AKP’nin Meclis’e sunduğu “torba teklif”in genel gerekçesinde, düzenleme ile “belirlenen ekonomik program hedeflerine ulaşılmasının” da amaçlandığı kaydedildi. Gerekçede, “Ayrıca, ülkeye döviz girişinin artırılarak ekonomik istikrarın sürdürülmesi ve istihdam olanaklarının genişletilmesi hedeflenmektedir” denildi. 15 maddelik teklifte yer alan düzenlemeler şöyle:
- Kamu alacaklarının daha etkin tahsil edilebilmesi için vergi ve diğer kamu borçlarının tecil işlemlerinde düzenleme yapılıyor. Azami taksit süresi 36 aydan 72 aya çıkarılıyor. Teminat aranmaksızın tecil edilebilecek borç tutarı 50 bin TL’den 1 milyon TL’ye yükseltiliyor.
‘VARLIKLI YABANCIYA’ TEŞVİK!
- Türkiye dışında elde ettikleri kazançları için Gelir Vergisi Yasası kapsamında istisnadan yararlanan kişilerin, bu istisna süresi içinde gerçekleşen veraset yoluyla mal intikallerinde vergi oranı yüzde 1 olarak uygulanacak. Teklife dair bilgi notunda açık açık, “Düzenleme ile varlıklı kişilerin ve yabancı sermayenin Türkiye’ye yerleşmesi teşvik edilmektedir” denildi.
- Teknogirişim şirketi çalışanlarına verilen pay senetlerindeki vergi istisnası sınırı yıllık brüt ücretin bir katından iki katına çıkarılıyor. Ayrıca, söz konusu payların tam istisna ile elden çıkarılması için gereken 12 yıllık süre 6 yıla düşürülüyor.
20 YILLIK İSTİSNA!
- Türkiye’ye yeni yerleşen ve son 3 yılda Türkiye’de mükellefiyeti bulunmayan gerçek kişilerin, yurt dışından elde ettikleri kazanç ve iratları 20 yıl boyunca gelir vergisinden müstesna tutulacak. Bu kişilerin madde kapsamına girmeden önce Türkiye’de elde ettiği gayrimenkul sermaye iradı, merkul sermaye iradı veya değer artışı kazancı nedeniyle mükellefiyetinin bulunması istisnadan yararlanmasına engel oluşturmayacak. Düzenleme ile ülkeye döviz girişinin artırılması ve uluslararası yatırımcılar için cazibe merkezi oluşturulması hedefleniyor.
- Nitelikli hizmet merkezlerinde çalışan personelin ücretlerine yönelik yeni bir vergi istisnası getiriliyor. Nitelikli hizmet personelinin ücretlerinin brüt asgari ücretin üç katını aşmayan kısmı (İstanbul Finans Merkezi’ndeki merkezler için beş katı) gelir vergisinden istisna tutulacak. Toplamda brüt asgari ücretin dört ve altı katına kadar bir vergi avantajı sağlanacak. Bu ücretlere ilişkin kağıtlar damga vergisinden de istisna edilerek istihdam maliyetlerinin düşürülmesi amaçlanıyor.
- En az üç ülkede faaliyeti olan ve yıllık hasılatının yüzde 80’ini yurt dışındaki ilişkili şirketlerden elde eden sermaye şirketlerine “Nitelikli Hizmet Merkezi” statüsü verilerek, finansal danışmanlık, stratejik yönetim ve teknoloji danışmanlığı gibi üst düzey hizmetlerin Türkiye’den koordine edilmesi amaçlanıyor.
- Transit ticaret ve nitelikli hizmet faaliyetlerinden elde edilen kazançlara yönelik vergi indirimlerinin kapsamı genişletiliyor. Yurt dışından alınan malın Türkiye’ye getirilmeden satılması (transit ticaret) ile nitelikli hizmet merkezlerinin kazançlarına yönelik indirim oranı yüzde 95 olarak (İstanbul Finans Merkezi’ndeki katılımcılar için yüzde 100) belirleniyor. Bu düzenleme ile döviz getirici faaliyetlerin teşvik edilmesi öngörülüyor.
