Eski Mossad Başkanı Yossi Cohen, İsrail istihbaratının Ocak 2018’de İran’ın gizli nükleer arşivine yönelik düzenlediği operasyonla ilgili dikkat çeken bir açıklamada bulundu.
Cohen, Mossad ajanlarının söz konusu operasyon öncesinde yaptığı “prova”nın Afrika’da gerçekleştirildiğini ilk kez açıkladı.
Böylece, operasyonun en kritik hazırlık aşamalarından birine ilişkin yıllardır gizli tutulan coğrafi ayrıntı kamuoyuna yansımış oldu.
Jerusalem Post'un aktardığına göre Mossad ajanları, 2018’de İran’ın gizli nükleer arşivinin bulunduğu tesise girerek çok sayıda belgeyi ülkeden çıkardı.
Operasyonun, alarm sistemleri devreye girmeden ve İranlı yetkililer tarafından fark edilmeden yürütüldüğü ileri sürüldü.
Cohen’in açıklamasına göre operasyonun başarılı olmasında, İran’daki arşiv tesisinin birebir ölçekte modellenerek önceden yapılan hazırlıklar belirleyici rol oynadı.
Ajanların, tesisteki ağır çelik kasaları açmak ve hareket planını kusursuz biçimde uygulamak için uzun süre çalıştığı belirtildi.
“İSRAİL'DE YAPILSAYDI DİKKAT ÇEKEBİLİRDİ”
Cohen, bu ölçekte bir hazırlığın İsrail’de yapılmasının dikkat çekebileceğini söyledi. Eski Mossad şefi, bu nedenle operasyon provasının İsrail dışında, Afrika’da gerçekleştirildiğini belirtti.
Ancak Cohen, provanın Afrika’daki hangi ülkede yapıldığına ilişkin bilgi paylaşmadı. Jerusalem Post, söz konusu ülkenin adının güvenlik ve diplomatik hassasiyetler nedeniyle yıllardır açıklanmadığını yazdı.
2018’deki arşiv operasyonu, dönemin ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’la 2015’te imzalanan nükleer anlaşmadan çekilme kararının önemli gerekçelerinden biri olarak gösterilmişti.
İsrail, ele geçirilen belgelerin İran’ın nükleer programına ilişkin askeri boyutu ortaya koyduğunu savunmuştu. Tahran ise yıllardır nükleer programının barışçıl amaçlı olduğunu ileri sürüyor.
FAS İDDİASI GÜNDEME GELDİ
Haberde, operasyon provasının Afrika’da yapılmış olmasının Fas ihtimalini gündeme getirdiği belirtildi. Ancak Jerusalem Post, provanın Fas’ta yapıldığına dair elinde herhangi bir kanıt bulunmadığını vurguladı.
Fas, Cohen’in Mossad başkanlığı döneminde İsrail ile ilişkilerini normalleştiren ülkeler arasında yer almıştı. İki ülke arasında son yıllarda askeri ve diplomatik iş birliğinin arttığı biliniyor.
Cohen, daha önce yayımlanan kitaplarda ve röportajlarda Mossad’ın İran arşivi operasyonuna ilişkin bazı ayrıntıları paylaşmıştı. Ancak operasyon provasının hangi coğrafi bölgede yapıldığı bugüne kadar açıklanmamıştı.
İSRAİL'İN İRAN'IN NÜKLEER ARŞİVİNE SIZMASI
31 Ocak 2018 tarihinde iki düzineden az Mossad ajanı, Tahran'ın güneyindeki Kehrizek Bölgesi'ndeki gizli bir depoya sızdı ve 1999-2003 yılları arasında devam eden İran'ın AMAD Projesi'nin nükleer silah çalışmalarına ilişkin belge niteliğindeki kağıt kayıtları ve bilgisayar dosyaları da dahil olmak üzere 100 bin belgeyi çaldı.
Söz konusu dökümanlar, İran'ın gizli nükleer arşivinin bir parçasıydı ve atom silahları, savaş başlığı tasarımları ve üretim planları üzerinde yıllarca süren çalışmaları belgeliyordu.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, 30 Nisan'da Tel Aviv'de yaptığı bir sunumla operasyonu kamuoyuna duyurdu ve ardından ABD Başkanı Donald Trump'a özel bir brifing verdi. Netanyahu'ya göre, belgeler İran'ın planları konusunda uluslararası topluma yalan söylediğini kanıtlıyordu.
ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, ABD'nin Netanyahu'nun sunumundan önce söz konusu belgelerden haberdar olduğunu söyledi ve Pompeo bunları Tel Aviv'de Netanyahu ile görüşmüştü.
Mossad daha sonra arşivin tamamını Almanya, Fransa ve İngiltere'den gelen istihbarat yetkililerine verdi. Netanyahu ayrıca nükleer arşivin içeriği hakkında Avustralya Başbakanı Malcolm Turnbull, Hindistan Başbakanı Narendra Modi, İngiltere Başbakanı Theresa May, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Almanya Başbakanı Angela Merkel ile de görüştü.
2024 yılında, İran’ın eski Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad, İran istihbarat teşkilatının Mossad operasyonlarına karşı koymak üzere bir birim kurduğunu açıkladı; ancak bu birimin liderinin 2021 yılında Mossad’ın çift taraflı ajanı olduğu ortaya çıktı.
Ahmedinejad ayrıca, yaklaşık 20 İranlı ajanın onunla birlikte çift taraflı ajan olarak çalıştığını, İsrail’e kritik istihbarat sağladıklarını ve İran’ın nükleer belgelerinin çalınmasına katıldıklarını iddia etti.
