Dünyanın önde gelen yatırımcılarından Ray Dalio, Batı Asya’daki savaş ve Hürmüz Boğazı’nın kapanma olasılığıyla ilgili değerlendirmesinde, ABD’nin “lider ülke” konumunun sona erebileceğini öngördü.
Dalio, Substack’te yayımladığı analizinde, tarihten verdiği örneklerle imparatorlukların çöküşlerine değinerek 1956’daki Süveyş Krizi’ni hatırlattı. İngiltere’nin yaşadığı yenilginin "Britanya İmparatorluğu’nun sonu" olduğunu vurgulayan Dalio, ABD’nin de İran’da benzer bir sınavla karşı karşıya olduğunu belirtti.
Ünlü yatırımcı, Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin engellenmesi ya da bu geçişlerde dolar dışı para birimlerinin kullanılması durumunun, ABD’nin küresel ekonomik gücüne ciddi darbe indireceğini ifade etti. Dalio özellikle Çin Yuanı ile ödemelerin başlatılmasının etkisine dikkat çekti.
ABD KRİTİK EŞİKTE
Dalio’nun “Büyük Döngü” teorisine göre, yükselen ve çöken imparatorlukların ortak özellikleri bulunuyor. ABD’nin şu an bu döngünün riskli aşamasında olduğunu belirten Dalio, çöküşü tetikleyebilecek üç ana unsur sıraladı:
- Devasa borç ve para basımı: ABD ekonomisinin sürdürülemez borç yükü ve doların satın alma gücündeki erime.
- İçsel çatışma: Siyasi kutuplaşma ve toplumsal gerilimin ülkeyi dış tehditlere karşı kırılgan hale getirmesi.
- Dış savaş ve jeopolitik yenilgi: İran gibi bölgesel güçlerle girilen maliyetli savaşların ABD’nin askeri ve ekonomik kaynaklarını tüketmesi.
DOLAR LİDERLİĞİ TEHLİKEDE
Dalio, petrol ticaretinde doların baypas edilmesinin olası senaryolar arasında olduğunu belirtti. Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerde İran veya diğer bölgesel aktörlerin Çin Yuanı gibi alternatif para birimlerini şart koşması durumunda “petrodolar” sisteminin çökebileceğini ifade etti.
Bu senaryoda doların rezerv para birimi statüsünü kaybetmesi, ABD’nin borçlarını finanse edememesi ve küresel gücünün hızla azalması söz konusu olabilir. Dalio, bu sürecin yalnızca jeopolitik bir kriz değil, aynı zamanda büyük bir servet transferi dönemi olduğunu vurguladı.
Milyarder yatırımcı, mevcut dünya düzeninin “çatırdadığını” belirterek, çeşitlendirilmiş portföyler ve reel varlıkların bu tür sistemik değişim dönemlerinde kritik öneme sahip olduğunu söyledi.
