Son padişah Vahdettin’in şehdazedelik döneminde ailesi ile birlikte kaldığı Çengelgöy’deki boğaza nazır köşkler kurul kararı ile yıkıldı.
İstanbul 6 Numaralı Kültür Varlıklarınını Koruma Bölge Kurulu, yıllar önce yapılan restorasyon sırasında köşklerin betonarme olarak yenilendiğini üzerinin de ahşap ile kaplandığı tespit etti ve tarihi yapıların yıkılıp aslına uygun olarak yeniden inşa edilmesine karar verdi.
Kurul köşklerin durumun tespit etmek için üniversitelerden rapor istedi. Verilen statik raporlar köşklerin yıkılma tehlikesi taşıdığını da ortaya koydu. Hem dayanıklı olmadığı hem de bilimsel kriterlere uygun restore edilmediği için kurul tarafından betonarme olarak yapılan köşklerin yıkılmasına karar verildi. Şu an köşklerin aslına uygun olarak restore edilmesi için rölöve, restitisyon ve restorasyon çalışmaları yapılıyor.
Çengelköy sırtlarındaki 50 dönümlük koruluk içinde bulunan Vahdettin Koruluğu ve Köşkleri; Ağalar Köşkü, Köceoğlu Köşkü, 6. Mehmet Vahdettin Köşkü, Kadı Efendi (Servis) Köşkü, Bahçevan evi ve seradan oluşuyor. Sultan Vahdettin, kendi ismiyle anılan ve soğanbaşlı kulesi olan sarı köşkü, Yıldız Sarayı’nda ağabeyi Sultan 2. Abdülhamid’i ziyareti sırasında Rus Çarı’nın gönderdiği bir hediyenin üzerindeki köşk resminden esinlenerek yaptırmıştı. Köşkün iç taksimatını kendisi hazırlamış, planı ise Fransız-Türk
Levanten Mimar Alexandre Vallaury çizmişti. 1984 yılında, korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescillendi. Turgut Özal’ın başbakanlığı döneminde korudaki köşkler Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından restore edildi ancak daha sonra kaderine terk edildi.
İlk ihale 2004’te
Köşklerin restorasyonu ve işletilmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2004/1 İlan Şartnamesi kapsamında ihale açtı. Köşklerin 49 yıllığına turistik tesis olarak işletilmesi için açılan ihaleyi Günay Ar-Yapı Grubu kazandı.
Arşiv rölöve çalışmalarının tamamlayıp restorasyon projesini Kültür ve Turizm Bakanlığı’na onaylatan grup, Boğaziçi İmar Müdürlüğü’nden izin bekliyordu. Ancak şirkete onay yerine Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün Hazine’ye açtığı davayı kazandığını ve köşklerin vakıfların mülkiyetine geçtiğini bildiren bir yazı geldi. Restorasyon çalışması için yaklaşık 3 milyon avro harcayan şirket zararın tazmini ve yürütmenin durdurulması istemi ile başlattığı hukuk mücadelesi başlattı.
Dava sürerken köşkler Taksim Otelcilik tarafından Vakıflar Genel Müdürlüğü’nden 49 yıllığına kiralandı. TOKİ Vakfılar Genel Müdürlüğü ile köşklerin restorasyon projesini üstlendi. Köşklerin otel ya da devlet konuk evi olarak işletilmesi planlanıyor.
