DEM Parti Şırnak Milletvekili Ayşegül Doğan, 2 Mart 1994'te DEP milletvekillerinin tutuklanmasının araştırılması, sorumluların açığa çıkarılması ve yaşanan mağduriyetlerin tespit edilerek gerekli tedbirlerin alınması için TBMM Başkanlığı'na araştırma önergesi verdi.
"DEVLETİN, CUMHURİYET VE DEMOKRASİYİ KORUMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ BULUNMAKTADIR"
Önergenin gerekçesinde, şu ifadelere yer verildi:
"Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, devleti insan haklarına saygılı, adalet anlayışına dayanan bir cumhuriyet olarak tanımlar ve egemenliğin halkta olduğu vurgular. Devletin, cumhuriyet ve demokrasiyi koruma yükümlülüğü bulunmaktadır. Ancak tarihsel ve güncel uygulamalar, Kürt halkının seçilmiş temsilcilerinin siyasi ve hukuki haklarının sistematik olarak engellendiğini, demokratik kurumların baskı altında olduğunu göstermektedir. Bu durum, sadece anayasal yükümlülüklerin ihlali değil, aynı zamanda demokratik, sosyolojik ve tarihsel olarak da ciddi bir sorun teşkil etmektedir.
1994 yılında halk tarafından seçilen Kürt siyasetçiler Leyla Zana, Orhan Doğan, Ahmet Türk, Hatip Dicle, Sırrı Sakık, Selim Sadak, Sedat Yurtdaş ve Mahmut Alınak’ın dokunulmazlıkları kaldırılmış, gözaltına alınmış ve tutuklanmıştır. Söz konusu siyasetçiler, Devlet Güvenlik Mahkemeleri (DGM) tarafından yürütülen hukuk dışı, siyasi yargılamalarla vatan hainliğiyle suçlanıp, idamla yargılanarak ağır hapis cezalarına çarptırılmıştır. Mensubu oldukları Halkın Emek Partisi (HEP) ve Demokrasi Partisi (DEP) Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılmıştır. 2 Mart 1994 tarihinde Orhan Doğan ve Hatip Dicle’nin TBMM çıkışında sivil polislerce gözaltına alınması, demokrasi ve hukuka yönelik açık bir darbe olarak tarihe geçmiştir."
Kürt halkının temsil haklarının ihlal nedenlerini ortaya çıkarmak, sorumluları belirlemek ve benzer darbe uygulamalarını önleyecek mekanizmaları oluşturmak ve bu yönde çözüm önerileri geliştirmenin parlamentonun en asli görevlerinden biri olduğuna değinilen önergede, "1994–2026 yılları arasında başta Kürt siyasetçiler olmak üzere seçilmişlere yönelik gözaltı, tutuklama ve parti kapatma uygulamalarını, yerel yönetimlerde halk iradesinin gasp edilmesini, mevzuat ve uygulamaların anayasa ve uluslararası hukuk açısından değerlendirilerek, parlamentoda ciddiyetle ele alınması ve araştırılması, nedenlerinin ve sorumlularının açıklıkla ortaya konulması öncelikle demokrasi ve insan haklarını koruma ve yaşatma yükümlülüğünün bir gereği ve acil bir ihtiyacıdır" denildi.
