Yılmaz Şipal

İnsan hakları (1): ‘BM Engelli Hakları Sözleşmesi’

28 Mayıs 2012 Pazartesi
\n

\n

\n

\n

\n

1992 yılında Birleşmiş Milletler aldığı bir kararla, 3 Aralık gününü Uluslararası Engelliler Günüolarak ilan eder... Bu kararın ardından BM İnsan Hakları Komisyonu, üye ülkelerce 3 Aralık gününün engellilerin topluma kazandırılması ve insan haklarının tam ve eşit ölçüde sağlanması amacıyla tanınmasını ister... Ve o günden beri, 3 Aralık Engelliler Günüolarak bilinmekte.\n

\n

Türkiyede nüfusun yüzde 12si, 8 milyon 500 bin kişi engelli. Erkeklerde bu oran yüzde 11.10, kadınlarda, yüzde 13.45. Özürlülerin 3 milyon 783 bin 197si erkek, 4 milyon 648 bin 740ı kadın. \n

\n

Özürlü nüfusun bölgelere göre dağılımında da farklılıklar var. Buna göre, en çok özürlü Marmara Bölgesinde bulunurken, en az özürlü Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yaşıyor. Marmara Bölgesindeki nüfusun yüzde 13.1i özürlüyken, bu oran Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yüzde 9.9 olarak belirlenmiş.\n

\n

İngilterede özürlü oranı yüzde 12, Avusturyada yüzde 20, Yeni Zelandada yüzde 20, İsveçte yüzde 12 Norveçte yüzde 17. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası engellilerin özel olarak korunmasıgereğini 61. maddesinde vurgulamıştır.\n

\n

Sosyal güvenlik bakımından özel olarak korunması gerekenler\n

\n

MADDE 61- Devlet, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleriyle, malul ve gazileri korur ve toplumda kendilerine yaraşır bir hayat seviyesi sağlar.\n

\n

Devlet, sakatların korunmalarını ve toplum hayatına intibaklarını sağlayıcı tedbirleri alır.\n

\n

Yaşlılar, devletçe korunur. Yaşlılara devlet yardımı ve sağlanacak diğer haklar ve kolaylıklar, kanunla düzenlenir.\n

\n

Devlet, korunmaya muhtaç çocukların topluma kazandırılması için her türlü tedbiri alır.\n

\n

Bu amaçlarla gerekli teşkilat ve tesisleri kurar veya kurdurur.\n

\n

Birleşmiş Milletler Genel Konseyinin 9 Aralık 1975 tarihindeki toplantısında Engelli Hakları Bildirgesi yayımlanmış ve bu bildirgedeki hakların engelli kişilere sağlanması için gerekli uluslararası ve ulusal düzenlemelerin yapılması gerektiği belirtilmiştir.\n

\n

Türkiye, BM Engelli Hakları Bildirgesinin onaylar ve bu onay, 27084 sayılı Resmi Gazetede 5825 sayılı yasa olarak yayımlanır. \n

\n

Türkiye tarafından imzalanan, toplam 50 maddeden oluşan ve taraf olan devletlere, engellilere karşı ayrımcılığı ortadan kaldırmak ve onların yaşam standartlarını yükseltmek gibi yükümlülükler getiren sözleşmeninuygulanması Bakanlar Kuruluna bırakılır.\n

\n

Bir masalı andıran Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesinin, 3. maddesinde yer alan Sözleşmenin Genel İlkeleriniaktaralım: \n

\n

(a) Kendi seçimlerini yapma özgürlükleri ve bağımsızlıkları da dahil olmak üzere, kişilerin doğuştan sahip oldukları onura ve bireysel özerkliklerine saygı gösterilmesi,\n

\n

(b) Ayrımcılık yapılmaması,\n

\n

(c) Topluma tam ve etkili katılım ve dahil olma,\n

\n

(d) Farklılıklara saygı gösterilmesi ve engelliliğin insan çeşitliliğinin ve insanlığın bir parçası olarak kabul edilmesi,\n

\n

(e) Fırsat eşitliği,\n

\n

(f) Erişilebilirlik,\n

\n

(g) Kadın ve erkek arasında eşitlik,\n

\n

(h) Engelli çocukların gelişen kapasitelerine saygı duyulması ve engelli çocukların kendi kimliklerini koruyabilmeleri için haklarına saygı duyulması.”\n

\n

\n\n


Yazarın Son Yazıları

‘Bedava’ Yaşamak 22 Ekim 2012