ABD’de Donald Trump yönetiminin, İran savaşı sırasında Washington ve İsrail’e yeterince destek vermediğini düşündüğü NATO ülkelerine yönelik yeni bir planı değerlendirdiği öne sürüldü.
ABD basınına konuşan yönetim yetkililerine göre plan, “yetersiz destek veren” NATO ülkelerinden Amerikan askerlerinin çekilmesini ve bu birliklerin daha fazla destek sağlayan ülkelere kaydırılmasını içeriyor.
Wall Street Journal'in haberine göre, söz konusu plan kapsamında yalnızca askerlerin yeniden konuşlandırılması değil, bazı Avrupa ülkelerindeki ABD üslerinin kapatılması da değerlendiriliyor. Bu kapsamda özellikle İspanya ve Almanya’nın öne çıktığı belirtiliyor.
ABD’nin Avrupa genelinde yaklaşık 84 bin askeri bulunuyor. Bu askeri varlık, hem küresel operasyonlar için kritik bir merkez işlevi görüyor hem de ev sahibi ülkeler açısından ekonomik katkı sağlıyor.
Planın henüz erken aşamada olduğu ve Beyaz Saray’da tartışılan seçeneklerden biri olduğu ifade edilirken, bu adımın ABD ile Avrupa müttefikleri arasındaki gerilimi derinleştirebileceği değerlendiriliyor.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, bu gelişmelerin gölgesinde Washington’a giderek Trump ile bir araya geldi. Rutte’nin, ittifak içindeki gerilimi azaltmaya ve ilişkileri güçlendirmeye çalıştığı belirtiliyor.
“NATO, ABD HALKINA SIRTINI DÖNDÜ” İDDİASI
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, NATO ülkelerinin son haftalarda ABD’ye yeterince destek vermediğini savunarak, “Amerikan halkı onların savunmasını finanse ederken NATO’nun sırtını dönmesi üzücü” dedi.
Leavitt, Trump ile Rutte arasında “açık ve net” bir görüşme yapılacağını da ifade etti.
HANGİ ÜLKELER HEDEFTE?
ABD yönetiminin özellikle bazı Avrupa ülkelerinden rahatsız olduğu belirtiliyor:
- İspanya, İran operasyonuna katılan ABD uçaklarına hava sahasını açmadı.
- Almanya, Trump’ın İran politikasını eleştirdi.
- İtalya, Sicilya’daki bir üssün kullanımına geçici kısıtlama getirdi.
- Fransa, üs kullanımına sınırlı izin verdi.
Bu ülkelerin asker çekme planından etkilenebileceği ifade ediliyor.
Buna karşılık ABD’nin askerlerini daha fazla destek veren ülkelere kaydırmayı planladığı belirtiliyor. Bu ülkeler arasında:
- Polonya
- Romanya
- Litvanya
- Yunanistan
yer alıyor. Bu ülkelerin hem savunma harcamalarının yüksek olduğu hem de ABD’nin askeri operasyonlarına daha hızlı destek verdiği kaydediliyor.
RUSYA GERİLİMİ TIRMANABİLİR
Planın hayata geçirilmesi halinde ABD askerlerinin Rusya sınırına daha yakın bölgelere kaydırılabileceği ve bunun Rusya ile gerilimi artırabileceği değerlendiriliyor.
Trump, NATO’nun İran savaşında ABD’ye destek vermemesini sert sözlerle eleştirerek, bunun “ittifak için silinmeyecek bir leke” olduğunu söyledi. Trump daha önce de ABD’nin NATO’dan tamamen çekilebileceğini dile getirmişti.
Ancak ABD yasalarına göre Washington’un NATO’dan tamamen çekilmesi için Kongre onayı gerekiyor.
Avrupalı yetkililer ise ABD’nin İran’a yönelik askeri hamleleri öncesinde müttefiklerle yeterli istişare yapılmadığını savunuyor. Bu durumun, savaşın ilk günlerinde koordinasyonu zorlaştırdığı belirtiliyor.
