İzmir'in Karaburun ilçesinde geleneksel bir av yöntemi olan "çökertme dalyan" yöntemiyle yakaladıkları balıkları satarak geçimlerini sağlayan Saraç ailesi, hayatlarını denizi izledikleri kulübelerinde geçiriyor.
Akıntı yönüne göre balıkların geçeceği güzergahı tespit etmeye çalışan çift, ağın üzerinde parıltı gördüğünde ipi çekerek ağları kaldırıyor. Yaklaşık 30 metrekarelik alanda sıkışan balıkları tekneyle yaklaşarak toplayan çift, kefal başta olmak üzere levrek ve turna gibi çeşitleri avlıyor.
Günlerinin yaklaşık 12 saatini denizi gözleyerek geçiren çifte, okul ve ders vakitleri dışında oğulları da yardımcı oluyor.
Çoğu günlerini balık avlayamadan geçiren Saraç ailesi, ağların dolduğu günleri bayram mutluluğuyla geçiriyor.
Aile, tuttukları balıkları ise ilçe sokaklarında gezerek satıyor ya da balık mezatlarında açık artırmaya sunuyor.
Ali Saraç, 12 yaşından bu yana hayatının denizi izleyerek geçtiğini, yaptığı işi çok sevdiğini söyledi.
Ekim ile ocak ayları arasında hava şartlarının izin verdiği günlerde, kalan aylarda ise hemen her gün denizde olduklarını anlatan Saraç, aile olarak denizde yaşamayı sevdiklerini söyledi.
Çökertme dalyanın balıkları aldatmaya yönelik bir yöntem olduğunu aktaran Saraç, şöyle konuştu:
"Sabah ağımızı sereriz. Her şeyimiz doğal. Radar, kamera veya su altında bir şey yok. Bu balık sadece 30 metrelik çerçeveye, ağa girerse çekiyoruz. Hiçbir şeyin garantisi yok. Buradan geçen balığı alıyoruz. Burası kefalin geçit bölgesi. Balık nasip olursa çekiyoruz. O an 2-3 saniyede olup bitiyor. Balığı yakaladıktan sonra aşağı iniyorum. Ağı tarıyorum ve balığı alıyorum. Sonra ağı tekrar salıyorum. Burada günlük av diye bir şey yok. Zaman geliyor 15-20 gün hiç kazanmadığımız da oluyor. Şükür bu işten geçimimizi sağlıyoruz. 3-4 yıldır eşimle birlikte çalışıyoruz. Sabah kalkıyoruz akşama kadar birlikteyiz."
Bu yöntemin püf noktasının denizi izlemek olduğuna işaret eden Saraç, "Gözün devamlı denizde olmak zorunda. Sabah 8'de başladın bu işi yapmaya. Öğlen olmuş, balık yok. Arkanızı döndünüz, bir bardak su koydunuz, balık geçip gider. Gözün hep denizde olacak. Gözünü denizden ayırırsan hiçbir şey yakalayamazsın." dedi.
Ege'de balık çeşitliliğiyle bilinen Karaburun kıyılarında, balıkların geçiş güzergahları üzerinde kurulu 15'e yakın çökertme dalyan bulunuyor.
İlçede bu yöntemle avladıkları balıklarla geçimlerini sağlayan Ali ve Hayal Saraç çifti de 11 yaşındaki oğulları Çınar ile hayatlarının önemli bölümünü tuğla ve tahtalardan kurdukları kulübelerinde geçiriyor.
Özellikle gün doğumu ve gün batımı olmak üzere tüm günü kulübede geçiren balıkçılar, denizin içindeki en ufak kıpırtıyı dahi kaçırmamak için gözlerini sudan ayırmadan nöbet tutuyor.
Çocukluğunda babasından öğrendiği bu yöntemle balıkçılığı sürdüren 42 yaşındaki Ali Saraç ile bu işi eşinden öğrenen Hayal Saraç'ın mesaisi gün doğumuyla başlıyor.
Kimi deniz yüzeyine kimi kayalıkların üzerine kurulu yaklaşık 3 metre yükseklikteki kulübeler ve deniz dibine serilmiş ağ düzeneklerinden oluşan yöntem, balıkların geçişi sırasında ağların kaldırılarak bir bölüme hapsedilmesi ve denizden toplanması yoluyla çalışıyor.
