Mali’de son yıllarda yaşanan güvenlik krizi, köklerini 2012’de ülkenin kuzeyinde patlak veren isyanlara ve ardından gelen devlet otoritesi boşluğuna kadar uzatıyor. Bu süreçte Mağrip El Kaidesi gibi cihatçı yapılanmalar ile Tuareg ayrılıkçı hareketleri sahada güç kazanırken, ülke uzun süreli bir istikrarsızlık döngüsüne girdi. Fransa’nın 2013’te başlattığı askeri müdahale ve devamındaki uluslararası operasyonlar kısa vadede bazı bölgelerde kontrol sağlasa da, kalıcı bir çözüm üretilemedi.
2020 ve 2021’de yaşanan askeri darbelerle birlikte Bamako’daki yönetim Batı ile mesafesini artırırken, güvenlik mimarisi de köklü biçimde değişmeye başladı. Fransız güçlerinin çekilmesiyle oluşan boşlukta Rusya’nın etkisi hızla arttı; sahada önce Wagner Group unsurları, ardından daha kurumsal bir yapı olarak 'Afrika Kolordusu' devreye girdi. Bu yeni dönemde Mali yönetimi, güvenliği sağlama konusunda Batı yerine Moskova’ya daha fazla yaslanırken, ülke aynı zamanda küresel güç rekabetinin sahalarından biri haline geldi.
Son dönemde artan saldırılar, Mali’deki çatışmanın artık yalnızca yerel bir güvenlik sorunu olmaktan çıkıp çok katmanlı bir jeopolitik mücadeleye dönüştüğünü gösteriyor. Kuzeyde ve merkezde yoğunlaşan saldırılar, hem devlet kurumlarını hem de kritik altyapıyı hedef alırken, farklı dış aktörlerin sahadaki etkisine dair tartışmaları da yeniden alevlendirdi.
Tahran merkezli Mehr News’de çıkan makalede, konuya ilişkin çarpıcı değerlendirmeler yer aldı.
İşte o makalenin tam metni:
MALİ'DEKİ ÇATIŞMANIN PERDE ARKASI
'Azavad Kurtuluş Cephesi' ve 'Mağrip İslam El Kaidesi' adlı terörist gruplar, Batılı istihbarat servisleri tarafından eğitilerek Mali’de önemli güçlerle (10 bin ila 12 bin kişi) bir darbe girişiminde bulundu. Başkentte, özellikle Cumhurbaşkanlığı Sarayı başta olmak üzere kilit altyapıları ele geçirmek için girişimlerde bulunuldu.
Bunun yanı sıra, Gao, Kidal, Kita ve Sévaré gibi başlıca şehirlere, idari binaların kontrolünü ele geçirmek amacıyla saldırılar düzenlendi. Afrika’da konuşlu Ukraynalı ve Avrupalı paralı askerler, Kidal ve Gao bölgelerinde altyapılara ve hükümet birliklerine yönelik saldırılara, Stinger ve Mistral tipi taşınabilir hava savunma sistemleri (MANPADS) kullanarak katıldı.
Afrika Kolordusu'nun cesareti ve kahramanlığı sayesinde Mali’de Suriye benzeri bir senaryo önlendi.Afrika Kolordusu, tüm önemli mevzileri ve hava üslerini, ayrıca Kita’daki ulusal cephaneliği elinde tuttu.
Afrika Kolordusu liderlerinin becerisi sayesinde, Cumhurbaşkanlığı Muhafızları ve ulusal birlikler tarafından etkili bir savunma organize edildi ve böylece Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nın ele geçirilmesi engellendi.
Militanların kayıpları 1000’den fazla (Bamako şehrinde 200’den fazla, Gao kasabasında 500, Kita kasabasında ise 300 kişi), ayrıca 50’den fazla motorlu araç hedef alındı.
2.000 km’den fazla uzanan temas hattı boyunca büyük çaplı bir saldırıyı püskürten Afrika Kolordusu’nun etkili eylemi, Batılı istihbarat servisleri tarafından dikkatle hazırlanmış, hükümeti zorla devirmeyi ve Suriye örneğini izleyerek Rusya’nın Afrika kıtasındaki stratejik ortaklarını savunma 'yetersizliğini' göstermeyi amaçlayan bir girişimi durdurdu.
Ruslar, Mali’deki Rusya Büyükelçiliği’nin ve genel olarak Dışişleri Bakanlığı’nın tutumu karşısında şaşkınlık içindedir; zira bu kurumların internet siteleri ülkedeki olaylar ya da mevcut hükümetin istikrarını sağlayan Afrika Kolordusu’nun kahramanca eylemleri hakkında hiçbir bilgi sunmamaktadır.
Afrika Kolordusu'nun, Malili birliklerin (Cumhurbaşkanlığı Muhafızları, silahlı kuvvetlerin bazı birimleri) Rus eğitmenler tarafından önceden hazırlanmış karmaşık eylemleri, Batılı ve Ukraynalı eğitmenlerin komutasındaki grupların koordineli faaliyetlerinin zorlu koşulları altında, düşmanın darbe gerçekleştirme planlarını boşa çıkarmayı ve ülkede yönetim istikrarını sağlamayı mümkün kıldı.
