‘Kadıköylü’yeFransız Kalmak

17 Nisan 2011 Pazar
\n

Sevgili,

\n

Çocukluğum ve ilk gençliğimde Kadıköyde oturdum, Kadıköyü özledim.

\n

İlkokuldan başlayarak yatılı okuduğumdan, Kadıköye ancak hafta sonları ve tatillerde giderdim, onun haricinde okulda yaşardım.

\n

Ama o yıllardaNerede oturuyorsunsorusuyla karşılaştığımda tereddütsüz yapıştırırdım:

\n

- Kadıköyde!

\n

Oysa farkında değildim ki, Boğaz yalısında bir feriye sarayının binasında oturmaktaydım aslında.

\n

Evet ama kalbim Kadıköyde atardı!

\n

Hem sen hiç, hapishanede velev ki yirmi yıla mahkûm olmuş birine Nerede oturuyorsundiye sorduğunda, içinde bulunduğu cezaevinin adresini söyleyeceğini düşünebiliyor musun?

\n

O tabii ki, oraya düşmeden önce son oturduğu (isterse on yıl öncesi olsun) yerin adresini söyleyecektir.

\n

Benim de çocukluğum ve ilk gençliğim, kâh içinde oturarak, kâh onu özleyip kavuşmayı hayal ederek Kadıköyde geçti.

\n

Uzun yıllar oluyor, Kadıköyden ayrılalı.

\n

***

\n

Kadıköyden ayrılırken, arkama bakmadım, bütün bir ömre bedel dönemin anılarının mekânını fazla bir şey hissetmeden terk ettim.

\n

İnsan gençken anılarını hoyratça, umursamadan terk eder.

\n

Nasıl olsa Kadıköy oradaydı, istediğimde döner, her şeyi yine yerli yerinde bulurdum.

\n

Ne yanılgı!..

\n

Değişim yıllarında bıraktığım Kadıköy benden de daha hızlı değişiyordu.

\n

Ayrıldığım Kadıköye geri dönmem mümkün değildi artık.

\n

Zaten bir daha o Kadıköye dönemedim, yalnızca içinden geçtim, orası artık İstanbulun kozmopolit semtlerinden biri olmaktan da çıkmıştı.

\n

Oysa 1964 yılında delikanlıyken, Aix en Provenceda tanıştığım, yakın dost olduğum, babadan Kadıköylü Ermeni sığınmacı çocuğu Albert Avakyan ile karşılaştığımda, kozmopolit Kadıköy Albertin atalarının izlerini henüz taşıyordu.

\n

***

\n

Yıllar boyu dünyanın dört bir yanında bir zamanların kozmopolit Kadıköylü hemşerilerimle karşılaştım.

\n

Biri 1988de San Fransiscoda karşılaşıp kucaklaştığım Beyaz Fırının eski sahibiydi.

\n

Ama eski bir Kadıköylü ile en unutulmaz, en dokunaklı karşılaşmam, 1966 baharında Pariste Batignolle semtinde bir sinemada oldu.

\n

Mine ile Grevcilerfilmini izliyorduk, arkamızdaki sıradan yaşlı (belki de benim bugünkü yaşımın çok altındaydı) hanım öne doğru eğildi ve aksanlı bir dille sordu:

\n

- Türksünüz?..

\n

Filmden sonra sinemadan birlikte çıktık, hemen oracıkta bir kahvede oturduk. Hanım Kadıköylü idi, çocukluğu orada geçmişti, tehcirden çok sonra, ekonomik nedenlerle göç etmişlerdi. Bir süre sohbet ettik. Ayrılırken gözyaşları içinde Kadıköye benden selam götürün!demesi Mineyi de beni de çok duygulandırmıştı.

\n

***

\n

Benim çocukluğumun kozmopolit Kadıköyünde Kadıköylülük bambaşka bir şeydi; kültürlerin kucaklaştığı, hoşgörünün her şeye rağmen egemen olduğu, ayrı dilden ve dinden insanların Kadıköylülük ortak paydasında birleştikleri bir semtti.

\n

Pariste de olsa, San Fransiscoda da, iki Kadıköylü karşılaşınca, kendilerini yakınlaştıran bir ortak payda buluyorlardı.

\n

Çünkü Kadıköy bir semt olmanın ötesinde, bir birlikte yaşama kültürüydü.

\n

Geçenlerde, bir Kasımpaşalının Strasbourgda bu benim Kadıköylü hemşerilerimden birinin kızıyla \tkarşılaşmasına tanık olduk.

\n

Bizim Kasımpaşalı, bizim Kadıköylüye biraz Fransız kaldı.

\n

Sonradan, bunu Kasımpaşalının Kadıköylünün kökenini bilmemesine bağlayarak mazur gördüler.

\n

Doğrusu ben onun Fransız kalmasının daha derin nedenleri olduğunu düşünüyorum.

\n

Her neyse, bu yazıyı yakında Türkiyeye geleceğini öğrendiğim, Kadıköy kökenli Fransız bayan Marland Militelloya, buraya geldiğinde kendisine Fransız kalmayacak bir sürü Kadıköylü hemşeri bulabileceğini anlatmak için yazdım.

\n\n

Yazarın Son Yazıları

Sivil darbeci kafası 26 Ocak 2021
Cüppeli vesayet 22 Ocak 2021
Trump teselli mi? 19 Ocak 2021
İşte güzel haber 5 Ocak 2021
Böylesi daha doğru 1 Ocak 2021
Bir şulesi var ki... 22 Aralık 2020
O ne biçim söz öyle!.. 18 Aralık 2020
Mucize beklerken 15 Aralık 2020
Özüne bakalım 8 Aralık 2020