Polonyalılar iktidarı yendi

Polonya’da iktidar partisinin Yüksek Mahkeme’yi dizayn etme girişimine günlerdir süren protestoların ardından Cumhurbaşkanı’ndan veto geldi.
Yayınlanma tarihi: 24 Temmuz 2017 Pazartesi, 23:40

[Haber görseli]

Polonya’da iktidardaki sağcı, AB karşıtı Hukuk ve Adalet Partisi’nin (PiS) gücü kendi elinde toplama hevesiyle getirmeye çalıştığı tartışmalı yargı reformu Cumhurbaşkanı Andrzej Duda’dan döndü. Duda dün başkent Varşova’da televizyondan yaptığı açıklamada muhafazakâr iktidarın siyasetin yargı üzerindeki etkisini artırmayı amaçlayan üç yargı reformu yasa tasarısından ikisini veto edeceğini duyurdu.

Bağımsız yargı vurgusu

Duda, yasa tasarılarının adalet duygusunu güçlendirmeyeceğinin altını çizerken adalet bakanının Yüksek Mahkeme’nin işleyişine karışmaması gerektiğini vurguladı. Yargı bağımsızlığını tehdit ettiği ve güçler ayrılığı ilkesine aykırı olması nedeniyle ülkenin çeşitli kentlerinde binlerce kişinin katılımıyla düzenlenen büyük protesto gösterileri ile karşılanan yasa tasarıları, Yüksek Mahkeme ve Ulusal Yargı Konseyi üyeliklerinin düzenlenmesini öngörüyordu.

İki hafta önce parlamentodan geçen ilk tasarı milletvekillerine Ulusal Yargı Konseyi’nin 25 üyesinden 15’ini seçme hakkı tanıyordu. Cumartesi günü parlamentodan geçen ikinci tasarı ise milletvekillerine ve adalet bakanına, Yüksek Mahkeme üyelerini yargı çevrelerine danışmadan atama yetkisi veriyordu. Duda yerel mahkemelerin işlevlerini yeniden organize etmeyi planlayan 3. yasa tasarısını ise imzalayacağını açıkladı.

Muhalefet veto kararını doğru yönde atılmış bir adım olarak nitelendirirken halkın baskısının işe yaradığına dikkat çekildi. Yasanın yürürlüğe girebilmesi için Cumhurbaşkanı Andrzej Duda tarafından imzalanması gerekiyordu.

Duda şaşırttı...

Aslında meclisin her iki kanadından da geçen yasa tasarılarının PiS’e yakın bir isim olarak bilinen Duda tarafından veto edilmesi şaşkınlıkla karşılandı. Polonya Başbakan Yardımcısı Mateusz Morawiecki Duda’nın vetosu nedeniyle “şaşırdığı ve hayal kırıklığına uğradığı” açıklamasında bulundu. Veto kararı Duda’yı yakın müttefiki PiS’in lideri, ülkenin de facto lideri Jaroslaw Kaczynski ile karşı karşıya getirmiş oldu. Kaczynski beklenmeyen vetonun ardından bir sonraki adımı görüşmek üzere düzenlenen parti toplantısına giderken soruları yanıtsız bıraktı.

AB izlemede

Tasarılar, AB çevrelerini de rahatsız etmiş, birlik yetkilileri tasarıyı, yargı bağımsızlığını ve hukukun üstünlüğünü ihlal ettiği gerekçesiyle kınamıştı. Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Frans Timmermans, Brüksel’in hukuk devleti aleyhine atılan adımlara karşı Polonya’yı birlikteki oy haklarından yoksun bırakabileceği uyarısında bulunmuştu. Buna karşılık PiS yetkilileri, “hukukun elit kesimlere hitap ettiğini, reforma ihtiyaç olduğunu” öne sürmüştü. Almanya gelişmelerin dikkatlice izlendiğini belirtirken Avrupa Komisyonu Sözcüsü Margaritis Schinas, yakından izlenen Polonya’daki yeni durumu analiz etmek için daha fazla zamana ihtiyaçları olduğunu kaydetti.

[Haber görseli]

WALESA’DAN EYLEMLERE DESTEK

Dayanışma Sendikası’nın eski lideri ve eski Polonya Cumhurbaşkanı Lech Walesa da göstericilere destek veren isimler arasındaydı. Varşova’da başkanlık sarayı önünde günlerdir olduğu gibi önceki gün de toplanan protestocular Duda’yı tartışmalı yasa değişikliklerini veto etmeye çağırmıştı.

A+ A-
Cumhuriyet İMECESİ