Köşe Yazısı

Kapat
A+ A-

Ateizm Nedir, Ne Değildir?

02 Nisan 2012 Pazartesi
\n

\n

Ateizm kelimesinin etimolojik kökü Eski Yunancaya dayanır: Atheos. Theos, Yunanca Tanrıdemek olup başındaki aön takısı ile olumsuzluk belirtir. Ateizm, dinile ilgili bir kavram değil, doğrudan Tanrı ile ilgili bir kavramdır. Tanrı kelimesinin Türkçedeki sız/sizolumsuzluk eki ile olumsuzlanması ateizmin ifade ettiği anlamı vermez, Tanrı-sız/“tanrısı olmayan anlamını verir. Ateizmin ifade ettiği anlam, Tanrının veya tanrıların var olmayışıdır. Burada, var oluş ile ilgilibir olumsuzlama söz konusudur.\n

\n

Ateizm, tüm tanrılara ve ruhsal varlıklara olan metafizik inançları reddeden ve var olan gerçekliği inanç yoluyla açıklamayı kabul etmeyen bir felsefi düşünce akımıdır. Ateistler, kimilerince tanrıtanımazsözcüğüyle anılsalar da bu adlandırmavar olan bir tanrıyı reddetmedüşüncesine gönderme yaptığı için ateistler tarafından benimsenmez, yanlış bulunur. Çünkü ateizm inanç koşullanmalarını, hayali yaratıkları ve olayları yadsır; ateist bakış açısıyla Tanrının yanı sıra tüm metafizik inançlar ve tüm ruhani varlıklar da yadsınır. Sözcük anlamında da belirtildiği üzere ateizm, din ile ilgili bir kavram olmayıp Tanrı ile ilgili bir kavramdır. \n

\n

*** \n

\n

Dinlerin varlığı, dinlerin tanımının ne olduğu, dinlerin iyi mi yoksa kötü mü olduğu ateizmin konusu ve tartışma alanı dışındadır. Ateizm, her tür metafiziği yadsıdığı için kendini metafizik öğeler üzerinden temellendiren dinlerin metafizik boyutlarını da yadsır. Dolayısıyla bu, özellikle dinlere karşı sergilenen bir duruş değil, genel olarak tüm metafizik inanışlara karşı bir duruştur. \n

\n

Çoğu kez dinsizlikile özdeşleştirilse de ateizm ile dinsizlik bire bir örtüşmez. Ateizm, anti-teizm yani teizm karşıtı demek değildir ve bir tepkisellikanlamı içermez, zira metafizik öğelerin var olmadığını savunmak için metafizik öğelerin var olmasıgerekmez. Ateizm, yalnızca bir durum ifadesidir. Yalnızca Tanrı veya tanrıların ve metafizik öğelerin var olmadığını söyler. \n

\n

Tanrı kesin olarakyadsıyan bir düşünce olan ateizm, yaratıcı ve müdahaleci bir Tanrıyı kabul eden teizmden, yaratıcı ancak müdahaleci olmayan bir Tanrıyı kabul eden deizmden, Tanrının evrenin kendisi olduğunu savunan panteizmden ve Tanrının hem evrenin kendisi hem de evrenin ötesinde olduğunu savunan panenteizmden farklıdır. Tanrının varlığı ve yokluğu konusundaki sorularıcevapsızveya cevaplandırılamazdiyerek cevapsız bırakan agnostizm ile de bir ilgisi yoktur. \n

\n

*** \n

\n

Yahudilik, Hıristiyanlık ve İslamiyetin en önemli ortak noktası ve en temel özelliği mutlak bir Tanrıya olan inançtır. Her üç dinde de Tanrının evreni yoktan var ettiği ve tüm yaratıklarının üzerinde mutlak egemenliği olduğu inancı vardır. Tanrının yaratıklarından olan insan ise yaratıcısına mutlak bağımlıdır, günahkârdır ve hayatı, ancak Tanrısının buyruklarını sorgusuz yerine getirdiği sürece bir anlam kazanabilir. Ateizm, Tanrının yanı sıra tüm ruhani varlıklargibi Tanrı inancı ile temellendirilmiş biriktidaranlayışını da reddeder. Ancak burada ateizmin reddettiği, salt iktidar değil, iktidarın Tanrı inancı üzerine temellendirilmesidir. \n

\n

Bir kez daha yineleyelim: Ateizm, doğrudan din veya siyasi iktidar ile ilgili değil, Tanrı ve metafizik ile ilgili bir kavramdır. Ateist, Tanrı veya tanrıların varlığını hayal ürünü bulan kişidir. Çoğu zaman yanlış ifade edildiği biçimi ile - örneğin, tanrıtanımazsözcüğünde olduğu gibi- Tanrıyı yadsıyankişi değildir. Çünkü yadsımak var olan bir şeyin reddedilmesi anlamı taşır, oysa ateistlere göre Tanrı var olmadığı için onun yadsınmasıda yanlış bir terminolojik kullanımdır.\n

\n

Bugün İtalyada kendisini ateist olarak tanımlayanların nüfus içindeki payı yüzde 6, İsveçte yüzde 85, Japonyada yüzde 64tür. 2006 yılı verilerine göre bu oranın Türkiyede yüzde 2.5 ile yüzde 3.00 arasında olduğu belirtilmektedir. Türkiye nüfusunun yüzde 99unun Müslüman olduğu söylemi gerçeği yansıtmamaktadır.\n

\n

Bu yazı, dünkü yazımda kendisini gevezediye nitelediğim, bilgi sahibi olmadan fikir sahibiolunabilir yanılgısına düşmüş, ateistler hakkında yalan yanlış konuşan AKP Zonguldak Milletvekili Özcan Ulupınara bir bilgilenme çağrısıdır. Biliyorum, birçok AKPli gibi o da dogmalarla daralmış kapalı devre dünyasında bu yazıyı okumayacak, okusa da anlamayacaktır. \n

\n

Benimki bir Nasreddin Hoca tavrıdır; göle yoğurt mayası çalmak gibi

\n\n

Tümü Deniz Kavukçuoğlu - Son yazıları

Veda 28 Eylül 2018 Cum
Cumhuriyet Halk Partisi: Yeniden (2) 13 Temmuz 2018 Cum
Cumhuriyet Halk Partisi: Yeniden (1) 11 Temmuz 2018 Çar