Köşe Yazısı

Kapat
A+ A-

ABD'de Seçim: ‘Ak’ mı, ‘Kara’ mı?

5 Kasım 2008 Çarşamba

ABDnin 44. Başkanının ilk kez siyah mı, yoksa eskisi gibi beyaz mı olacağını belirleyecek seçim süreci son aşamasında. Yüzde 3 hata payı içeren kamuoyu araştırmalarına göre siyah aday yaklaşık yüzde 50 oyla; buna karşılık yüzde 50nin altında kalacağı anlaşılan beyaz adayın ve kadın yardımcısının karşısında tarihsel bir zafer kazanacak. Ama hemen karar vermeyelim!

130 milyon gönüllü seçmenin çoğu sandık başında değil, bilgisayar ekranını tıklayarak oy kullanmaya günlerce önceden başladı.

ABDde seçimde oy kullanmak zorunlu değil, gönüllü bir görev. Oy kullanmak istersen ilgili birime başvurup seçmen kimliğini alıyorsunuz. Ayrıca, illa da bugün oy kullanılacak diye bir durum yok. Ülke içinde ve dışındaki Amerikalılar günlerdir oy kullanıyorlar.

2004 seçiminde sandık başındaki makinelerin eskiliği nedeni ile Başkan George W. Bushun kazandığı, ağabeyinin vali olduğu Floridada seçmen kartları iyi delinmeyince sorun yaşanmış, sonuç birkaç gün sonra photo finish (bitiş resmi) ile açıklanmıştı.

Böyle bir olumsuzluğu önlemek için bu kez 4 milyar dolar harcanarak makinelerin çoğu değiştirildi, ekrana dokunmalı bilgisayarlar konuldu. Seçmenler, ekrana dokunup oy kullanmaya başladılar bile. Ancak bu oyların nasıl bir bilgisayar programı ile toplandığının gizli tutulması tartışma yarattı.

Herhangi bir sorun yaşanmasa dahi 130 milyon seçmenin verdikleri oylar ak kara mıyı belirleyemeyecek. ABD seçim yasasına göre son sözü eyaletleri temsilen oluşturulan 538 üyeli Seçiciler Kurulu belirleyecek. Diyelim ki 130 milyon seçmen kara dedi, bu kurulun 270 üyesi ak dedi mi 130 milyon oy çöpe gidecek. Böyle demokrasi olur mu? demeyin, oluyor! Hem de 2000 seçiminde oldu. Demokrat Al Gore, genel seçimi kazanıp kurul oylamasını yitirince başkanlığı Busha kaptırmıştı. Ondan sonra da Bush, yalnız ABDnin ekonomisinin başına değil, 8 yıl boyunca dünyanın başına bela oldu.

Ayrıca 100 üyeli Senatonun üçte biri, 450 üyeli Temsilciler Meclisinin tümü ile valilikler için seçimler de yapılıyor.

ABDde seçimleri genelde ekonomi, din, renk-ırk, cinsel öğeler (son yıllarda eşcinsel evliliği), vergi indirimi, bireylerin sağlık ve toplumsal güvenceleri ile yerel sorunlar etkiliyor.

Tarihe borçla savaş açan başkan unvanı ile geçen Bushun Irak işgalinin yarattığı asker ölümleri ve son ekonomik çöküntü, bu seçimin temel odağını oluşturdu. Eğer Bushun yanlış siyasası olmasaydı, kendi partisinin adayı John McCain bir siyahînin karşısında rahatlıkla kazanabilirdi. Son ekonomik çöküntünün rüzgârını ensesinde hisseden sokaktaki adam tarihsel bir değişime doğru yöneldi. Seçimi değişim diyen Barack Obama kazanmayacak, gerçekte Bush yüzünden McCain yitirecek, diyebiliriz.

Cumhuriyetçiler Obama çocuk gibi deneyimsiz, Demokratlar da şimdiye kadarki en yaşlı aday olduğu için McCaini bir moruk olarak işe yaramaz görüyorlar.

Barack Obama

Kenyada keçi çobanlığından ABDde hukukçuluğa yükselen bir siyah baba ile Kansaslı bir beyaz anneden doğan Obama (47), ABD siyasa sahnesinde 2004te parti kurultayında yaptığı konuşma ile parlayıp Senatoya girdi. Annesi sonra bir Endonezyalı ile evlenince, Obamanın da İslamiyeti kabul ettiği savı kendisine karşı seçim kozu olarak kullanıldı.

Colombia Üniversitesinde siyasal bilgiler okuduktan sonra avukatlık yapan Obama, ünlü Harvard Üniversitesinde boy göstermekle kalmadı, Harvard Hukuk Dergisinin ilk siyah başkanı da oldu. İki kızının annesi de kendisi gibi bir hukukçu.

