Kayıtlardaki emekler

23 Aralık 2020 Çarşamba

Birikim ve özveriyle hazırlanmış nice CD kaydı masamın üstünde sıralanmış duruyor. Onları dinleyip değerlendirecek ve okurlarımla paylaşacak zamanı ancak bulabildim. Her birisinde özenle seçilmiş yapıtlar büyük emeklerle basıma girmiş. Yeni kurulmuş oda müziği toplulukları, bestecilerimizin eski ya da yepyeni yapıtları, bir keman-piyano ikilisi ve iki triodan söz etmek istiyorum. Aralarında daha önceden ender kaydedilmiş yapıtlar olduğu gibi eskiden beri en çok kaydı yapılmış eserlerin de yeni bir solukla çalınmış yorumları var.

Türk bestecileriyle çağdaşlarını buluşturan bir seçkide Ulucan Trio’yu dinliyoruz. Her bir üyesi hem solist hem oda müzikçisi olan deneyimli sanatçılar: Özcan Ulucan (keman), Ozan Tunca (çello) ve Birsen Ulucan (piyano). Çağsav Müzik tarafından satışa sürülen CD’nin bütününde iyi bir tını birliği yakalamışlar. Yapıtların her birisi gizemsel olduğu kadar enerjik bir içerik taşıyor. İlk çalışma Özkan Manav’ın 2003’te “Laçin” türküsü üstüne yaptığı güzel bir düzenleme. İkinci yapıt, Özcan Sönmez’in 2018’den bir piyanolu üçlüsü. O da gizemli ve folklorik bir atmosferde. Berkant Gençkal’ın 2014’te bestelediği “Küpe ve Çocuk” başlıklı üçlüsü Anton Webern’in Wozzeck operasındaki soyutluktan esinlenmiş. Ve CD’deki son çalışma Ravel’in 1914’te yazdığı ünlü “Piyanolu Trio”su. Burada üçlünün üyeleri kendi bireysel ustalıklarını sergiliyor. Çalgılar arasındaki ses renklerinin birliği sanatçıların deneyimini kanıtlıyor.

Bir başka “Piyanolu Üçlü” kaydı da Naxos gibi uluslararası bir kuruluş tarafından basılmış: “Turkish Piano Trios” başlığını taşıyor. Yorumcular ise Bosphorus Trio üyeleri: Özgecan Günöz (keman), Çağlayan Çetin (çello) ve Özgür Ünaldı (piyano). Hasan Ferit Alnar’ın ilk kez 1950’de yazdığı ve 1966’da yeniden gözden geçirdiği “Piyanolu Üçlüsü”yle başlıyor. CD’deki ikinci yapıt genç yaşta yitirdiğimiz rengârenk yapıtların sahibi Ferit Tüzün’ün 1950 tarihli ve ilk kez kaydı yapılan kısacık bir triosu. İlhan Baran’ın “Dönüşümler”i ise artık çağdaş oda müziğimizin bir “klasiği” oldu. Bu kayıtta yeni bir enerjiyle seslendirilmiş. CD’nin sonunda Oğuzhan Balcı’nın (d.1977) Bosphorus Trio için bestelediği modern-mistik bir yapıtıyla tanışıyoruz. Girişte sanki uzayı anlatan izlenimci sesler uzaklardan yanı başımıza geliyor. Daha sonra Türk ezgilerinin renkleriyle örülmüş başarılı bir bütünlük kuruluyor. Hem seçilen eserler hem de seslendirme kalitesi bakımından çok başarılı bir kayıt. Ne mutlu ki Naxos şirketi onu dünyanın her yerine ulaştıracak. Yolu açık olsun.

‘Yüz Yıllık Serüven’

Gerek Bosphorus Trio gerekse Ulucan Trio için başlıca dileğim, birlikte çalışmalarının uzun yıllar devam etmesi. Tarihte iz bırakmış oda müziği topluluklarının özelliği bıkıp usanmadan, disiplin içinde, bir aile gibi, yıllar boyu birlikte çalışmalarıdır.

Yüz Yıllık Serüven” başlığını taşıyan keman-piyano ikilisinin dinletisi de bir süre önce Kalan Müzik tarafından piyasaya çıkmıştı: Sevil Ulucan Weinstein (keman) ve Gülru Ensari (piyano). Darülelhan’da ilk Batı müziği bölümünün açılması üstünden 100 yıl geçtiğinde, 2017’de hazırlanmış bir kayıt. CD’nin içeriği 20. yüzyıl müzik tarihimizden çok az çalınan yapıtlara ayrılmış. Zamanın ünlü oda müzikçisi ve Türk keman okulunun ilk temsilcilerinden biri olan Seyfettin Asal’ın (1901-1955) pek bilmediğimiz çalışmaları ve yine bu kurumun hocalarından şef, besteci ve kemancı olan Ekrem Zeki Ün’ün yapıtları yer almış. Asal, İstanbul’da ilk trio ve ilk kuvarteti kuranlardan birisidir. Onun çağ başında yazdığı keman piyano için küçük parçalarını Ekrem Zeki Ün’ün solo keman için parçaları, piyano için güzellemesi, oyun havaları ve piyano için sonatı izliyor. Onları bulup çıkardıkları ve nitelikli bir kayıtla yarınlara bıraktıkları için yine bu konservatuvarın mezunu olan yorumcuları kutluyorum.


Yazarın Son Yazıları

Yeni yıllar eskirken 30 Aralık 2020
Kayıtlardaki emekler 23 Aralık 2020
Kadife sesler 16 Aralık 2020
Başkentte müzik zirvesi 2 Aralık 2020
Filarmoni ve senfoni 7 Ekim 2020