Como dini cemaatlere teslim

İtalya'nın George Clooney, Brad Pitt ve nice ünlüyü konuk eden 85 bin nüfuslu küçük şehri Como'da Milli Görüş, Süleymancı, Nurcu cemaatlerle bağlantılı ve Diyanet'i temsil eden üç Türk camisi ile Gülen cemaatine ait bir kültür merkezinin bulunması dikkat çekiyor.

27 Mayıs 2009 Çarşamba, 07:07

Como, George Clooney, Brad Pitt ve nice ünlüyü konuk eden turistik bir şehir. Milanoya 40 kilometre mesafedeki 85 bin nüfuslu küçük bir şehir olan Comoda Milli Görüş, Süleymancı, Nurcu cemaatlerle bağlantılı ve Diyaneti temsil eden üç Türk camisi ile Gülen cemaatine ait bir kültür merkezinin varlığı, Milano Üniversitesinde tez hazırlayan sosyolog Laura Pirottanın araştırmasına konu oldu. Pirotta, Etnik Yatırım ve Dini Cemaatler Işığında Türk Göçmenler, Comodaki Gerçek başlıklı tezinde, kentte Fas, Arnavutluk ve Romanyanın ardından gelen Türk nüfusu, ticari ve dinsel faaliyetleri açısından inceledi.

İtalyada 10 bin dolayında olduğu tahmin edilen Türkler, ulusal ölçekte Almanyadaki Türk göçmenler gibi bir ağırlığa sahip olmasa da, İtalyada en yoğun Türk nüfusu barındıran Comoda (2006 verilerine göre 2 bin 720 kişi) Türklerin 1970lerdeki göç dalgasına dayanan tarihi bir yoğunluk ve ayrıcalıklı bir konuma sahip oldukları anlaşıldı.

Como şehir merkezinde konumlanan üç Türk camisini ve bir kültür merkezini inceleyen araştırma, İtalyadaki Milli Görüşün Almanyadan, Süleymancıların ise İsviçreden yönetildiğini, ABD ve birçok Avrupa ülkesinde eğitime verdiği önemle adını duyuran Nurcuların ise bir süredir Milano ve Comoda faaliyet gösterdiğini ortaya koydu. Kentte Faslıların en kalabalık grup olmasına karşın Araplara ait tek bir caminin bulunmaması, araştırmada dikkat çekici bir bulgu şeklinde yorumlandı.

 

Milli Görüş’ün hedefi \t\tyeni camiler

Comoda Milli Görüşü temsil eden ilk cami 1991de açıldı. Cemaat üyeleri İtalyadaki bürokratik süreci aşabilmek için avukat Levoni ile onun din değiştirerek Müslüman olan avukat dostu Pasquiniden destek aldı. Bugün Abdurrahman ismini taşıyan Pasquini, Il Mesaggero dellIslam adlı derginin yayımcısı ve Calamo Yayınevinin yöneticisi.

İtalyadaki Milli Görüş hareketi İtalyada yaşayan Türk çocuklara ve gençlere Batı kültüründen kendilerini sakınmayı öğretirken İslam kültürü ve Kuranı tanımalarını hedefliyor. Araştırmada, bir cemaat üyesi, camiler olmasa gençlerin diskoteğe gideceğini ve Batılı gençler gibi uyuşturucu kullanabileceğinden kaygı duyduğunu anlatıyor. Pirottanın Milli Görüş üyeleriyle yaptığı bire bir konuşmalardan vardığı sonuç, bu cemaatin hedefinin Türkiyede islamı politikaya alet etmek arzusu oldu.

Araştırma Milli Görüşün diyaspora Türkleri arasında en organize olmuş hareket olduğunu yansıtıyor. Milli Görüşün genel merkezi Almanyada Kerpende. Avrupa ülkelerinde Milli Görüşe bağlı tüm camiler Kerpendeki genel merkezden kontrol ediliyor. Milli Görüşe bağlı camiler Almanya ve İtalyanın yanı sıra İsviçre, Fransa, İsveç, Norveç, Danimarka, Belçika, Hollanda ve İngiltere ve ABDde de mevcut. Bu camiler bölgeadıyla anılıyor.

İtalyada ise Comonun yanı sıra Milano ve Imperiada Milli Görüşe ait şubeler mevcut. Bu üç şehirde Türklerin çok oluşunu dikkate alan Milli Görüşün, Türkiyede bir beldede daha önce belediye başkanlığı yapmış bir siyasinin de desteğiyle çok sayıda yeni cami açacağı iddia ediliyor.

