Bilim insanlarından Avrupa için kırmızı alarm: Sıcaklar artık çok daha olası

Bilim insanlarından Avrupa için kırmızı alarm: Sıcaklar artık çok daha olası

29.06.2026 14:13:00
Güncellenme:
Bilim insanlarından Avrupa için kırmızı alarm: Sıcaklar artık çok daha olası

Avrupa’yı etkisi altına alan rekor sıcak hava dalgasına ilişkin yeni bir çalışma, aşırı sıcakların insan kaynaklı iklim değişikliği olmadan “neredeyse imkansız” olacağını ortaya koydu. World Weather Attribution araştırmasına göre benzer bir sıcak hava dalgası, 20 yıl öncesine kıyasla bugün yaklaşık 200 kat daha olası hale geldi.

Avrupa’da bu ay etkili olan sıcak hava dalgası, gündüz ve gece sıcaklıklarını rekor seviyelere taşıdı. Fransa, İtalya, İspanya, Birleşik Krallık ve kıtanın birçok bölgesinde milyonlarca kişi aşırı sıcak ve yüksek nemin etkisi altında kaldı.

Birçok noktada gündüz sıcaklıkları 40 dereceyi aşarken, gece sıcaklıklarının da yüksek seyretmesi vücudun serinlemesini ve toparlanmasını zorlaştırdı.

World Weather Attribution tarafından yayımlanan hızlı analizde, Avrupa’daki mevcut sıcak hava dalgasının fosil yakıt kullanımıyla hızlanan iklim değişikliği olmadan yaşanmasının neredeyse imkansız olduğu belirtildi.

Araştırmaya göre benzer özelliklere sahip bir sıcak hava dalgası, 1976 iklim koşullarında gündüz yaklaşık 3,5 derece, 2003 iklim koşullarında ise yaklaşık 2 derece daha serin olacaktı.

Gece sıcaklıklarının da 1976’ya kıyasla yaklaşık 2,4 derece, 2003’e kıyasla ise yaklaşık 1,3 derece daha düşük olacağı hesaplandı.

Araştırmada yalnızca hava sıcaklığı değil, nemle birlikte hissedilen ısı stresi de incelendi. 30 Avrupa ülkesindeki 850 kent üzerinden yapılan analizde, kentlerin yüzde 45’inin ısı stresi açısından rekor seviyelere ulaştığı ya da ulaşmasının beklendiği belirtildi.

Bilim insanları, sıcak ve nemli havanın insan vücudunun kendini serinletme kapasitesini zorladığını, bu nedenle aşırı sıcakların ciddi sağlık riskleri doğurduğunu vurguladı.

“EN AĞIR SICAK HAVA DALGASI”

World Weather Attribution araştırmacıları, incelenen bölgede mevcut sıcak hava dalgasının şimdiye kadar kaydedilen en şiddetli sıcak hava olayı olduğunu belirtti.

Çalışmanın başyazarı Theodore Keeping, sıcaklıklardaki artışın dramatik boyutta olduğunu belirterek, 1976 ikliminde böyle bir olayın görülmesinin beklenmeyeceğini, 2003’te bile bunun çok nadir yaşanacak bir durum olacağını ifade etti.

Avrupa, dünyanın en hızlı ısınan kıtası olarak öne çıkıyor. Kıtada sıcaklıklar, 1980’lerden bu yana küresel ortalamanın yaklaşık iki katı hızla artıyor.

Uzmanlara göre Avrupa’daki birçok ülke, giderek daha sık ve şiddetli hale gelen sıcak hava dalgalarına altyapı açısından yeterince hazır değil. Yaygın klima kullanımının olmaması, yaşlı bina stoğu, yoğun kentleşme ve yetersiz gölgelendirme aşırı sıcakların etkisini artırıyor.

Sıcak hava dalgası nedeniyle Avrupa genelinde birçok ülkede kırmızı alarm seviyesinde uyarılar yayımlandı. Spor etkinlikleri, okullar, toplu taşıma ve turistik alanlarda sınırlamalar devreye alındı.

Fransa’da ülke tarihinin en sıcak günü kaydedilirken, serinlemek için suya giren çok sayıda kişinin boğularak yaşamını yitirdiği bildirildi.

“BU OLAYLAR DAHA SIK YAŞANACAK”

Bilim insanları, mevcut sıcak hava dalgasının Avrupa için yeni bir uyarı niteliği taşıdığını belirtiyor.

Araştırmacılar, fosil yakıt kaynaklı karbon emisyonları azaltılmadığı sürece benzer olayların daha sık, daha uzun ve daha şiddetli hale geleceğini vurguluyor.

Uzmanlara göre kentlerin, konutların, okulların, ulaşım sistemlerinin ve sağlık altyapısının aşırı sıcaklara uyum sağlayacak şekilde yeniden planlanması gerekiyor.

İlgili Konular: #Avrupa #sıcak hava