Eğitimci-Yeni Kuşak Köy Enstitüler
Derneği Beylikdüzü Şubesi
Hasan Âli Yücel’in; “Bu bizimdir,
kimseden almadık; bizden alsınlar”
diyerek büyük bir övünçle anlattığı
Köy Enstitülerinin kuruluşunun 84.
yıldönümü kutlanıyor bu baharla
birlikte. Bu kutlamalar birkaç
demokratik kurumumun özverili
çalışmasıyla sınırlı kalıyor ne yazık ki...
Yerelde çok da gündeme getirilmiyor,
konuşulsa da nostaljik anmalarla
geçiştiriliyor çoğu.
Oysa bu son yerel seçimle birlikte
filizlenen umutların temelinde yatan
o harcın içinde Köy Enstitülerinin
sönmeyen ışığının bugünleri de
aydınlattığına tanık olduk. Seslerini
duymayanlar olsa da 65’lik o
delikanlıların çoğu yalnız emekli
maaşlarının düşüklüğüne itiraz
etmedi. Hasan Âli Yücel’in klasiklerini
okuyan bu nesil, Cumhuriyetin temel
değerlerine de sahip çıktı.
ÇAĞDAŞ EĞİTİM MODELİ
Ülkenin dört bir yanından gelen
yoksul Anadolu çocuklarını bağrına
basan bu okullar, Cahit Külebi’nin
“kara göklerin yıldızları” dediği
gençleri yetiştirip “düşe kalka” da olsa
bir umutla, kuş uçmaz kervan geçmez
dağ başlarına gönderdi.
Onlar; tarım, sağlık bilgisi, demircilik, çocuk bakımı, yurttaşlık bilgisi gibi temel derslerin yanı sıra matematik, fizik, kimya gibi fen bilimleri dersleri de alarak yetişmişler, bu yönleriyle de çağdaş eğitimin öncüleri olmuşlardı.
Çoğu o çileli yaşamın içinden gelen bu köy çocukları, gittikleri yörelerdeki insanları da karanlıktan kurtarmaya ant içerek yola çıkmışlardı.
Bütün bunlar, bir düş gibi görünse de Cumhuriyetin dağ başlarındaki o temsilcileri Anadolu’yu kısa bir zaman içinde aydınlatmayı başarmış, bir mucizeyi gerçekleştirmişti. Çünkü, Atatürk’ün “Hayatta en hakiki mürşit ilimdir” sözündeki o gerçeği kendilerine kılavuz edinmişlerdi.
Yıllardır her türlü baskıyı ve sömürüyü bir hak gibi gören egemen güçler, bundan rahatsız olmuştu elbette. Birtakım uydurma gerekçelerle bu uyanışı engellemek için her türlü karışıklık ve kargaşayı kullandılar. Bugün için hiçbir inandırıcılığı olmayan o söylentiler, özellikle dönemin siyasilerinin de desteği ile karalama kampanyasına dönüştürüldü. Bunun sonucunda bu okullar kapatılarak Anadolu’yu aydınlatan o eğitim ışığı söndürüldü.
Yaşadığımız son deprem felaketi ve öncesindeki Korona salgınıyla birlikte birtakım gerçekler gün yüzüne çıkmış olsa da bu anlayışın bu gün de devam ettiğini görmek işin bir başka üzücü bir yanı tabii.
YURT SEVGİSİ
Deprem, korona gibi felaketleri “kader” olarak gören o anlayışın devamı ne yazık ki günümüzde de benzeri karalamalarla görev başında. Köy Enstitülü öğretmenlerin yıllar önce, şarkılarla türkülerle marşlarla çocuklara Cumhuriyet, yurt ve ulus sevgisini kazandırmaya çalışmak gibi eğitici bir etkinlikleri, bugün de aynı mantıkla bakın nasıl karalanmaya devam edilmektedir: “Bu okullardan mezun olan öğretmenler, öğrencilerine; ‘Eylenin çocuklar eylenin’ diye şarkılar söyletiyorlardı. Asıl amaçları şarkı türkü söyletmek değildi. ‘Onlar, ey Lenin, ey Lenin’ diyerek çocukların beynini yıkıyorlardı.”
KARANLIĞA KARŞI MÜCADELE
Bunların hepsi planlı elbette. Birtakım
çıkar gruplarının bu tür söylemlerinin
amacı belli. İnsanı asıl üzen şu: O zorlu
yaşamın içinden gelmiş insanların da o
çıkar gruplarına alet olmaları.
Elbette dün olduğu gibi bugün de
tekrarlanacak bu söylemler. Bu yüzden
doğruları bıkmadan usanmadan
anlatmak ve karanlığa karşı hep
birlikte hareket etmek zorundayız.
Bu nedenle yerel yönetimler başta
olmak üzere tüm demokratik güçler
bu gerçeği görmezden gelmemelidir. O
günleri anarak yalnız nostalji yapmanın
ötesinde yaşadığımız sorunların
temelinde yatan Köy Enstitüleri gerçeği
bu yönüyle iyi değerlendirilmelidir.
Çünkü, yarım kalan bir mucize olan
Köy Enstitülerinin o eğitim anlayışına
bugün de çok ihtiyacımız var.
Duran GÜLDEMİR
Eğitimci-Yeni Kuşak Köy Enstitüler
Derneği Beylikdüzü Şubesi
