İktidarın son yıllarda sıkça başvurduğu “varlık barışı” uygulamaları yeniden gündemde. TBMM’ye sunulan 15 maddelik teklifte, yurt içi ve yurt dışındaki kayıt dışı varlıkların büyük ölçüde sorgulanmadan sisteme dahil edilmesine imkan tanınması, düzenlemeyi vergi adaleti ve kara para ile mücadele açısından tartışmalı hale getirdi. Özellikle belirli şartları sağlayan varlıklara yüzde 0’a kadar vergi uygulanabilmesi, “emekli ve ücretli kesim yüksek vergi yükü altında kalırken, kaynağı belirsiz servetin düşük ya da sıfır vergiyle sisteme sokulması” eleştirilerini beraberinde getirdi.
Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan 15 maddelik kanun teklifinde yer alan varlık barışı ve vergi düzenlemeleri tartışma yarattı. CHP Parti Meclisi Üyesi ve Hazine ve Maliye Politika Kurulu Başkanı Kerim Rota, teklifin özellikle kayıt dışı varlıkların sisteme dahil edilmesi ve düşük vergi oranları açısından ciddi soru işaretleri barındırdığını söyledi. Rota, düzenlemenin vergi adaleti, şeffaflık ve kara para ile mücadele açısından riskler taşıdığına dikkat çekti.
KAYIT DIŞI PARAYA SİSTEME GİRİŞ KOLAYLIĞI
Düzenlemenin kayıt dışı varlıkların sisteme girişini kolaylaştırdığını ifade eden Rota, “Hem yurt dışından hem de yurt içinden kayıt dışı olan her türlü kaynağın sisteme alınmasına izin verilecek gibi görünüyor” diye konuştu.
Vergi oranlarının da net olmadığını belirten Rota, “Vergi oranı sıfır ile yüzde 5 arasında bırakılmış. Bu oranı Hazine ve Maliye Bakanlığı belirleyecek. Örneğin hazine bonosu alınırsa vergi sıfır olabilir. Bu da düzenlemenin, hazinenin borçlanmasını kolaylaştırmak için bir araç olarak kullanılacağını gösteriyor” ifadelerini kullandı.
“KARA PARA RİSKİ ORTAYA ÇIKAR”
Rota, düzenlemenin kara para aklama riskini de beraberinde getirebileceğini vurguladı. “Kayıt dışı varlıkları kabul ettiğinizde ‘bunun kaynağını araştırmayacağım’ demiş oluyorsunuz. Vergi incelemesi yapılmazsa kara para incelemesi de fiilen yapılmaz” dedi.
Geçmiş varlık barışlarında da benzer durumların yaşandığını hatırlatan Rota, “Bu paraları sisteme sokanlara ayrıca bir inceleme yapılmayacağı çok açık” diye konuştu.
“VERGİ AFFI OLMAYACAK DENDİ...”
Düzenlemenin vergi adaletini zedelediğini söyleyen Rota, “Kayıt dışı kazançlar yıllarca vergisiz tutulup sonrasında yüzde 0-5 arası bir oranla sisteme sokuluyor. Bu durumda efektif vergi oranı sıfırdır. Oysa ücretli çalışanlar yüzde 40’a varan oranlarda vergilendiriliyor” dedi.
Rota, “Bu durum emekli ve işçi üzerinde ciddi bir vergi yükü varken, kaynağı belirsiz servete çok düşük vergi uygulanması anlamına geliyor” ifadelerini kullandı.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in geçmişte verdiği sözleri hatırlatan Rota, “Vergi affı olmayacak denmişti. Şeffaflık ve hesap verilebilirlik vurgulanmıştı. Ancak bu düzenleme bunların hiçbirine uymuyor. Dubai, İran Savaşı'ndan sonra Dubai'den kaçacak paraların, varlıkların Türkiye'ye geleceğine dair bir beklentiyle bu yasalar çıkarılmış. Öyle görünüyor. Yani Türkiye yeni bir Dubai olacak. İstanbul Finans Merkezi bir yeni Dubai Finans Merkezi'nin yerine geçecek gibi bir beklenti var burada.” dedi.
Rota, teklifin bazı şirketler için dolaylı vergi avantajı yaratabileceğini belirterek, “Bu düzenleme ile bazı şirketlerin vergi oranlarını yüzde 5’e kadar düşürebileceği bir mekanizma oluşuyor” diye konuştu.
YURT DIŞI GELİRLERE 20 YIL VERGİ MUAFİYETİ
Teklifte yer alan bir başka maddeye dikkat çeken Rota, “Son üç yılda Türkiye’de mükellef olmayan kişilere, yurt dışı kazançları için 20 yıl vergi muafiyeti getiriliyor. Bu çok çarpıcı bir düzenleme” dedi.
“Türkiye’de yaşayan bir kişi Eurobond gelirine yüksek vergi öderken, yurt dışından gelen birine 20 yıl sıfır vergi vaat ediliyor” ifadelerini kullandı.
ANAYASA’YA AYKIRILIK TARTIŞMASI
Rota, düzenlemenin Anayasa’nın 73. maddesi ile çelişebileceğini savunarak, “Vergi adaletinin eşit ve dengeli olması gerekir. Bu tür düzenlemeler bu ilkenin ruhuna aykırı” dedi.
Türkiye’nin yabancı yatırımcıya yönelik politikalarını da değerlendiren Rota, “Türkiye zaten uzun süredir gayrimenkul karşılığı vatandaşlık veriyor. Bu düzenlemelerle birlikte zenginler için bir vergi cenneti haline gelme riski artıyor. Golden vize uygulamasının da ötesine geçilmiş durumda” ifadelerini kullandı.
