Irak Cumhurbaşkanı Nizar Amidi, Pazartesi akşamı Şii 'Koordinasyon Çerçevesi'nin adayı Ali el-Zeydi’yi yeni hükümeti kurmakla görevlendirdi. Amidi, Zeydi’den kabinesini 30 gün içinde oluşturmasını istedi.
Irak Cumhurbaşkanlığı’ndan yapılan açıklamada, “En büyük parlamenter blokun adayı Sayın Ali el-Zeydi, yeni hükümeti kurmakla görevlendirilmiştir” denildi.
Irak medyası, görevlendirme töreninin Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda düzenlendiğini; törene Meclis Başkanı Muhammed el-Halbusi, Yüksek Yargı Konseyi Başkanı Faik Zeydan, Koordinasyon Çerçevesi liderleri, milletvekilleri ve üst düzey yetkililerin katıldığını bildirdi.
Koordinasyon Çerçevesi, günün erken saatlerinde yaptığı açıklamada, Zeydi’nin adaylığının; 'Kanun Devleti Koalisyonu' lideri, İran'a yakın Şii siyasetçi Nuri el-Maliki ile İmar ve Kalkınma Koalisyonu lideri Muhammed Şiya es-Sudani’nin adaylıktan çekilmesinin ardından kararlaştırıldığını duyurdu.
Açıklamada, kararın 'ulusal çıkarların korunması' ve 'siyasi tıkanıklığın aşılması' amacıyla alındığı, aynı zamanda “mevcut dönemin ihtiyaçları ve zorluklarıyla uyumlu” olduğu ifade edildi.
ALİ FALİH EL-ZEYDİ KİMDİR?
1983 doğumlu Ali Falih el-Zeydi, hukuk, finans ve bankacılık alanlarında uzman bir isim olarak öne çıkıyor. Zi Kar vilayetinde doğan Zeydi, finans ve bankacılık bilimleri alanında yüksek lisans derecesine sahip.
Daha önce Güney Ahli Bankası Yönetim Kurulu Başkanlığı, Halk Özel Üniversitesi ve İştar Tıp Enstitüsü başkanlıkları ile Ulusal Holding şirketinde yönetim kurulu başkanlığı görevlerinde bulundu. Bankacılık ve Irak’ın milyonlarca vatandaşa hizmet veren gıda sepeti programına tedarik gibi çeşitli alanlarda yatırımları bulunuyor.
İş insanı ve bankacı kimliğiyle tanınan, aynı zamanda Dijlah TV’nin sahibi olan Zeydi, siyasi çevrelerde geniş bir tanınırlığa sahip değil. Daha önce herhangi bir devlet görevinde bulunmaması da dikkat çekiyor.
Siyasi analist Hamza Haddad ise Zeydi’nin medya ve finans alanındaki gücünün, kamuoyu ve siyaset üzerinde etkili olmasını sağlayabileceğini belirtti. Haddad ayrıca bu adaylığın, Koordinasyon Çerçevesi’nin anayasal sürelere bağlı kalma iddiasını da güçlendirdiğini ifade etti.
ABD'NİN TUTUMU ETKİLİ OLDU
Ocak ayında 'Koordinasyon Çerçevesi' başlangıçta Nuri el-Maliki’yi başbakan adayı olarak göstermişti. Ancak Washington’un Maliki’nin dönüşü halinde Bağdat’a desteği kesebileceği yönündeki uyarıları, siyasi dengeleri sarstı.
2006-2014 yılları arasında iki dönem başbakanlık yapan Maliki’nin ikinci döneminde ABD ile ilişkiler gerilirken, İran ile bağların güçlendiği biliniyor.
42 yaşındaki Zeydi ise 'uzlaşma adayı' olarak görülüyor. Siyasette geniş bir tanınırlığı bulunmayan iş insanı ve bankacı Zeydi, daha önce herhangi bir hükümet görevinde yer almadı.
3 KRİTİK DOSYA
40 yaşındaki Ali el-Zeydi, Irak tarihinin en genç başbakanlarından biri olmaya hazırlanırken, önünde son derece karmaşık ve hassas dosyalar bulunuyor. Bu dosyaların başında 'milis grupların silahları', Irak’ın bölgesel ilişkileri ve ekonomik kriz geliyor.
Özellikle Washington’un, İran destekli ve ABD tarafından 'terör örgütü' olarak sınıflandırılan grupların silahsızlandırılması yönündeki baskısı, yeni başbakanın karşısındaki en kritik başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.
Zeydi’nin bir diğer önemli sınavı ise Irak’ın Körfez ülkeleriyle bozulan ilişkilerini yeniden onarmak olacak. Zira savaş sürecinde bazı silahlı grupların Körfez ülkelerine yönelik saldırıları, bölgesel tansiyonu yükseltmişti.
Ekonomik cephede ise Irak, özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki kriz nedeniyle petrol gelirlerinde yaşanan sert düşüşün etkisiyle ciddi bir baskı altında. Ülke bütçe gelirlerinin yaklaşık yüzde 90’ını oluşturan petrol ihracatındaki dalgalanmalar, yeni hükümetin manevra alanını daraltıyor.
Zeydi, görevlendirilmesinin ardından yaptığı ilk açıklamada, “tüm siyasi güçlerle birlikte çalışarak güvenliği, istikrarı ve kapsamlı kalkınmayı sağlayacak bir hükümet kurma” sözü verdi.
"IRAK'IN ÇIKARLARI HER ŞEYİN ÜSTÜNDE"
Irak’ta hükümeti kurmakla görevlendirilen Ali el-Zeydi, yeni kabinenin anayasal takvim içinde oluşturulması için tüm siyasi aktörlerle birlikte çalışacağını açıkladı. Cumhurbaşkanı Nizar Amidi ise siyasi partilere, Zeydi’ye destek verme ve hızlı bir şekilde 'etkin bir hükümet' kurulması için iş birliği çağrısı yaptı.
Ali el-Zeydi, Pazartesi akşamı düzenlenen görevlendirme töreninde yaptığı konuşmada, “Bu süreci anayasal süreler içinde tamamlamaya özen göstereceğiz” ifadelerini kullanarak, tüm siyasi güçlerle birlikte hareket edeceklerini belirtti.
Cumhurbaşkanı, bu sürecin Irak için yeni bir başlangıç olduğunu belirterek, “Irak’ın çıkarları her şeyin üzerindedir. Amacımız adil, güçlü ve birleşik bir Irak inşa etmektir” dedi.
