Konut, işyeri ve arazi kiralayan milyonlarca mükellef için kira geliri vergisi beyan dönemi Mart ayında başlıyor. Tahakkuk eden vergiler iki taksit halinde ödenecek ve kurallara aykırı ödeme yöntemleri hem kiracılar hem de ev sahipleri için cezai yaptırım doğuracak.
BEYANNAME VERME ZORUNLULUĞU KİMLERİ KAPSIYOR?
2025 yılı kira gelirleri için beyanname vermek zorunda olanlar:
- Konut kira geliri istisna tutarını aşanlar,
- Tevkifata tabi işyeri kira geliri belirlenen sınırı geçenler,
- Kesinti ve istisnaya konu olmayan kira gelirleri 18 bin TL’yi aşanlar,
- Tutarına bakılmaksızın tevkifata ve istisnaya konu olmayan kira geliri elde edenler.
KONUT KİRA GELİRİNDE İSTİSNA UYGULAMASI
Sadece konut olarak kiraya verilen taşınmazlardan elde edilen gelirler için 47 bin TL istisna uygulanacak. Birden fazla konuttan gelir elde edilmesi durumunda istisna toplam gelire bir kez uygulanacak. Hisseli mülkiyette ise her ortak ayrı ayrı istisnadan faydalanabilecek.
İSTİSNADAN KİMLER YARARLANAMAZ?
- Ticari, zirai veya mesleki kazanç beyan edenler,
- Toplam brüt geliri 1 milyon 200 bin TL’yi aşanlar,
- Kira gelirini süresinde veya eksik beyan edenler.
BEYAN YÖNTEMLERİ VE GİDER İNDİRİMLERİ
Mükellefler iki yöntemden birini tercih edebilecek:
- Gerçek gider yöntemi: Gelir Vergisi Kanunu’nda belirtilen giderler hasılattan düşülür.
- Götürü gider yöntemi: İstisna sonrası kalan tutarın yüzde 15’i gider olarak indirilir. Götürü yöntemi seçenler iki yıl geçmeden gerçek gider yöntemine dönemiyor.
Gerçek gider kapsamında indirilebilecek kalemler arasında aydınlatma, ısıtma, su, asansör giderleri, sigorta primleri, ödenen vergi ve harçlar, onarım giderleri ve kiraya verenin kendi oturduğu konutun kira bedeli yer alıyor.
KİRACILAR İÇİN ÖDEME ZORUNLULUĞU
Kira ödemeleri banka veya PTT aracılığıyla yapılmak zorunda. Elden yapılan ödemeler hem kiracı hem ev sahibi için ceza doğuracak. Banka havalesi, EFT, çek, kredi kartı veya internet bankacılığıyla yapılan işlemlerde düzenlenen dekontlar geçerli olacak. Şubeden T.C. kimlik numarası ve “kira ödemesi” açıklamasıyla yapılan yatırımlar da tevsik şartını karşılıyor.
CEZALAR VE EMSAL KİRA BEDELİ UYGULAMASI
Kurala aykırı işlem yapanlara, işlem tutarının yüzde 10’u oranında özel usulsüzlük cezası uygulanacak. Ceza alt sınırı mükellef türüne göre 8 bin 700 TL ile 35 bin TL arasında değişiyor, yıllık toplam ceza 35 milyon TL’yi aşamayacak. Ödeme yapan kişi durumu beş iş günü içinde idareye bildirirse ceza uygulanmayacak.
Kiranın düşük gösterilip kalan kısmın elden alınması durumunda “emsal kira bedeli” devreye giriyor. Bedelsiz kullanım veya emsalin altında kira durumlarında, yetkili makamların belirlediği kira bedeli veya taşınmazın değerinin yüzde 10’u esas alınacak.
Ancak şu durumlarda emsal kira bedeli aranmayacak:
- Anne-baba, çocuk, torun veya kardeşlere tahsis edilen konutlar,
- Mal sahibiyle birlikte oturulan durumlar,
- Kamu kurumlarının kiralamaları.
BEYAN VE ÖDEME TARİHLERİ
2025 yılı kira gelirleri için beyanname 1–31 Mart 2026 tarihleri arasında Hazır Beyan Sistemi üzerinden verilecek.
Vergilerde taksitler:
- Birinci taksit (damga vergisi dahil): 31 Mart 2026
- İkinci taksit: 31 Temmuz 2026
Uzmanlar, özellikle banka dışı ödeme yapılmaması ve kira tutarlarının gerçeğe uygun beyan edilmesi konusunda hem ev sahiplerini hem kiracıları uyarıyor.
