Rahim ağzı kanseri nedir? Korunmak için neler yapılmalı?

Tüm dünyada kadınlar arasında en sık görülen kanser türlerinden biri rahim ağzı kanseri. Birçok kadının tedavisi olmadığını düşündüğü rahim ağzı kanserinde erken tanı hayati önem taşıyor. Düzenli kontrol ve önlemler sayesinde bu hastalıkla mücadele etmek mümkün.

21 Ağustos 2020 Cuma, 16:32
Rahim ağzı kanseri nedir? Korunmak için neler yapılmalı?
Abone Ol google-news

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Çiğdem Yavuz Yurtsever, rahim ağzı kanseriyle ilgili bilinmesi gerekenleri anlattı.

RAHİM AĞZI KANSERİ NEDİR?

Serviks kanseri serviks olarak adlandırılan, rahmin alt kısmının (Rahim ağzı) kanseridir. Rahim ve yumurtalık kanserinden sonra en sık üçüncü jinekolojik kanserdir. Serviks kanseri, yaklaşık %20 oranda 65 yaş üzeri kadınlarda teşhis edilmesine rağmen daha çok 30’lu 40’lı ve 50’li yaşlardaki kadınlar da görülür.

İKİ TİP RAHİM AĞZI KANSERİ VAR

Serviks kanserinin iki ana tipi vardır; skuamoz hücreli karsinom ve adenokarsinom. Skuamoz hücreli karsinom genellikle serviksin dış yüzeyinde bulunan skuamöz hücreli epitelyum hücrelerinden köken alır ve daha sık gözükür (% 85). Pap smear testi ile kolaylıkla tanı konulur. Adenokarsinom daha nadirdir, tipik olarak serviksin üst seviyelerinde ki glandüler hücrelerden köken alır ki bu durum rutin tarama metotlarıyla teşhis edilebilmesini güçleştirmektedir.

SEBEPLERİ NELER?

Rahim ağzı kanserinin sebebi HPV (Human papilloma Virus tür) uzun süren, inatçı yüksek riskli HPV enfeksiyonu sonucu oluşmaktadır. HPV enfeksiyonu oldukça sıktır; cinsel olarak aktif insanların çoğu enfektedir çoğu HPV enfeksiyonu bulgu vermez ve serviks kanserine ilerlemez. 13 HPV tipi yüksek risklidir ve serviks kanserine neden olabilir. HPV 16 ve 18 Türkiye’de servikal kanserlerle ilişkili en sık görülen iki yüksek risk HPV tipidir.

RİSK GRUBUNDA KİMLER VAR?

HPV infeksiyonu riskinin artmasına neden olan çok eşlilik, yüksek riskli cinsel aktivitede bulunan partner, erken cinsellik, sigara, ailesindeki diğer kadınlarda rahim ağzı kanseri olanlar, ayrıca zayıf bir bağışıklık sistemine sahip olanlarda HPV enfeksiyonu gelişme olasılığını artırarak serviks kanseri gelişme riskini arttırır.

BELİRTİLERİ NELERDİR?

Serviks kanserinin erken evrelerinde tipik olarak belirti yoktur diyen Dr. Yavuz Yurtsever "En erken bulgu rutin jinekolojik muayene esnasında saptanan anormal Pap smear sonucu olacaktır. İleri evrede ise en sık belirti cinsel ilişki sonrası kanamadır" dedi.

TEŞHİS

Serviks kanseri oldukça yavaş gelişir, böylece belirtisiz dönem yıllar sürebilir. Pap smearda anormal hücrelerin tespit edildiği evre yüzde yüz tedavi edilebilir evredir. Tarama, jinekolojik muayene ile yapılmaktadır. Servikse sürülen yumuşak bir fırça yardımıyla o bölgedeki hücreler toplanır. Bu hücrelerin bir mikroskopi camı üzerine yayıldığı ve incelendiği yönteme Pap-smear testi, hücreler içerisinde eğer mevcutsa HPV virüsünün DNA'sının tespit edildiği yönteme HPV-DNA testi adı verilmektedir. Smear testi sonucunda anormal hücre oluşumları görülürse Kolposkopik inceleme yapılır ve rahim ağzından biyopsi alınarak laboratuvara gönderilir. Biyopsi sonucunda rahim ağzı kanseri tespit edilirse kanserin vücudun diğer bölgelerine yayılıp yayılmadığını görmek için ek testler yapılabilir.

KİMLERE TARAMA YAPILIR?

Serviks kanseri taramasına, cinsel olarak aktif kadınlarda 21 yaşından itibaren başlanılmalıdır. En az 65 yaşına kadar, uygun aralıklarla tarama testlerine devam edilmelidir. Rahim alınması (histerektomi) operasyonu yapılan kadınlarda rahim ağzı ile ilgili bir anormallik yoksa tarama sonlandırılabilir. 21 ile 29 yaş arasında 3 yılda bir pap-smear testi uygulanır. 30 yaşından sonra ise her 5 yılda bir HPV-DNA ve pap-smear testleri birlikte uygulanmalıdır. Buna alternatif olarak, 3 yılda bir tek başına pap-smear testi uygulanabilir.

TEDAVİ EDİLEBİLİR Mİ?

Kanserin tedavisinde uygulanacak yöntemler kanserin ne kadar ilerlediğine bağlı olarak değişebilir. Küçük, erken evre kanseri olan hastalar histerektomi (rahim ve rahim ağzının çıkarılması) ile cerrahi olarak tedavi edilebilir. İlerlemiş rahim ağzı kanserinde ise kemoterapi ve radyoterapiye ek olarak bazı durumlarda ameliyat uygulanabilmektedir.

KORUNMAK İÇİN NELER YAPILMALI?

- HPV Aşıları: Rahim ağzı kanseri gelişiminde en önemli risk faktörü olan HPV enfeksiyonunu önlemek üzere geliştirilmiş olan HPV aşıları ile en çok kanser riski barındıran HPV tiplerine karşı korunma sağlanabilir (Tip 16 ve tip 18)

- Sigara ve tütün ürünlerinin bırakılması,

- Cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korunma:  Cinsel ilişkide bariyer yöntemlerin (prezervatif) kullanımı ve tek eşliliğin tercih edilmesi ile genital enfeksiyonların geçiş riski azaltılabilir,

- Bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi,

- Düzenli Olarak Smear Testi: Düzenli olarak Pap smear testi yaptırmak rahim ağzı kanserinin erken teşhisi ve tam olarak tedavi edilebilmesine olanak sağlar.