Atatürkçü düşüncenin, örgütlenmenin ve eylemin adı Muammer Aksoy (1917 / 31 Ocak 1990) ve ölümsüz yapıtı Kökler ile devrimci filozof Simone Weil (3 Şubat 1909 / 24 Ağustos 1943) kapağımızda.
İnsan haklarının, hukukun, tam bağımsızlığın, yurtseverliğin, sosyal devletin, barışın, gerçek demokrasinin çağdaş eğitimin, laik Cumhuriyetin yılmaz Atatürkçüsü, öncü aydınıydı Muammer Aksoy. “Bağımsız Türkiye” ülküsünün, “milli petrol” ve “milli maden” davasının kararlı bir savunucusuydu.
27 Mayıs 1960’tan sonra Kurucu Meclis’te sözcülüğünü yaptığı Anayasa Komisyonu’nda anayasanın Atatürk ilke ve devrimlerine sonuna kadar bağlı olmasını ve anayasaya “sosyal devlet” ilkesinin yerleştirilmesini savundu.
Tüm sorunlarımızın “ulusal bağımsızlık ile sıkı sıkıya ilişkili” olduğunu, az gelişmiş ülkelerde “tam bağımsızlık” sorununun yaşamsal önemini vurguladı.
12 Mart ve 12 Eylül dönemlerinin sıkıyönetim mahkemelerinde birçok sanığın avukatı, Türk Hukuk Kurumu ve Ankara Barosu başkanıydı. Atatürkçü Düşünce Derneği’nin kurulmasına öncülük yaptı ve kurucu genel başkanı seçildi.
Hıfzı Veldet Velidedeoğlu’nun dediği gibi “Hak ve hukukun yılmaz savaşçısı”ydı. Uğur Mumcu’nun dediği gibi “Kalpaksız Kuvayı Milliyeciler’in son temsilcilerinden biriydi. İnançlı, dirençli, kararlı ve mangal gibi yürekli...”.
31 Ocak 1990’da Bahçelievler’deki evine girerken gericilerin saldırısına uğrayarak üç kurşunla öldürülen Muammer Aksoy’u bugünü de aydınlatan şu cümlesiyle de saygı ve özlemle anıyoruz:
“Atatürk laikliği, yalnız uygarlığın, demokrasinin ve özgürlüğün değil, aynı zamanda iç barışın (mezhepler ve inançlar arasındaki barışın) ve ulusal birliğin de yolu ve güvencesidir. İnanç ve ibadet alanı dışında kalan şeriat kurallarının dahi toplumun yaşamında egemen olmasını isteyen dinsel devlet doğrultusundaki çabalar ise aynı zamanda kardeş kavgasının ve bölücülüğün tutumudur.” Öner Yağcı’nın yazısı...
Albert Camus’nün “çağımızın tek büyük ruhu” diye selamladığı Simone Weil, fabrikada ve tarım sektöründe işçilik yapmış, İspanya Savaşı’na gönüllü olarak katılmış, totaliter rejimleri birçok aydından önce eleştirmiş, devrimci ve ilerici çevrelerle her zaman yakın ilişkiler içinde bulunmuş militan karakterli bir filozoftu.
Fransa’nın Nazilerce işgalinin ardından 1942’de Londra’da Fransız Direniş Konseyi’ne katıldı. Direnişçilerin önerisiyle savaştan sonra yeniden yapılanacak bir Fransa için entelektüel bir temel metin, bir çeşit anayasa taslağı yazmaya başladı ve erken ölümü yüzünden yarım kalacak, sonradan L’Enracinement (dilimize Kökler adıyla çevrilen) adı verilecek son kitabını yazmaya başladı.
Yapıt adil bir toplumun hangi ahlaki temeller üzerine kurulması gerektiğini anlatan siyasal ve felsefi bir manifestoydu. Weil, kitabında modern insanın ahlaki görevlerini unutmasının onu köklerinden kopardığı tezi ile ideal bir toplumun yeniden inşası için insanın yeniden “kök salması” gerektiğini savundu. Kitabını “İnsana karşı görevler bildirgesine giriş” diye tanımladı. Ferda Fidan’ın yazısı...
- Feridun Andaç (“Bir Semti Yazmak” / Gülay Kutal, Beşiktaş’ın Surları: 1960-70’li Yılların Beşiktaş’ında Yaşam, YEM),
- Kemal Bek (Yusuf Çotuksöken, Türkçe Sözlük, Almina),
- İbrahim Berksoy (Andreï Makine, Sibirya Bavulundaki Sır, Çeviren: Yasemin Çalıkır, Eriken),
- Gültekin Emre (Fatoş Asya Akbay, Evin Bütün Işıkları, Plüton),
- Yunus Bekir Yurdakul (Anne-Gaëlle Balpe, Benden Yazar Olur mu?,Çeviren: Begüm Elif Aktaş, Carpe Diem / Fuat Sevimay, Hayal Kurmak Bedava, Mundi),
- Vitrindekiler, kısa tanıtımlar, Emek Yurdakul’dan Güncel ve Mustafa Başaran’dan Bulmaca ile de düşün trafiği sürüyor!
İyi okumalar...
Gamze Akdemir
Kitap Dergi, YARIN gazeteniz Cumhuriyet’le birlikte...
Unutmayın; her gün Cumhuriyet, her perşembe Cumhuriyet Kitap Dergi okunur!