‘KURUMLARDA’ 34 MİLYARLIK MALİYET
- Üretim ve ihracatı desteklemek amacıyla kurumlar vergisi oranlarında indirim yapılıyor. İmal ettikleri malları doğrudan ihraç eden kurumların ihracat kazançlarına yüzde 9 (16 puan indirim), diğer ihracatçı kurumların kazançlarına ise yüzde 14 (11 puan indirim) vergi oranı uygulanması hükme bağlanarak dış ticaret dengesinin iyileştirilmesi amaçlanıyor. Teklife yönelik etki analizine göre, kurumlar vergisinde yapılacak indirimin maliyet etkisinin 34 milyar lira olacağı tahmin ediliyor.
- Transit ticaret, nitelikli hizmet merkezleri ve İstanbul Finans Merkezi kapsamında sağlanan kazanç indirimlerinin, “Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi” hesaplamasında matrahtan düşülmesine olanak tanınıyor. Böylece, sağlanan teşviklerin asgari vergi uygulaması nedeniyle etkisiz kalması önlenerek yatırımcılar için hukuki belirlilik sağlanması amaçlanıyor.
VERGİ İNCELEMESİ YOK!
- Gerçek ve tüzel kişilerin yurt dışında veya yurt içindeki kayıt dışı kalmış varlıklarına yönelik düzenleme yapılıyor. Yurt dışında bulunan para, altın, döviz, merkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları 31 Temmuz 2027 tarihine kadar banka ve aracı kurumlara bildirilerek, 2 ay içinde Türkiye’ye getirilebilecek. Türkiye’de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan yani kayıt dışı olan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları da 31 Temmuz 2027 tarihine kadar (Cumhurbaşkanı süreyi 1 yıla kadar uzatabilecek) banka veya aracı kurumlara bildirilebilecek. Varlıkların devlet iç borçlanma senetleri veya kira sertifikaları gibi araçlarda tutulma süresine göre yüzde 0 ile yüzde 5 arasında değişen kademeli vergi oranları uygulanacak. Tüm bu bildirilen varlıklara ilişkin hiçbir surette vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmayacak.
- “Teknogirişim rozeti” sahibi halka açık olmayan şirketlerin paya dönüştürülebilir borç sözleşmeleri yoluyla yatırım almaları kolaylaştırılıyor. Ayrıca “Dijital Şirket” statüsündeki girişimler, kuruluşlarından itibaren 3 yıl boyunca oda kayıt ücreti ve aidatlarından muaf tutularak teknoloji ekosistemindeki mali yüklerin hafifletilmesi amaçlanıyor.
GELİR VERGİSİ İSTİSNASI
- İstanbul Finans Merkezi (İFM) bünyesinde istihdam edilen ve yurt dışı tecrübesi bulunan personele sağlanan gelir vergisi istisnasının kapsamı genişletiliyor. Mevcut durumda sadece finansal kuruluş çalışanlarına tanınan bu hak, tüm katılımcı kurum personeline yaygınlaştırılarak merkezin cazibesinin artırılması hedefleniyor.
- İFM’deki finansal hizmet ihracatı kazançlarına uygulanan yüzde 100 oranındaki kurumlar vergisi indiriminin süresi 2031’den 2047 yılına kadar uzatılıyor. Ayrıca, katılımcı finansal kuruluşların finansal faaliyet harçlarından muafiyet süresi de 5 yıldan 20 yıla çıkarılarak bölgedeki yatırım ortamının sürdürülebilirliğinin desteklenmesi amaçlanıyor.
ÖLÇÜLEMİYOR!
Teklifin etki analizinde, yurtdışındaki varlıkların Türkiye’ye getirilmesi de dahil olmak üzere düzenlemelerin gelir veya maliyet etkisinin ölçülemediği belirtildi.