Öte yandan cemaatin hareket alanını Trieste, Verona, Grosseto ve Modenada da genişletmeyi hedeflediği, aktarılan bilgiler arasında. Geleceğin camileri müteşebbis ismiyle örgütlenecek.

 

Yaz kamplarında dini eğitim

Cemaatin İtalyadaki temsilcilerinden Muhammed adlı bir şahsın camiler arasında neden bu kadar görüş farklılığı var, sorusuna verdiği yanıt ise Sofra aynı sofra. Süleymancılar bisküviyi tercih ediyorsa, biz karamelada diretiyoruz”.

Milli Görüşün kadın ve gençlik kollarının faaliyeti de araştırmada ele alınıyor. Gençlik komisyonu yaz mevsiminde, Noel ve Paskalya tatilinde din dersi ve Kuran kursunun yanı sıra çocuklar ve gençlere yönelik eğitim kampları düzenliyor. Cemaat, geçen yıl Como yakınındaki Val dIntelvide düzenlendiği gibi mevsimlik kamplar kiralıyor. Bu kamplarda temel amaç din ağırlıklı eğitim. Kız çocukları için dikiş kursu önerilirken hem kızlar hem erkekler için bilgisayar kursu da veriliyor. Bu kurslar dini eğitime eşlik ediyor.

 

Harem/selamlık ev sohbetleri

Cemaatin önem verdiği bir başka konu Como ve çevresinde gerçekleşen ev sohbetleri. Ev ziyaretlerinde amaç, İslam kültürü ve Kuran çevresinde odaklanan tartışma konuları. Araştırmanın ortaya koyduğu bir gerçek, ev sohbetlerinde tartışmayı yöneten kişi erkek ise dinleyicilerin erkekler olduğu, yönetici kadın ise yalnız kadınların kabul edildiği.

Milli Görüş hareketi İtalyan gençlik kollarıyla diyalog kurmaya özen gösteriyor. Büyük camilerde İtalyada üniversite eğitimi alan Müslüman gençlere konaklama ve burs imkânı sağlıyor. Ancak din eğitimi ve Kuran kursu zorunlu.

 

Hedefleri, Türkiye’de siyasi İslamın yaşama geçmesi

Cemaatin kadın kolları çoğunlukla dinsel eğitime ağırlık veren faaliyetler düzenliyor. İtalyada yaşayan genç Türk kadınları için önerilen başlıca kurslar Kuran, din ve iyi bir aile kurma konusunda. Cemaat bir tür sigorta işlevi de görüyor. Milli Görüşe her yıl 50 Avro ödeyerek üye olunması durumunda, bir vefat söz konusu olduğunda cenazelerin Türkiyeye ücretsiz gönderilmesi garanti ediliyor.

Tüm bu dinsel yapı ve vitrine yansıyan sosyal dayanışma faaliyetinin yanında Comodaki her camide yufkadan kahveye, turşudan helvaya, ince belli çay bardağından zeytine çeşitli ürünlerin satıldığı bir Türk bakkalı mevcut.

Pirottanın Milli Görüş üyeleriyle yaptığı bire bir konuşmalarda edindiği ortak izlenim, cemaatin hedefinin Türkiyede siyasi İslamın hayata geçmesi arzusu oldu.

 

Nurcular, Ekol Kültür Merkezi’nde

 

Başka cemaatlerin temsilcileri Fethullah Gülen’in takipçisi Nurcuların eğitimi öne çıkararak dini bir kenara ittiğini, kimileri de önerileri kabul görsün diye dinci kimliklerini sakladığını söylüyor

 

Pirotta’nın Como’daki Türk göçmenler araştırması, İtalya, Avrupa ve Türkiye üçgeninde organize bir dini cemaat yapılanması olduğu gerçeğini ortaya koydu. Bu dini yapı içinde Almanya ve İsviçre önemli birer köşe taşı.

Nurcuların cemaati İtalyada kendini yeni tanıtıyor. Pirottanin araştırmasından yansıdığı kadarıyla Nurcuları Comoda Ekol Kültür Merkezi temsil ediyor.

