Türkiye’de doğalgaz, elektrik, benzin, motorin ve LPG fiyatları son dönemdeki yükselişlerle birlikte tarihi seviyelere ulaştı. Artışta en dikkat çeken kalem ise doğalgaz oldu.
DOĞALGAZDA SERT YÜKSELİŞ
Doğalgaz fiyatlarında nisan ayında aylık ortalama artış yüzde 44,47, yıllık artış ise yüzde 94,71 olarak kaydedildi. Elektrik, doğalgaz ve akaryakıtta sürdürülen sübvansiyonların yıllık maliyetinin 1 trilyon TL seviyesinde olduğu hesaplanıyor. Enerji ve ekonomi yönetimi bu desteklerin kademeli olarak azaltılmasını planlıyor.
AKARYAKIT FİYATLARI YÜKSELDİ
ABD-İran savaşı, Brent petrol fiyatları ve küresel piyasalardaki gelişmeler akaryakıt fiyatlarını yukarı taşıdı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre nisan ayında motorin fiyatları aylık yüzde 12,05, benzin fiyatları ise yüzde 3,08 oranında arttı.
MOTORİNDE YILLIK ARTIŞ YÜZDE 63,63
Savaşın başladığı mart ayında motorin fiyatı yüzde 14,4, benzin fiyatı ise yüzde 7,95 yükselmişti. Yıllık bazda artış motorinde yüzde 63,63, benzinde yüzde 38,2 olarak hesaplandı.
TÜİK’in hesaplamalarında pompa fiyatları yerine ilgili ayda satılan ortalama fiyatların esas alınması nedeniyle, fiyat artışlarının etkisinin mayıs ayında da devam etmesi bekleniyor.
ELEKTRİK VE DOĞALGAZ ZAMLARI
Elektrik ve doğalgaz tarifelerine 4 Nisan’da yüksek oranlı zam yapıldı. Konutlarda kademeli tarifeye geçilirken, TÜİK verilerine göre elektrik fiyatları nisan ayında aylık yüzde 16,9 arttı. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) ise zam oranını yüzde 25 olarak açıklamıştı. Uzmanlar, artışın bir bölümünün mayıs enflasyonuna yansıyacağını belirtiyor.
EŞEL MOBİL SİSTEMİ DEVREDE
Ekonomi yönetimi, enerji fiyatlarındaki artışı sınırlamak için akaryakıtta eşel mobil sistemini uygulamaya aldı. Mart ayında devreye giren sistemle, akaryakıt zamlarının bir bölümü Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden karşılanıyor. Bu uygulamanın bütçeye yıllık etkisinin 600 milyar TL olduğu hesaplanıyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, doğalgaz ve elektrik sübvansiyonları için merkezi bütçeden ayrılan kaynağın 305 milyar TL olduğunu açıklamıştı. Eşel mobil sistemiyle birlikte toplam destek tutarı 1 trilyon TL’ye yaklaşıyor. Yönetimin sübvansiyonları kademeli olarak azaltma planı, önümüzdeki dönemde enerji fiyatlarında artış beklentisini güçlendiriyor.
