‘Öfke’ Dünyayı Sararken...

16 Ekim 2011 Pazar
\n

Baharda Tahrirden Akdenizi geçerek Madride erişen, oradan Atinaya sıçrayan; yaz aylarında Tel Avivi kapsama alanına alan, güz başında okyanusu kat edip New Yorka ulaşan öfke selinihayet küreselboyut kazandı ve bir pandemi gibi yerkürenin dört bir yanını sardı.

\n

Tüm kıtalarda dün -71 ülke ve 1000e yakın kentte- öfke isyanıvardı.

\n

Yalnız Türkçede duyduğum isyanları oynamaklafı bu defa tam yerini buluyor ve insanlar dünyanın dört bir yanındaisyanları oynuyor

\n

Ben bilgisayar başına oturduğumda, Tokyoyu işgal et!hareketiyle isyan dalgası gezegenin en doğusundan başlamış, önce Melbournede; ardından ellerindeWall Streeti işgalle dayanışma hareketipankartları taşıyan Filipinli göstericilerle Manilaya yayılmıştı.

\n

Küresel yılbaşı kutlamalarında havai fişekler nasıl önce Doğudan fitillenirse, küresel isyan gününde de böyle oldu ve gösteriler aynı yeni yıl kutlamalarda olduğu gibi öncelikle Doğudan tetiklendi. İsyanınınsosyal medya yansımalarını anı anına izleyenFacebook”, “Twittersayfalarına öncelikle Tokyo, Manila, Melbourne gösterilerinden gelen haberler düştü.

\n

Uzak coğrafyalarda göstericilerin ellerinde taşıdıklarıWall Streetle dayanışmapankartları, çok dikkatimi çekti. Bu pankartlar yıllar öncesinden Buenos Aireste dinlediğim bir öyküyü hatırıma getirdi.

\n

Akımın meşruiyet merkezi New York

\n

’80’ler sonunda Arjantin başkentinde tango ile ilgili bir söyleşi yaparken birileri bana şöyle bir şey anlatmıştı:

\n

Tango, Buenos Airesin BocaMahallesi’nde Avrupadan gelen fakir göçmenlerle doğdu. Başta, marjinal bir dünyanın dansı olarak dışlandı. Ülkemizde doğmuş olmasına rağmen bu güzel dans ancak 20. yüzyıl başında Parise ulaştığında kendi içimizde kabul gördü. Arjantinde tangonun benimsenmesi neden sonra bu dansın Pariste rağbet görmesinden sonra olmuştur

\n

Periferiden çıkan eğilimlerin onay alabilmesi, görüldüğü gibi ancak merkezin damgası ile mümkün olabiliyor.

\n

Tangodan öfkelilere fazla bir şey değişmemiş

\n

Öfkeliler stratejisinin doğum yeri Tahrir ve İspanyolcada indignadosifadesiyle kartvizitkazandığı mekân da Madrid. Ama gelin görün ki Manilalı gösterici sokağa çıktığında elinde Tahrirya daMadriddeğil, Wall Street işgaliyle dayanışmapankartı taşıyor

\n

Harekete dünya çapında meşruiyet kazandıran merkez, global düzenin metropolü New YorktakiWall Street işgalioluyor. Küresel yansımalar büyüdükçe, hareketin esin coğrafyaları olan Tahrir ve Madrid anlaşılan giderek geri plana düşecek ve geleceği Wall Streetsonrası belirleyecek

\n

Mısırlı ya da İspanyol olsam buna bozulurdum. Mısırı bilmem ama İspanyada konu önemseniyor. İspanyanın El Paisgazetesinde çıkan her yazıdayurttaş dayanışması stratejisiyle dal budak veren akımın kökenlerinin gerçekte Madridin Puerta del Solmeydanı olduğu her vesileyle vurgulanıyor.

\n

Öfkelilerin stratejisi evet sosyal medya kullanımıyla kendiliğinden oluşan birdemokratik yurttaş dayanışmasıdadayanışma nereye yöneliyor ya da bu ne tür bir dayanışma, neyi kapsıyor, içinde hangi kesimler, kimler yer alıyor, nelerin yapılması amaçlanıyor, hangi hedefler kovalanıyor, nerelere varılmak isteniyor sorularının cevapları henüz belli değil.

\n

Lider ve ideoloji istemiyorlar

\n

Genel bazı söylemler var ortada:Piyasa ve spekülatörlerin diktatörlüğüne son!deniyor mesela. Ya da en son ’70’li yıllarda duymuş olduğum bir deyim olansosyal eşitlikten bahsediliyor. Vergi adaleti, refah devleti, çevrecilik, antimilitarizmden dem vuruluyor. Ama bu büyük hedeflerin hangi ideolojiler, yöntemler, liderlerle kovalanabileceği/bu amaçlara nasıl varılabileceğinden söz edilmiyor.

\n

Hatta tersineotoriteye karşı geliştirilen bir refleksle”, hiçbirideolojive lideristenmediği, üstüne basa basa özel olarak vurgulanıyor.

\n

Bu ne denli gerçekçi bir tavırdır zaman gösterecek. Görebildiğim kadarıyla öfkeliler hareketininşimdiye dek yapmış olduğu en somut katkı; 2000’ler başındaki küreselleşme karşıtı hareketlerdenbu yana üzerine ölü toprağı serpilmiş olanprotest kültürüneyeniden canlılık kazandırması oldu.

\n

Tahrirden bu yana sosyal medyadandestek alan ve şiddete başvurmayan, barışçı çerçevedekalan bu yeni başkaldırı kültürü”, saflarına katılan her yeni ülkeyle yeni aşamalar kaydediyor.

\n

Bu bağlamdaki son kazanım, dün 70 kentte yollara düşen İtalyanın öfkelilerindengeldi. Cenovadaki 2001 küreselleşme karşıtı isyanın”, karakolda biten baskıcı yöntemlerinden ders alan İtalyanlar, bu defa hukukçularla el ele meydanlara indi.

\n

Yazıya oturduğum saatlerde Çizmedeki göstericiler, güvenlik güçlerinin yapılabileceği herhangi bir hukuksuz müdahale/tutuklama eylemine karşı, hukukçularla birlikte eyleme geçmeye hazırlanıyordu.

\n

İtalya hukuk timi/Legal Team Italiave Ulusal Demokrat Hukukçular Derneğiadı verilen gönüllü avukatlar, gösteri, toplantı haklarınailişkin göstericilere gereken her türlü hukuki destek ve dayanışmayı ücretsiz sağlamak amacıyla İtalyada ülke çapında devreye girdi

\n

Henüz emekleme evresinde olan öfkelilerhareketi, daha çok konuşulacak.

\n\n

Yazarın Son Yazıları Tüm Yazıları

Koronayla dans 18 Haziran 2020