmin edilen ve alarm veren cari açık/GSYİH oranı yüzde 10a doğru tırmanıyor. Döviz açığı anlamına gelen cari açıkta en önemli boyut dış ticaret açığı, yani ihracat ile ithalat arasında hızla büyüyen fark. Turizm ve diğer döviz kazandıran, harcatan kalemler tali sayılır.

\n

AKPnin iktidar olduğu yıl Türkiyenin 47 milyar dolar olan ihracatına karşılık 70 milyar dolara yaklaşan ithalatı vardı ve açığı o yıl sonunda 22 milyar dolar gibi, bugün makul görünen bir boyuttaydı. Yabancı kaynak rüzgârı ile birlikte büyüme de hızlandı. Yatırım için makine-teçhizat, artan ölçüde ara malı, derken tüketim malı ithalatı coştu. Bunlarla üretilen sanayi ürünlerinin bir kısmı da ihraç ediliyordu ama ithalata yetişmek ne mümkün Derken 2007 yılına gelindiğinde ihracat 107 milyar doları aşmıştı ama ithalat da 170 milyar doları bulmuştu. İthalattaki şahlanışta, izlenen düşük kur en önemli etkendi. 2007 sonunda dış ticaret açığı 63 milyar dolara yaklaştı.

\n

Küresel krizin patladığı 2008’in son çeyreğine kadar bu değirmen yine böyle döndü, son çeyrekteki daralmaya rağmen o yılın dış ticaret açığı 70 milyar dolara yaklaştı. Kriz yılı 2009’da ekonomi yüzde 5e yakın daralınca açık da 39 milyar dolara düştü ama yeniden sıcak para girişi ve onunla yaşanan yüzde 9 büyümenin ardından 2010da dış ticaret açığı yine 71 milyar doları geçti. Ekonominin hararet yaptığı iç pazara dönük 2011in ilkyarısında ise daha 6 ayda dış ticaret açığı 55 milyar dolara yaklaştı.

\n

Özetle, AKPnin 8.5 yıllık icraatında 1 trilyon 241 milyar dolarlık ithalat yapan Türkiye, ancak 790 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi ve bu süre sonunda 451 milyar dolar dış ticaret açığı verdi. AKP iktidarının ilk yılında 22 milyar dolar olan dış ticaret açığı, 2010 sonunda 71 milyar dolara çıktı. Bunun sonucunda da 2003 yılında milli gelirin yüzde 2.5i kadar cari açık veren Türkiyenin 2010daki açığı milli gelirin yüzde 6.6sına çıktı. 2011’in ilkyarısında ise yüzde 8e çıktığı tahmin ediliyor.

\n

***

\n

Geriye dönüp bakıldığında, AKP iktidarında Türkiyenin belini kıranın Asya ve Rusya ile dış ticaret olduğu kolayca görülebiliyor. AKP iktidarının 8.5 yılında Uzak Asyadan 240 milyar dolarlık ithalata karşılık bu bölgeye ancak 44 milyar dolar ihracat yapılabildi. Bu Asyaya yapılan ihracatla, ithalatın ancak yüzde 18ini karşılamak demekti.

\n

Çin, sattığının yüzde 10u kadar mal almıştı. \tG.Kore ise yüzde 5i kadar. Türkiyede üretilen birçok malı Türkiyeye satarak o alt sektörlerin çöküşünde rolü olan Asyanın bu yıkıcı ithalatında, AB ile imzalanmış Gümrük Birliği önemli bir etken. ABnin, Asya ülkeleri karşısındaki gümrük rejimini aynı biçimde uygulayan Türkiye, kendisini yıkıcı ithalata karşı koruyamadı ve 8.5 yıllık AKP iktidarının 451 milyar dolarlık dış açığının yüzde 43ü Asyadan kaynaklandı.

\n

(Devam: Rusya ve AB)

\n\n

Yazarın Son Yazıları

27 Şubat 2013