Bilinen En Büyük Kara Delik Birleşmesi: GW170729

Kozmik nesnelerin yerçekimi dalgalarının bir araya getirilmesinin ardından, bilinen en büyük kara delik birleşmesi tespit edildi. Kara delik, Güneş’in 80 katından daha büyük.

cumhuriyet.com.tr
15 Aralık 2018 Cumartesi, 09:57

Kara delikler her zaman ilgi çekmiştir. Akıl almaz büyüklükleriyle dudak uçuklatan bu “oluşumlar”, evrenin en büyük gizemi olarak nitelendirilir. Yapılan yeni bir çalışma ise galaksinin gizlerine yönelik yeni ipuçları sunuyor olabilir.

Yerçekimi dalgalarıyla haşır neşir olan bilim insanları, kara delik birleşmelerine dair verileri bir araya getirdi. Çalışmanın sonuçları, 3 Aralık’ta Lazer İnterferometre Yerçekimi Dalgası Gözlemevi’nin (LIGO) web sitesinde yayımlandı.

ABD, Maryland’deki Yerçekimi Dalga Fiziği ve Astronomi Çalıştayı’na katılan bilim insanları, İtalya’da bulunan Virgo ve ABD’de bulunan LIGO’nun yerçekimi dedektörlerinin elde ettiği sonuçları bir araya getirdi. Çalışmada bugüne kadar bilinen en büyük kara delik birleşmesi tespit edildi.

Bilim insanlarına göre, söz konusu birleşme Dünya’dan 9 milyar ışık yılı uzaklıkta gerçekleşti. Bu birleşmenin ardından oluşan ve devasa nitelendirmesinin bile yetersiz kaldığı kara delik (GW170729), Güneş’in 80 katından daha büyük.

Bu keşifle birlikte LIGO’nun deneyinde yer alan fizikçiler, uzay-zaman dokusunda dalgalanma yaratan 11 kozmik olay tespit etmiş oldu. Bu olaylardan yedisi daha önce açıklanmıştı ancak yeni açıklanan (yukarıda bahsi geçen kara deliğin keşfini de içeren) dördü, astrofizik dünyasını bir hayli heyecanlandırdı. LIGO’nun kara deliklere yönelik ilk önemli yerçekimi dalgası keşfi, 2015 yılında gerçekleşmişti.

Evrenin en büyük sırrı: Kara delikler

Peki, nasıl oluyor da böylesine büyük bir olay bugün anlaşılıyor. Bu sorunun cevabını vermek için öncelikle kara deliklerin bazı özelliklerine ve yerçekimi dalgasıyla uğraşan fizikçilerin bunu nasıl tespit ettiklerine bakalım.