Ankara merkezli Toplum Çalışmaları Enstitüsü, beslenme harcamalarındaki değişimi izlemek amacıyla “İdeal Beslenme Endeksi”ni oluşturdu. Endeksin düzenli olarak yayımlanacağı açıklandı.
Çalışmada, Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022’de yer alan örnek menüler baz alındı. Bu menüler üzerinden oluşturulan gıda sepetlerinin maliyetleri piyasa fiyatlarıyla hesaplandı.
GELİR GRUPLARINA GÖRE FARK
Raporda, gıda harcamalarının gelir seviyesine göre değiştiği belirtildi. Buna göre:
- En düşük gelir grubunda gıda harcamalarının payı: Yüzde 30,4
- En yüksek gelir grubunda gıda harcamalarının payı: Yüzde 12,8
Bu durumun düşük gelir gruplarının gıda fiyat artışlarından daha fazla etkilendiğini gösterdiği ifade edildi.
REFERANS HANE MODELLERİ
Endeks kapsamında üç farklı hane tipi oluşturuldu:
- Aile 1: 3 aylık bebek, 4 yaşında çocuk, 30 yaşında emziren kadın ve 36 yaşında erkek
- Aile 2: 10 yaşında kız çocuk, 16 yaşında erkek çocuk ile 42 yaşında kadın ve 42 yaşında erkek
- Aile 3: 3 aylık bebek, 4 yaşında çocuk, 30 yaşında emziren kadın, 36 yaşında erkek ve 68 yaşında birey
Bu modellerin temsil amaçlı olduğu belirtildi.
GÜNLÜK BESLENME MALİYETİ ARTTI
Endeks verilerine göre:
- Aile 1’in günlük beslenme maliyeti: 1.171 TL’den 1.245 TL’ye yükseldi
- Aile 2 ve Aile 3’te aylık bazda çift haneli artışlar kaydedildi
ÜÇ AYLIK KÜMÜLATİF ARTIŞ
Ocak ayı başlangıcı baz alındığında üç aylık toplam artış oranları şöyle hesaplandı:
- Aile 1: yüzde 14,1
- Aile 2: yüzde 20,2
- Aile 3: yüzde 18,1
Raporda, aylık artışların birikimli etkisinin hane bütçeleri üzerinde belirgin bir baskı oluşturduğu vurgulandı.
SONUÇ VE TAKİP SÜRECİ
Toplum Çalışmaları Enstitüsü, İdeal Beslenme Endeksi’nin her ay düzenli olarak yayımlanacağını ve gıda maliyetlerindeki değişimin takip edileceğini açıkladı.
