Köşe Yazısı

Kapat
A+ A-

Savaş ve sanat ve selfie

04 Nisan 2018 Çarşamba

Sanatçılar neden iktidarın uçağına doluşup savaşan askerleri ziyarete giderler?
Az sonra ölecek ya da az sonra öldürecek olan gencecik adamları son bir kez mutlu etmeye mi?
İktidarın savaştaki gücünü perçinlemeye mi?
Savaştan medet uman bir liderin yanında olduklarını gösterip, onun haklılığını desteklemeye mi?
Yoksa...
Cahilliklerinden mi binerler o uçağa?
Savaşın ne işe yaradığını hiç öğrenmediklerinden mi?
Resmi ve gayri resmi silah ticaretinden kazanılan paralardan haberleri bile olmadığından mı?
Dünya kodamanları tarafından paylaşılan toprakların değeri hakkında hiçbir şey duymadıklarından mı?
Düzenli ve düzensiz ordularda ölüme gönderilen askerlerin aslen insan olduklarını fark edememişlerdir belki.
Önünü arkasını düşünmeden, yaşadıkları hayatın bir anında kendilerini o uçakta bulmuşlardır.
İktidarın yamacında güle oynaya, savaşanların yanına varmışlardır.
Gencecik yaşlarında varlıklarını ölmeye ve öldürmeye adamış o insanların gözlerinin içine bakarken o yüzden utanmamışlardır.
Ölmeden ve öldürmeden önce sevdikleri sanatçılarla son bir kez selfie çektirmek için yarışan o çocukların hepsinin adını gerçekten Mehmetçik sanmışlardır.
Onların adlarının Ahmet, Ali, Mustafa, Orhan... olduğunu hâlâ anlamamışlardır.
Neye alet olduklarının farkına varmamışlardır.
Gerçeklerle yüzleşecek vakitleri olmamıştır.
Bu arada kendilerinin de farkında değillerdir belki.
Sanatçının kim, sanatın ne olduğu konusuna hiç kafa yormamışlardır.
Onlara sarılan ve ölmeden ve öldürmeden önce onlarla son bir kez selfie çektirmek için yarışan taburlar dolusu oğlanla...
Hep birlikte bir fotoğrafın içine girdiklerini zannederken...
Aslında korkunç bir hikâye anlatan kült bir resmin içine girdiklerini hiç anlamamışlardır.

***

O kült resmin ismi Guernica.
Resim İspanya iç savaşı sırasında Picasso tarafından yapıldı.
Resimde ne yanan ateşlerin ve akan kanların kırmızısını görürsünüz;
Ne doğanın yeşilini, mavisini;
Ne de gündelik kıyafetlerin alacasını.
O yağlıboya resim savaşan insanlığın karanlığına boyanmıştır.
O yüzden siyah beyazdır.
Sanat tarihine geçmiş en büyük savaş karşıtı resimdir.
Çünkü sadece tarihteki bir iç savaşın vahşetini anlatmaz.
Gelmiş geçmiş tüm savaşların ve gelecekte çıkacak olanların insanlığı mahkûm ettiği acıları anlatır.
Katıldığı bir sergide Alman bir general Picasso’ya sorar:
Bu tabloyu siz mi yaptınız?
Picasso cevap verir:
Hayır, siz yaptınız.”

***

Bugün olanlardan hiçbir şey anlamayan...
İktidarın uçağına binen ve güle oynaya, savaşanların yanına giden...
Onlarla neşe içinde selfieler çektiren...
Bunu yaparken de üzerlerine rengârenk giysiler giyen o sanatçılar;
Bu yaptıkları şeyin, savaşın ve insanlığın ıstırabını anlatan o siyah beyaz kült resmin varlık nedeni olduğunu...
Elbet bir gün anlayacaklar.