Araştırmada İtalyadaki Nurcu hareketin Almanya ve Milanoda Nurcu cemaat içindeki kişilerin bağımsız girişimi ile doğduğu vurgulanıyor. Fethullah Gülenin başkanlık ettiği Nurcu hareketin, ortaokul sonrası okulu terk eden ve iş hayatına atılan Türk gençlerinin üniversiteye devam edebilmelerini sağlamak için eğitime özel bir önem verdiğine dikkat çekiyor.

Üniversite mezunu bir gencin başkanlık ettiği Ekol Kültür Merkezi, bir cami işlevi görmüyor. Çünkü Nurcular dini vecibelerini yerine getirmek için Comodaki başka Türk camilerine gitmeyi tercih ediyor.

Comonun merkezinde bir apartman dairesinde faaliyet gösteren Ekol Kültür Merkezi, bu kimliğiyle bir eğitim merkezi niteliğinde. Merkezi konuk eden dairede bir kütüphane, bilgisayar, Türkiye ve Avrupa Birliğinin bayrakları dikkat çekiyor. Dev bir ekranda hafta sonları Türk ve Comolu gençlerin birlikte futbol karşılaşmalarını izlemesine olanak tanınıyor.

Nurcuların kültür merkezi, din dersi ve Kuran kursunun yanı sıra Türk gençlerinin İtalyan toplumuna uyum sağlamasında bir rol üstlenmek istiyor. Bu amaçla öğleden sonraları Türk öğrenciler için derslerine destek kursları veriyor. Zaman zaman İtalyan üniversite öğrencileri de bu kurslarda görev alıyor.

Araştırma Nur cemaatinin Como ve çevresindeki kasabalardaki okullarla da iletişim kurduğuna dikkat çekerek bu okullara eğitim gören çok sayıda Türk öğrenciye destek olduğunu aktarıyor. Ev ziyaretleri Nur cemaatinin de tercih ettiği bir yöntem. Bu ziyaretlerden amaç ailelerle tanışmak, kültür merkezinin neler sunduğunu anlatmak. Araştırma, Nur cemaatinin eğitim programına din eğitimi almamış ailelerin çocuklarının da katıldığını ortaya koyuyor.

Comoda Nurculara dair en büyük eleştiri, cemaatin eğitimli ve gelir düzeyi iyi gençleri eğitimsiz gençlere tercih etmesi ve herkese eğitimsözüne sadık kalmaması.

Diyanet’e bağlı tek camiye mesafeliler

Başka cemaatlerin temsilcileri Nurcuların eğitimi öne çıkararak dini bir kenara ittiğini, kimileri de önerileri kabul görsün diye Nurcuların dinci kimliklerini sakladığını aktarıyor. Fethullah Gülenin takipçisi Nurcular Como, Milano ve Modenada faaller.

Comoda dini cemaatler tablosunu tamamlayan bir başka birim Diyanet İşleri Başkanlığınca 2004 yılında kurulan cami. Araştırma, bu caminin Süleymancılara ait ikinci camiden ayrılan bir grup tarafından hayata geçirildiğini yansıtıyor. Bu bölünmenin nedeni ise Zürih Süleymancı camisinin Comodaki cami üzerinde hâkim olması ve Comodaki cemaatin yönetimde söz sahibi olamaması.

Comoda Türkiye’deki Diyanet İsleri Başkanlığına bağlı cami temsili ve resmi bir yapıya sahip. İmamlar iki yıllığına Türkiyeden gönderiliyor. Cami çok küçük olduğu için şu anda kalıcı bir imamı yok, akşamları Como Gölü üzerinde bir restoranda çalışan bir kişinin, işinden zaman buldukça bu camide imamlık yaptığı belirtiliyor. Şimdilik Diyanet İşleri Başkanlığına bağlı tek cami Comoda mevcut.

Başka cemaatlerin temsilcileri Diyanetin camisine çok sıcak bakmıyor. Gerekçeleri bu caminin laik düzeni savunan Türkiye Cumhuriyeti ile yakın bağlantıda olması.

Sosyolog Laura Pirottanın Comodaki Türk göçmenler araştırması, İtalya, Avrupa ve Türkiye üçgeninde organize bir dini cemaat yapılanması olduğu gerçeğini ortaya koydu. Bu dini yapı içinde Almanya ve İsviçre önemli birer köşe taşı. Kuzey İtalyada Türklerin yoğun olduğu Milano, Trieste, Verona, Venedik, Imperia, Como, Modena gibi şehirler ise Türkiyede filizlenen dini cemaatlerin Avrupadaki yeni yayılma alanları.