İsrail ve ABD'nin İran'a yönelik yürütükleri savaş 1. ayını geride bırakırken, sahadaki en dikkat çekici değişimlerden biri İran füzelerinin artan isabet oranı oldu.
İran petrolünün en büyük alıcısı olan Pekin ile Tahran arasındaki stratejik ilişkiler yeniden gündeme gelirken, bu kez dikkatler 'askeri teknolojiye' çevrildi.
İstihbarat uzmanlarına göre İran, hedefleme kapasitesini gözle görülür bir biçimde artıran, Çin yapımı BeiDou uydu sistemini kullanıyor olabilir.
ÇİN SİSTEMİ Mİ DEVREDE?
İstihbarat kaynaklarına göre, İran’ın son saldırılarındaki en kritik fark füzelerdeki yüksek hassasiyet.
Fransız eski istihbarat yetkilisi Alain Juillet de İran füzelerinin önceki savaşlara kıyasla çok daha isabetli olduğunu doğruluyor. Bu durum ise 'yeni bir yönlendirme sisteminin' kullanıldığı şüphesini doğuruyor.
İran, 28 Şubat’tan bu yana yüzlerce füze ve İHA ile İsrail, ABD ve Körfez hedeflerini vurdu. Birçok füze engellense de, bazıları meşhur 'savunma duvarlarını' aşarak düşman hedeflerine ciddi hasar verdi. Uzmanlara göre bu durumun temel sebebi, 'İran'ın artık ABD’nin GPS sistemine bağımlı olmaması' olabilir.
El Cezire'ye göre ABD, dilediği an GPS erişimini sınırlayabiliyor veya sinyalleri bozabiliyor, ancak Çin’in BeiDou sistemi için aynı şey geçerli değil. Şayet İran da BeiDou kullanıyorsa, ABD’nin elektronik harp kapasitesi büyük ölçüde etkisiz kalabilir.
İran bu iddiaları doğrulamasa da, teknolojik sıçrama dikkat çekiyor.
BEİDOU NEDİR, NEDEN ÖNEMLİ?
Çin’in 2020’de devreye aldığı BeiDou sistemi, GPS’e alternatif küresel bir navigasyon altyapısı. GPS, 24 uydu ile desteklenirken, 45 uydu ile desteklenen BeiDou, çok daha geniş bir kapsama alanına sahip.
El Cezire'de yer alan analize göre, sivil kullanımda doğruluk payı 5 ila 10 metre arasında; askeri kullanımda ise 1 metrenin altında hata payına sahip. Bu fark, özellikle füze ve İHA hedeflemesinde 'oyun değiştirici' olarak görülüyor.
İRAN, NE ZAMANDIR KULLANIYOR?
Uzmanlara göre süreç yeni değil, ancak hızlanmış olabilir:
- 2015: İran ile Çin arasında BeiDou entegrasyonu için ilk anlaşma
- 2021: Çin-İran stratejik ortaklığı sonrası askeri erişim iddiası
- 2024: İsrail’e yönelik saldırılarda yüksek hassasiyet
- 2025: GPS’ten kademeli çıkış ve BeiDou’ya geçiş
Tahminler, 2025 sonrası tam entegrasyonun gerçekleşmiş olabileceğine işaret ediyor.
NASIL DAHA İSABETLİ VURUYOR?
BeiDou’nun sağladığı avantajlar şu şekilde sıralanıyor: Füze önce ataletsel sistemle yön buluyor. Uydu sinyalleri ile sürekli rota düzeltiliyor. Birden fazla sistem kullanımı ile de karıştırmaya (jam) karşı direnç artıyor.
Bu sistemde, sahte koordinatlar ile şaşırtmanın (spoofing) daha zor olduğu bildiriliyor. Ek olarak; füze uçuş halindeyken yeniden yönlendirilebiliyor.
2000 km mesafeye kadar da veri aktarımı mümkün.
ÇİN, TEKNOLOJİYİ SAHADA TEST EDİYOR
Uzmanlara göre bu gelişme kritik... Zira bu sayede ABD’nin uydu istihbaratı ve navigasyon tekeli kırılabilir. İran gibi aktörler yüksek hassasiyetli saldırı kapasitesi kazanabilir. Bölge ülkeleri GPS bağımlılığını sorgulamaya başlayabilir.
Bu aynı zamanda Çin için de bir saha testi fırsatı doğuruyor. Zira Çin de bu yolla sistemlerini gerçek savaş ortamında test etme fırsatı buluyor; ABD’nin savunma sistemlerine karşı performans ölçülüyor; özellikle F-35 gibi platformlara karşı veri toplanıyor. BeiDou, sahadaki güç dengesini kalıcı olarak değiştirmeye aday bir teknoloji olarak sınıflandırılıyor.
