Venezuela’nın yer altı zenginliği: Kaynaklar küresel pazara mı açılıyor?

Venezuela’nın yer altı zenginliği: Kaynaklar küresel pazara mı açılıyor?

12.01.2026 16:58:00
Güncellenme:
Venezuela’nın yer altı zenginliği: Kaynaklar küresel pazara mı açılıyor?

Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun kaçırılmasının ardından ABD yönetimi, ülkenin petrol üretimini hızla yeniden canlandırmayı ve madencilik sektörünü genişletmeyi hedeflediğini açıkladı. Washington, dünyanın en büyük petrol rezervlerine sahip Venezuela’nın enerji ve maden kaynaklarını yeniden küresel piyasaya açmayı planlıyor.

Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun ABD tarafından kaçırılmasının ardından, ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, ülkenin petrol üretimini hızla yeniden canlandırmak ve madencilik sektörünü genişletmek istediğini açıkladı.

ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick, Air Force One uçağında gazetecilere yaptığı açıklamada, Venezuela’nın zengin yeraltı kaynaklarına dikkat çekerek, “Çelik var, mineraller var, kritik mineraller var. Büyük bir madencilik geçmişleri var ama paslanmış durumda. Başkan Trump bunu düzeltecek ve yeniden ayağa kaldıracak” dedi.

Venezuela, 2023 verilerine göre 303 milyar varillik kanıtlanmış petrol rezerviyle dünyada ilk sırada yer alıyor. Bu miktar, ABD’nin yaklaşık 55,2 milyar varillik rezervinin beş katından fazla.

Venezuela ayrıca, OPEC’in kurucu üyeleri arasında bulunuyor. Örgüt, 1960 yılında Bağdat’ta İran, Irak, Kuveyt ve Suudi Arabistan ile birlikte kurulmuştu.

Ülkenin petrol rezervlerinin büyük bölümü, doğuda yer alan yaklaşık 55 bin kilometrekarelik Orinoco Kuşağı’nda bulunuyor. Bu bölge, devlet petrol şirketi Petroleos de Venezuela (PDVSA) tarafından kontrol ediliyor.

Orinoco’daki petrol, “ağır ham petrol” niteliği taşıyor. Yoğun ve viskoz yapısı nedeniyle çıkarılması zor ve maliyetli olan bu petrol, genellikle ABD kaya petrolü gibi daha hafif ham petrollere kıyasla daha düşük fiyattan satılıyor.

Rafine edilmesi ise özellikle Teksas ve Louisiana’daki ABD tesislerinin sahip olduğu ileri teknolojileri gerektiriyor.

VENEZUELA PETROLÜNÜ KİM ALIYOR?

1990’ların sonu ve 2000’lerin başında Venezuela, ABD’ye günde 1,5–2 milyon varil petrol ihraç ederek Washington’un en büyük tedarikçilerinden biriydi.

Ancak siyasi istikrarsızlık, PDVSA’daki kötü yönetim, yatırım eksikliği ve ABD yaptırımları üretimin düşmesine yol açtı.

OPEC verilerine göre Venezuela, 2024’te günlük ortalama 952 bin varil petrol üretti. Bu rakam 2023’te 783 bin varil düzeyindeydi. Reuters’a göre PDVSA’nın 2024’teki yurt dışı petrol satışları 17,52 milyar dolar oldu.

Venezuela petrolünün en büyük alıcısı Çin. Kasım 2025’te, ABD’nin aralık ayında başlattığı askeri abluka öncesinde, Venezuela günlük 952 bin varil petrol ihraç etti; bunun 778 bin varili Çin’e gitti. Bu da ihracatın yüzde 81,7’sine karşılık geliyor.

ABD yüzde 15,8 ile ikinci sırada yer alırken, Küba yaklaşık yüzde 2,5 pay aldı.

DOĞAL GAZ: DÜNYADA DOKUZUNCU SIRADA

Venezuela, doğal gaz rezervlerinde dünyada dokuzuncu sırada bulunuyor. Uluslararası Enerji Ajansı’na göre, 2023 itibarıyla ülkenin doğal gaz rezervleri yaklaşık 5,5 trilyon metreküp düzeyinde.

Bu miktar, Güney Amerika’daki toplam gaz rezervlerinin yüzde 73’ünü oluşturuyor.

Doğal gazın yaklaşık yüzde 80’i, petrol üretiminin yan ürünü olarak elde ediliyor.

ALTIN VE DİĞER MADENLER

Venezuela, Latin Amerika’daki en büyük resmi altın rezervlerine sahip ülke konumunda. World Gold Council verilerine göre ülkenin altın rezervi 161,2 ton ve güncel piyasa değeri 23 milyar doların üzerinde.

2011’de eski Devlet Başkanı Hugo Chavez, Orinoco Madencilik Kuşağı’nı ilan ederek madenlerin millileştirilmesini hedeflemişti.

2016’da Maduro bu bölgenin geliştirilmesini hızlandırdı; ülke topraklarının yüzde 12’si madenciliğe açıldı. Elmas, nikel, koltan ve bakır rezervleri olduğu açıklanmıştı.

2018’de açıklanan “Altın Planı” kapsamında 5,5 milyar dolarlık anlaşmalar imzalansa da bu projelerin büyük bölümü hayata geçirilemedi ve birçok maden silahlı devlet dışı grupların kontrolünde kaldı.

Aynı yıl yayımlanan resmi rapora göre Venezuela’da en az 644 ton altın bulunuyor; hükümet ise gerçek rezervlerin çok daha yüksek olabileceğini savunuyor.

DİĞER STRATEJİK MADENLER

2018 tarihli maden envanterine göre Venezuela’da:

  • Yaklaşık 3 milyar ton kömür
  • 14,68 milyar ton demir cevheri (3,6 milyar tonu kanıtlanmış)
  • 407 bin ton nikel
  • 99,4 milyon ton boksit
  • Orinoco Madencilik Kuşağı’nda 1 milyar karat, Guanaimo bölgesinde ise 275 milyon karat elmas rezervi bulunuyor.