Karikatürcü olmak için üç özellik gerekli: Çizgi yeteneği, mizah duygusu ve bilgi birikimi. Çizersiniz, insanları da güldürürsünüz, ama çizdiğiniz şey gelip geçici olmamalı. Karikatürünüz kalıcı nitelik taşımalı.
Grotesk (kaba) karikatür, mizah alanına girmez. Güldürür, eğlendirir; ama “mizah” düzeyine erişemez. Çünkü mizah inceliktir. Mizah zekâ ürünüdür. Güldürürken düşündürür.
Mustafa Bilgin’in Hayat Sanat Durumlar Anlar (Kaynak Yayınları) adlı albümde topladığı karikatürlerini bu yüzden sevdim. İlke olarak, gülüp geçilen karikatürden uzak kalmayı seçmiş. Karikatürün zor yanını, yazısız güldürmeyi, gülerken de düşündürme yolunu seçmiş. Tıpkı karikatürün “Elli Kuşağı” diye nitelenen eski ustaların yaptığı gibi. Kimdi o eski ustalar? Turhan Selçuk, Ferruh Doğan, Ali Ulvi, Tan Oral, Semih Balcıoğlu... vb.
İşin tuhafı Mustafa Bilgin’in yetişme döneminde “Gırgır mizahı” yükselişteydi. Eski entelektüel kuşağa inat, mizahı sokakta arayan Oğuz Aral’ın arsasında top koşturmak istemişti. Oğuz Aral’ın da yakınlığını, sevgisini kazanmıştı. Ustasının bilgisinden yararlanmıştı. Buna karşın kendi çizgisini de korumaya özen göstermiş bir genç çizerdi.
Babıali’deki çizerlik serüveninde bir dönem çizgi film üretimine emek vermişti Mustafa Bilgin. Yanı sıra gönül evinde hep karikatür denen aslanı besleyegelmişti...
Bir dönemin Cumhuriyet okurları Mustafa Bilgin’in “Hayat Epik Tiyatrosu” adlı bant karikatürlerini ilgiyle izliyordu. On yıl süren bu yaratıcı serüven Bilgin'in kendi çizgisini ve esprisini sağlamlaştırma süreci olmuştur denebilir.
Zaman zaman kimi yayın organlarına güncel siyasal içerikli çizimler yapsa da, güncel konuları kovalamak pek çekici gelmemiş olmalı. Hayat Sanat Durumlar Anlar onun gönlüne göre yaptığı çizimlerin toplamı. Mizahın düzeylisi, niteliklisi; gülümsetirken düşündüren karikatürler.
Her biri bir tablo gibi özenli çizimler. Gülmecesini, birkaç çizgiyle anlatmıyor da bir tablo bütünlüğü içinde tasarlıyor sanatçı. Tabloyu al çerçevelet, bulunduğunuz mekânın duvarına as… Öylesine özenli, emek ürünü çizimler.
Bu albüm çizer Mustafa Bilgin’in ustalık döneminin bir ürünü. Usta çizer Mustafa Bilgin’i ve bu özenli baskıyı gerçekleştiren Kaynak Yayınları’nı kutluyorum.
