İlhan Selçuk

Sınıf ve Demokrasi?..

19 Ağustos 2004 Perşembe

PENCERE

İLHAN SELÇUK

Sınıf ve Demokrasi?..

Aydın Ilgazın gecikmiş ilk kitabının adı: Sınıfın Efsanesi.

(Çınar Yayınları)

Bir zamanlar Türkiyenin demokratik olmayan çok partili düzeninde sınıf sözcüğü belasına ne korkular yaşanıyor, insanlar nasıl harcanıyordu?..

Aydının kitabı bu konu üzerine elle tutulur bir belgeleme...

Değeri büyük!..

*

Haftalık DOLMUŞmizah dergisinin ilk sayısı 5 Ocak 1956da çıkmıştı...

İmtiyaz sahibi: Osman Asaf Kermen.

Yazarları, çizerleri arasında kimler yoktu ki?.. Türk mizah edebiyatının en değerli adları bir araya toplanmıştı; bunların arasında Rıfat Ilgaz da vardı..

Rıfat Ilgaz tepeden tırnağa aydın sorumluluğu taşıyan bir güzel adamdı..

Şairdi..

Öğretmendi..

Yazardı..

Bugün birisi kalkıp da bana Rıfat Ilgaz gibi bir adam gösterdese gösteremem..

Para, pul, gösteriş, görgüsüzlük, hırs, üçkâğıt medya dünyasında öylesine ağır bastı ki, insan bozuldu..

Rıfat, bugünden düne bakınca, eski zaman senyörleri gibi kalıyor.

*

Rıfat Ilgazı uzun boylu tanıtmama gerek yok; Türk edebiyatına biraz meraklı olan, şairi iyi tanır; Dolmuşta yazmaya başladığı zaman mimliidi; daha önce çıkardığı Sınıfadlı şiir kitabı yüzünden adı komüniste çıkmıştı.

Dolmuşu ben yönetiyorum; bir gün Ilgaz dergide yeni bir öykü dizisine başladı:

Adı: Hababam Sınıfı’.

Ilgaz gibi Hababam Sınıfını da tanıtmaya gerek yok!.. Bugün bile televizyonun düğmesine dokunsanız, Rıfatın öykülerinden biri film olarak karşınıza çıkar...

Sınıfadlı şiir kitabı yüzünden başı belaya girmişti Ilgazın..

Ama Hababam Sınıfıbir tuttu ki sormayın!..

*

Rıfat Ilgazın oğlu Aydın Ilgazın yazdığı Sınıfın Efsanesiadlı kitap, bu iki sınıfın basın tarihimize geçen romanını anlatıyor...

Peki, roman bunun neresinde?..

Çünkü Rıfat Ilgaz, Dolmuş dergisine yazdığı Hababam Sınıfı öykülerinin altına imzasını atamıyor; bir müstear ad kullanıyordu...

Neydi o ad?..

Stepne!..

Üstelik öyküleri derleyip bir de kitap çıkarmıştık; Rıfata dedim ki:

- Hiç olmazsa kitaba adını koyalım!..

Olmadı.

*

1950’li yıllar..

Çok partili rejim..

Demokrat Parti iktidarda..

Başbakan kim?..

Adnan Menderes!..

Dolmuş mizah dergisine biz yalnız Rıfat Ilgazın değil, Aziz Nesinin adını da koyamıyorduk; iki büyük ustanın her ikisi de sakıncalı idiler; işte böyle bir demokrasi yaşanıyordu...

Aydın Ilgazın yazdığı Sınıfın Efsanesiokununca 1950lerdeki demokrasinin de efsane olduğu anlaşılır; yazık ki bu tür demokrasi anlayışı Türkiyeyi döndürdü dolaştırdı, sonunda takıyyecilere teslim etti.

(19 Ağustos 2004 tarihli yazısı)