Rusya ile Ukrayna arasında devam eden savaşta askeri ve siyasi dengeler büyük ölçüde korunurken, çatışmalar yıpratma savaşı niteliğinde sürüyor. Cephe hatlarında köklü bir kırılma yaşanmazken, özellikle doğu ve güney bölgelerinde yoğun topçu, füze ve insansız hava aracı saldırıları dikkat çekiyor.
Sahada, her iki taraf da mevcut mevzilerini korumaya ve sınırlı ilerlemeler sağlamaya odaklanıyor. Uzun menzilli saldırılar ve hava savunma sistemleri çatışmaların seyrinde belirleyici olmaya devam ederken, sivil altyapıya yönelik saldırılar insani krizi derinleştiriyor.
Siyasi cephede ise Ukrayna, Batılı ülkelerden aldığı askeri ve mali desteği sürdürürken, ABD ve Avrupa’da yaşanan iç siyasi tartışmalar bu desteğin kapsamı ve sürekliliği konusunda belirsizlik yaratıyor. Rusya ise sahadaki kazanımlarını korumayı hedeflerken, Batı’yı uzun süreli bir savaşta yıpratmayı amaçlayan stratejisini sürdürüyor.
Taraflar arasında resmi barış müzakereleri bulunmazken, dolaylı diplomatik temaslar ve arabuluculuk girişimleri zaman zaman gündeme geliyor. Ancak mevcut tabloda, askeri hedeflerin siyasi uzlaşmanın önüne geçtiği görülüyor.
Uzmanlar, savaşın uzamasının Avrupa güvenliği başta olmak üzere enerji ve gıda piyasalarında küresel belirsizliği artırdığına dikkat çekiyor. Kısa vadede kapsamlı bir ateşkes ihtimali zayıf görülürken, çatışmaların kontrollü ancak uzun süreli bir şekilde devam etmesi olasılığı öne çıkıyor.
CUMHURİYET'E KONUŞTU: İSTİKRAR VE GÜVEN ÖNCELİK OLMALI
Bulgaristan Milletvekili Aylin Pehlivanova, Rusya–Ukrayna savaşının bölgesel ve küresel etkilerini Cumhuriyet’ten Caner Çiftçi’ye değerlendirdi.
Pehlivanova, savaşın sona ermesinin insani bir zorunluluk olduğunu vurgularken, barışın Ukrayna’nın egemenliği pahasına sağlanamayacağının altını çizdi.
Savaşın her geçen gün can kaybına yol açtığını belirten Pehlivanova, çatışmaların sona ermesinin hayati olduğunu söyledi.
Ancak barışın, Ukrayna’nın egemenliğini zedeleyecek bir bedel karşılığında gelmemesi gerektiğini vurgulayan Pehlivanova, “Savaş biterse Avrupa’daki gerilim azalır, ancak birçok soru yanıtsız kalır. Uluslararası ortam karmaşık olmaya devam eder. Etiketlerden çok istikrar ve güven öncelik olmalı” dedi.
ABD ve Avrupa’da seçimler, bütçe görüşmeleri ve kamuoyu baskılarının olağan demokratik süreçler olduğunu ifade eden Pehlivanova, bu tartışmaların Ukrayna’ya desteğin biçimini etkileyebileceğini ancak özü değiştirmeyeceğini belirtti.
Pehlivanova, “Avrupa’nın Ukrayna’ya desteği, kendi güvenliği ve istikrarıyla doğrudan bağlantılıdır” diye konuştu.
“DİPLOMASİ VAR AMA TABLO KIRILGAN”
Ateşkes ya da müzakere ihtimaline ilişkin soruya Pehlivanova, diplomatik temasların sürdüğünü ancak çatışmaların da devam ettiğini söyledi.
Bu durumun sürecin ne kadar kırılgan olduğunu gösterdiğini belirten Pehlivanova, “Diyalog zorunlu. İlerleme yavaş olsa bile insan hayatının korunması temel öncelik olmalı” dedi.
Türkiye, Çin, ABD ve diğer aktörlerin rolünün son dönemde arttığını belirten Pehlivanova, bu girişimlerin şiddeti azaltıp kalıcı barışı destekleyip desteklemediğinin kritik olduğunu söyledi.
Trump’ın olası “barış planı”na da değinen Pehlivanova, “Her girişim uluslararası hukuka ve Ukrayna’nın kendi kararlarını verme hakkına saygı temelinde, dikkatle ele alınmalı” değerlendirmesinde bulundu.
Savaşın devamının da kırılgan siyasi çözümlerin de risk taşıdığına işaret eden Pehlivanova, önümüzdeki döneme dair net bir senaryo çizmenin zor olduğunu söyledi:
“Belirsizlik sürüyor. Gerilimi azaltmak ve yeni bir tırmanmanın önüne geçmek temel hedef olmalı.”
TÜRKİYE-BULGARİSTAN İLİŞKİLERİ
Türkiye ile Bulgaristan arasındaki ilişkilere de değinen Pehlivanova, iki ülkenin hem komşu hem de NATO üyesi olmasının doğal bir işbirliği zemini yarattığını ifade etti.
Pehlivanova, “Diyalog ve pratik işbirliği sayesinde, bölgesel istikrar ve güvene katkı sunmaya devam ediyoruz” dedi.
