Türkiye'nin zengin iklim yapısı ve bitki örtüsü, ilkbahar ve sonbahar aylarında yabani mantarların yetişmesi için ideal bir ortam sunuyor. Ancak yağışların artmasıyla birlikte ormanlık alanlarda ve meralarda çoğalan bu mantarlar, sofralarda ölümcül birer tehdide dönüşebiliyor. KTÜ Farabi Hastanesi Acil Tıp Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Abdülkadir Gündüz, kontrolsüz yabani mantar tüketiminin ciddi zehirlenme vakalarını artırdığına dikkat çekti.
EN BÜYÜK TUZAK: "YALANCI İYİLİK HALİ"
Mantar zehirlenmelerinde belirtilerin tüketilen türe göre değişiklik gösterdiğini belirten Prof. Dr. Gündüz, erken dönemde ortaya çıkan şikayetlerin genellikle daha az tehlikeli olduğunu, asıl riskin ise geç beliren semptomlarda saklı olduğunu vurguladı.
Zehirlenme vakalarındaki sinsi sürece değinen Gündüz, şu hayati uyarıyı yaptı:
"Bazı ölümcül türlerde belirtiler 6 ila 24 saat sonra başlayabiliyor. Özellikle geç başlayan bulgular ciddi karaciğer hasarıyla ilişkili olabilir. Bazı hastalarda ise belirtiler geçici olarak düzelebilir; ancak bu 'yalancı iyilik hali' sonrasında ağır organ yetmezlikleri gelişebilir. Bu nedenle geç dönem belirti veren mantar zehirlenmelerinde çok daha dikkatli olmamız gerekiyor."
KARADENİZ BÖLGESİ'NDE "TOPLU ZEHİRLENME" RİSKİ
Türkiye'de mantar toplama kültürünün geleneksel olarak komşular ve akrabalarla birlikte yapıldığını ifade eden Prof. Dr. Gündüz, bu durumun aile içi kümelenme şeklinde toplu zehirlenmelere yol açtığını söyledi. Özellikle yağış ve nem oranının yüksek olduğu Karadeniz Bölgesi'nde riskin katlandığını belirten uzman, "Bir aileden 4-5 kişi aynı anda zehirlenmiş olabiliyor. Çünkü beraber mantar toplamışlar, eve getirmişler ve akşam pişirip yemişler" dedi.
UZMANLARIN BİLE AYIRT ETMEKTE ZORLANDIĞI TÜR: "ÖLÜM MELEĞİ"
Halk arasındaki yanlış inanışların ve mantarın dış görünüşüne aldanmanın geri dönüşü olmayan sonuçlar doğurduğunu hatırlatan Prof. Dr. Abdülkadir Gündüz, en ölümcül zehirlenmelere halk arasında "ölüm meleği mantarı" olarak bilinen 'Amanita phalloides' türünün neden olduğunu açırdı.
Bu tehlikeli türün masum ve zehirsiz mantarlarla birebir aynı görünebildiğini vurgulayan Gündüz, "Zehirli mantarı ayırt etmek bazen uzmanların bile zorlandığı bir durumdur. Bu nedenle uzman kontrolü olmadan doğadan toplanıp tüketilen mantarların tamamı ölümcül zehirlenme riski taşır" diyerek yurttaşları yabani mantar tüketmek yerine kültür mantarlarını tercih etmeye çağırdı.
