İspanya hükümeti, ülke tarihinin dönüm noktalarından biri olarak kabul edilen 23 Şubat 1981 darbe girişimine ilişkin gizli belgeleri kamuoyuna açtı.
Parlamentoyu basarak demokrasiyi devirmeyi amaçlayan girişime dair yayımlanan dosyalar, yıllardır süren tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
23 Şubat 1981’de Antonio Tejero Molina liderliğindeki silahlı bir grup, yeni hükümetin yemin töreni sırasında İspanya Parlamentosu’nu bastı.
Silahlarını milletvekillerine doğrultan darbeciler, ülkeyi yeniden otoriter yönetime döndürmeyi hedefliyordu.
Darbe girişimi, dönemin Kralı Juan Carlos’un televizyon konuşmasıyla orduya kışlalarda kalma çağrısı yapmasının ardından başarısız oldu. Bu müdahale, birçok İspanyol tarafından genç demokrasinin kurtuluşu olarak değerlendirildi.
Hükümet tarafından açıklanan 153 gizli dosya; polis ve yargı raporları, resmi görüşme kayıtları ve yabancı hükümetlerin olaylara ilişkin tepkilerini içeriyor. Belgelerin yayımlanacağı resmi internet sitesine yoğun ilgi nedeniyle erişimde kısa süreli sorun yaşandı.
Dosyalarda beklenen ölçüde çarpıcı yeni bilgiler bulunmasa da, bazı dikkat çekici ayrıntılar yer aldı. Buna göre, istihbarat servislerinden altı kişinin darbe planına dahil olduğu ortaya çıktı.
Belgeler arasında yer alan bir güvenlik raporunda, parlamentoya özel polis birliğiyle müdahale edilmesi halinde 80 ila 110 kişinin hayatını kaybedebileceği değerlendirmesi yapıldığı görüldü. Bu nedenle operasyon seçeneğinin yüksek risk taşıdığı belirtildi.
KRALIN ROLÜ TARTIŞMALARI SÜRÜYOR
Darbe girişiminin ardından Kral Juan Carlos, demokrasiye destek veren lider olarak öne çıkmıştı. Ancak yıllar içinde, kralın darbe girişiminden önceden haberdar olduğu ya da süreçte rol oynadığı yönünde komplo teorileri gündeme geldi.
Sosyalist hükümet, söz konusu belgelerin kamuoyuna açılmasının bu tür iddialara açıklık getireceğini ve yanlış bilgilerin önüne geçeceğini savundu.
Yetkililer, belgelerin gizli tutulmasının artık “tarihi bir anomali” haline geldiğini belirtti.
Belgelerin yayımlandığı gün, darbe girişiminin lideri Antonio Tejero Molina’nın 93 yaşında hayatını kaybettiği açıklandı.
Tejero’nun avukatı yaptığı açıklamada onu “onur sahibi ve ülkesini seven bir adam” olarak tanımladı.
Dosyalar arasında, darbe girişiminin başarısız olmasının ardından yabancı ülkelerden gelen destek mesajları da yer aldı.
Bunlardan biri, İngiltere Kraliçesi II. Elizabeth’in Kral Juan Carlos’a gönderdiği ve “Sonucun böyle olmasından ötürü İngiltere’de hepimiz rahatladık” ifadelerini içeren mesaj oldu.
