Obezite ve tip 2 diyabet tedavisinde kullanılan GLP-1 grubu ilaçlarla ilgili yeni bir araştırmada, bu ilaçları kullanan kişilerde tırnak sorunlarının daha sık bildirildiği görüldü. Dört ülkeden 1.904 kişinin verilerinin incelendiği çalışmada, GLP-1 kullanıcılarının yüzde 39’u tırnak ayrılması yaşadığını belirtirken ilaçları hiç kullanmamış karşılaştırma grubunda bu oran yüzde 9 oldu.
Araştırmanın sonuçları, 2026 yılında Viyana’da düzenlenen Avrupa Dermatoloji ve Zührevi Hastalıklar Akademisi (EADV) Kongresi’nde sunuldu. Ancak araştırmacılar, bulguların tek başına ilaçların tırnak sorunlarına neden olduğunu göstermediğinin altını çizdi.
TIRNAK SORUNLARI İLAÇ KULLANICILARINDA DAHA YAYGIN
Araştırmada Fransa, ABD, Brezilya ve Meksika’dan 575 GLP-1 kullanıcısı ile bu ilaçları hiç kullanmamış tip 2 diyabet veya obezite hastası 1.329 kişinin verileri karşılaştırıldı.
EADV’nin açıklamasına göre, GLP-1 kullananların yüzde 66’sı en az bir tırnak rahatsızlığı bildirdi. Karşılaştırma grubunda ise bu oran yüzde 53 olarak belirlendi.
Tırnaklarda renk değişimi de kullanıcılar arasında daha sık görüldü. GLP-1 kullananların yüzde 46’sı bu şikâyeti bildirirken karşılaştırma grubunda oran yüzde 17 oldu.
Çalışmanın yazarı Charles Taieb, sonuçların iki grup arasında belirgin bir ilişkiye işaret ettiğini, ancak tedavi sırasında ortaya çıkan her belirtinin doğrudan ilaca bağlanamayacağını belirtti.
TIRNAK AYRILMASI NE ANLAMA GELİYOR?
Tırnak plağının tırnak yatağından ayrılması, tıp dilinde onikoliz olarak adlandırılıyor. Bu durum kısmi ayrılma şeklinde görülebileceği gibi bazı vakalarda daha ileri düzeyde de gelişebiliyor.
Uzmanlara göre tırnak ayrılması; yaralanmalar, cilt hastalıkları ve enfeksiyonlar gibi farklı nedenlerle ortaya çıkabiliyor. Beslenme eksiklikleri ve başka sağlık sorunları da tırnakların görünümünü etkileyebiliyor.
Araştırmada katılımcıların bildirdiği tırnak ayrılmasının ne ölçüde olduğu ise netleştirilmedi. Bulgular, kısmi ayrılma ile tırnağın tamamen kaybedilmesi arasında ayrım yapmıyor. El ve ayak tırnakları da ayrı ayrı değerlendirilmedi.
Bu nedenle araştırmadaki yüzde 39’luk oran, GLP-1 kullananların yaklaşık yüzde 39’unun tırnaklarını tamamen kaybettiği anlamına gelmiyor. Oran, katılımcıların bildirdiği tırnak ayrılması şikâyetini ifade ediyor.
KİLO KAYBI TEK BAŞINA AÇIKLAYICI OLMAYABİLİR
Araştırmacılar, sonuçları değerlendirirken katılımcıların dermatolojik durumlarını ve beslenme eksikliklerini de dikkate aldı. Bu faktörler hesaba katıldığında bazı ilişkiler zayıflasa da tırnak ayrılması ve renk değişimi GLP-1 kullanıcılarında daha sık bildirilmeye devam etti.
Ekip ayrıca kilo kaybının sonuçlar üzerindeki etkisini inceledi. Kilo veren katılımcılarla yapılan analizde de gruplar arasındaki farkların istatistiksel olarak anlamlı kaldığı bildirildi.
Bu bulgu, kilo kaybının tek başına gözlenen farklılıkları açıklamayabileceğine işaret ediyor. Ancak araştırmanın mevcut yapısı, ilaçların tırnaklar üzerinde doğrudan bir etkisi bulunduğunu ortaya koymaya yeterli değil.
SAÇ DÖKÜLMESİ ŞİKÂYETLERİ DE İNCELENDİ
Aynı katılımcı grubunu kapsayan ayrı bir çalışmada saç ve saç derisi şikâyetleri de değerlendirildi. GLP-1 kullanıcılarının yüzde 50’si olağan dışı saç dökülmesi bildirdi. Karşılaştırma grubunda bu oran yüzde 34 olarak kaydedildi.
Saç hacminde veya yoğunluğunda azalma bildirenlerin oranı da ilaç kullanıcılarında yüzde 42, karşılaştırma grubunda ise yüzde 19 oldu. Kullanıcıların bir bölümünde saç dökülmesine kaşıntı, kızarıklık ve pullanma gibi saç derisi belirtilerinin de eşlik ettiği aktarıldı.
Araştırmanın yazarı ve dermatolog Bruno Halioua, gözlenen belirtilerin hızlı kilo kaybından sonra görülebilen saç dökülmesinin ötesine geçebileceğini ve iltihaplanma belirtilerini de içerebileceğini öne sürdü. Bununla birlikte, bu bulgular da ilaçların doğrudan neden olduğunu kanıtlamıyor.
ARAŞTIRMACILAR DAHA KAPSAMLI İNCELEME PLANLIYOR
Çalışmaların bazı sınırlılıkları bulunuyor. Katılımcılar belirtilerini kendileri bildirdi ve araştırma, kişileri tedavi öncesinden başlayarak düzenli dermatolojik muayenelerle takip etmedi. Ayrıca kongre duyurusunda kullanılan ilaçların ayrıntıları ve her ilaç için ayrı sonuçlar paylaşılmadı.
Bulgular kongre sunumlarına dayanıyor; duyuruda sonuçları ayrıntılı biçimde raporlayan yayımlanmış bir makaleye atıf yapılmıyor. Tırnak çalışmasının, dermatolojik ve saç bakım ürünleri geliştiren Pierre Fabre Grubu bünyesindeki DUCRAY Laboratuvarlarının kurumsal desteğiyle yürütüldüğü de belirtildi.
Araştırmacılar, sonraki aşamada hastaları tedavinin başlangıcından itibaren takip etmeyi planlıyor. Standart dermatolojik muayeneler ve biyolojik ölçümlerle belirtilerin ne zaman ortaya çıktığının, hangi faktörlerle ilişkili olabileceğinin ve zaman içinde düzelip düzelmediğinin belirlenmesi hedefleniyor.
Uzmanların önerisi ise tırnak değişiklikleri, saç dökülmesi veya saç derisinde kaşıntı ve kızarıklık fark eden kişilerin tedaviyi kendi başlarına bırakmak yerine doktorlarına danışmaları yönünde. Araştırma sonuçları, bu ilaçları kullanan herkesin söz konusu sorunları yaşayacağı anlamına gelmiyor.
