ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile iki haftalık ateşkesi kabul etmesinin ardından küresel piyasalarda sert hareketler yaşandı. Petrol fiyatları hızlı şekilde gerilerken, küresel borsalarda güçlü yükseliş görüldü.
Ateşkes kararı, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılabileceği beklentisini artırdı. Bu gelişme, petrol fiyatlarında keskin düşüşe yol açtı.
ABD ham petrolü yüzde 15’ten fazla değer kaybederek varil başına 95 doların altına indi.
Küresel referans Brent petrol ise yüzde 13,75 düşüşle 94,68 dolara geriledi. Buna rağmen fiyatlar, savaş öncesi seviyelerin hâlâ üzerinde bulunuyor.
Petroldeki düşüşle birlikte risk iştahı arttı. ABD vadeli endekslerinde sert yükselişler görüldü:
- Dow Jones vadeli işlemleri 1000 puandan fazla yükseldi
- S&P 500 vadeli işlemleri yüzde 2,4 arttı
- Nasdaq vadeli işlemleri yaklaşık yüzde 3 prim yaptı
Asya piyasaları da yükselişe katıldı. Japonya’da Nikkei 225 yüzde 5,4, Güney Kore’de Kospi yüzde 6,9 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 2,8 artışla kapandı.
BELİRSİZLİK SÜRÜYOR
Uzmanlar, piyasalardaki iyimserliğe rağmen kritik soruların yanıtlanmadığına dikkat çekiyor. Dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın fiilen açılıp açılmayacağı belirsizliğini koruyor.
Enerji analisti Bob McNally, “Piyasa iyi haber bekliyordu ancak boğazın gerçekten açılıp açılmayacağı henüz net değil” değerlendirmesinde bulundu.
İran tarafı ise ateşkesin kalıcı olmadığını vurguladı. Devlet televizyonunda yapılan açıklamada, “Bu savaşın sonu değil ancak tüm askeri birimler ateşkese uymalı” denildi.
Tahran yönetimi ayrıca Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin kontrolünü elinde tutacağını açıkladı. İran’ın gemilerden geçiş ücreti almayı planladığı da öne sürüldü.
KÜRESEL ARZ ŞOKU VE RİSKLER
Orta Doğu’daki savaş ve Hürmüz Boğazı’ndaki fiili kapanma, günlük 12 ila 15 milyon varil petrolü etkileyerek tarihin en büyük arz şoklarından birine yol açtı.
Salı itibarıyla Körfez bölgesinde yaklaşık 187 petrol tankerinin beklediği belirtiliyor. Uzmanlar, bu yüklerin ne zaman taşınabileceğinin piyasa açısından belirleyici olacağını vurguluyor.
Piyasa stratejistlerine göre petrol fiyatlarındaki düşüş ve borsalardaki yükseliş, yatırımcıların çatışmanın sona ermesini ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını istediğini açık şekilde ortaya koyuyor.
Ancak uzmanlar, ateşkesin uzun vadeli bir çözüme dönüşüp dönüşmeyeceğinin hâlâ belirsiz olduğuna dikkat çekiyor.