Bir siyah şarkıcısı gibi göründüğü için rock yıldızı ya da melezliğinin sonucu renginin açıklığından da güneşte yanmış kumsalın yakışıklısı takma adları yakıştırılan Obamanın iki kitabı en çok satanlar listesine girdi. CNN-TV dahil adının Usama bin Ladin gibi yanlış söylemeleri yıldızı parlayan Obamayı yıldırmıyor.

Eski Başkan Bill Clintonun deneyimliliği tartışılan eşi Hillaryyi, daha doğrusu ilk kez bir bayan başkan adayını elemesi, kendisine güç kazandırdı. Bu arada, Bushun şahinlerinin Irak işgalinde aldattığı eski Genelkurmay Başkanı Emekli General ve Dışişleri Bakanı Colin Povelli de yanına çekmesi Cumhuriyetçi oylardan pay almasına da yol açtı.

Amerikalıları en çok korkutan, Obamaya da John Kennedy gibi bu kez ırkçıların bir suikast yapmaları. Nitekim daha şimdiden bazı girişimler önlendi. Tennesse Eyaletinde iki genç, suikast planlama suçundan mahkemeye verildi.

Kamusal bütçe ödeneklerini seçimde kullanmayı reddeden Obama 640 milyon dolar bağış topladı. Kendisine Senato Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Joseph Bideni (65) yardımcı seçerek dış siyasa alanındaki eksiliğini giderdi. İkili, başlangıçtan beri karşı oldukları Irak işgalinden çok Afganistan sorununa öncelik veriyor. Afganistanda asker sayısını arttırmaya karşılık Iraktan 16 ayda çekilme takvimini öngörüyorlar. Türkiye açısından sevindirici olan, İran ve Suriyeye askeri değil diplomasi ile yaklaşmak istemeleridir.

John McCain

Koramiral olan babasının izinde askeri eğitim gören 71 yaşındaki McCainin 1967de kullandığı uçak havalanmak üzereyken Vietnamda bir rokete hedef olunca gemideki 134 Amerikan askeri ölmüş, üç ay sonra da tutsak olmuştu. Babasının görevinden dolayı tutsaklığının kaldırılmasına karşı çıkınca 5 yıl Vietnamda tutsak kampında kalmıştı. Gördüğü işkence nedeniyle sağ kolunu kullanamayan McCain, CIAnın terör zanlılarının ABD dışındaki merkezlerde sorgulamasına karşı çıktı.

Kendisini sağduyulu tutucu diye tanımlayan McCain, Irakın işgalcisi şahinlerden ve kendi partisinden eski Savunma Bakanı Donald Rumsfeldi yerden yere vurmuştu. Yine kendi partisinden Bushun vergi indirimi siyasasına da Yararını en çok, toplumda en şanslı durumda olanların göreceği bir vergi indirimine vicdanım destek vermiyor sözleri ile tepki göstermişti.

Eşcinsel evliliği, kürtaj, göçmenlik siyasası konusunda sağ görüşlere sahip partisinin solunda yer alan McCain, rakibinin yardımcı adayı Biden ile Kongrede hava kirliliği konusunda işbirliği yapmıştı.

Annesi Robertanın Antalyada evi olan, birkaç kez Türkiyeye gelen McCainin ikinci eşi zengin bir işadamının kızı. McCain tezkere görüşmeleri sırasında Ankaraya geldiğinde Iraka Türk askeri istemişti.

Seçim kampanyalarında zenginlerin bağışlarının daha sonra seçimi kazanandan karşılık istemesinin etkilerini azaltan bir yasa hazırlamıştı. Bu seçimde 250 milyon dolar bağış toplamış, 84 milyon dolar kamu ödeneğinden yararlanmıştı. ABDdeki Türkler, 1 milyon dolar bağışla McCaini desteklediklerini açıkladılar.

Kazanırsa en yaşlı başkan seçilecek olan McCainin geçirdiği dört kanser ve kalp ameliyatı seçmenlerini ürkütüyor. Alaskadan ABD siyasasına bir kuyruklu yıldız gibi giren deneyimsiz Sarah Palinin (44) Başkanın beklenmedik bir sağlık sorunu sonrasında Beyaz Saraya taşınacak olması kaygı yaratıyor. Kamuoyu araştırmaları Paline yüzde 41 oranında karşı olunduğunu, ancak yüzde 36lık destek verildiğini gösteriyor. McCainin internet kullanamayışı ise genç kuşak arasında mizah konusu oluyor.

Elmek: [email protected]\tFaks: 0312. 442 79 90

Tümü Özgen Acar - Son yazıları

Diyanet ve Kültür! 12 Mart 2019 Sal
Kredi Kartı = Borç, Borç... 5 Mart 2019 Sal
Basın Nereye Gidiyor? (16) 26 Şubat 2019 Sal