Veteriner Hekimler Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Gülay Ertürk, Ticaret Bakanlığı tarafından 9 Şubat’ta alınan “Kanatlı Eti İhracatının Durdurulması” kararının sonuçlarını değerlendiren bir yazılı açıklama yaptı. Türkiye’nin piliç eti üretim noktasında önde gelen bir üretici olduğuna vurgu yapan Ertürk, “Üretilen tavuk etinin yüzde 15–20’si ihraç edilmekte, başta Orta Doğu, Afrika ve Bağımsız Devletler Topluluğu ülkeleri olmak üzere geniş bir pazara ulaşılmaktadır. Sektör, yalnızca ülkemize yıllık yüz milyonlarca dolar döviz girdisi sağlamakla kalmamakta; üretim planlamasının sürdürülebilirliği ve kapasite kullanım oranlarının korunması açısından da ihracata büyük ölçüde bağımlıdır” dedi. Türkiye’nin 2022 yılında 705 bin ton olan kanatlı et ihracatının 2023’te uluslararası fiyat dalgalanmaları sebebiyle 526 bin ton, 2024’te uygulanan ihracat sınırlandırılması sebebiyle 451 bin ton, 2025’te ise geçmiş kısıtlamların etkisiyle 547 bin ton olarak kaydedildiğini anımsatan Ertürk, “2026’da ihraç kapılarının tamamen kapatılması, bu kırılgan yapının daha da olumsuz etkilenmesine yol açabilecektir” değerlendirmesini yaptı.
İSTİHDAMI ETKİLEYEBİLİR
İhracatın durdurulmasının olası etkilerini 5 başlık altında sıralayan Ertürk, “Kanatlı üretimi 35–45 günlük döngülere sahip planlı bir yapıdır ve arz kısa vadede esnek değildir. İhracatın aniden durdurulması geçici bir arz fazlası oluştursa da, üreticinin gelir kaybı nedeniyle ilerleyen aylarda kapasite düşüşü ve arz daralmasına bağlı fiyat artışları yaşanması olasıdır” dedi. Ertürk, İhracat kısıtlamasının kanatlı üretim maliyetlerine artış olarak yansımasının tüketici fiyatlarını da artıracağını da anlattı. Uluslararası pazarlarda tedarik sürekliliğinin esas olduğunu belirten Ertürk, Türkiye’nin kazandığı pazarların Brezilya, ABD ve Rusya gibi büyük üretici ülkelere kayma riski bulunduğunu da aktararak “Kaybedilen pazarların geri kazanılması ise hem zaman alıcı hem de yüksek maliyetlidir” dedi. İhracatın kısıtlanmasıyla birlikte on binlerce kişinin istihdamının olumsuz etkilenebileceğini vurgulayan Ertürk, köyden kente geçişlerin artarak sosyal yapıyı olumsuz etkileyebileceğini belirtti.
‘İHRACAT DENGELEYİCİ UNSUR OLARAK KORUNMALI’
Ertürk, kanatlı sektörünün uzun vadeli sürdürülebilrliği için dernek olarak çözüm önerilerini şöyle sıraladı:
“• Kararın süre ve kapsamının net olarak belirlenmesi,
• Tam durdurma yerine kademeli veya kota esaslı ihracat yönetimi,
• Yem hammaddelerinde dışa bağımlılığı azaltmak için GAP’ın tamamlanması, mısır ve soya üretiminin artırılması,
• Kümes yatırımlarının ve üreticilerin desteklenmesi,
• Hayvansal üretimde girdi maliyetlerini azaltıcı yapısal önlemlerin önceliklendirilmesi,
• İhracatın dengeleyici bir unsur olarak korunması”
