Milyonlarca yurttaşın oylarıyla seçilen İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu, haksız ve hukuksuzca diplomasının iptal edilmesinin ardından önce gözalıtna alındı, daha sonra ise tutuklandı. Tutuklanmasının ardından Silivri Cezaevi’nden verdiği mesajları sosyal medya üzerinden yayınlanmaya devam eden İmamoğlu’na bir operasyon daha yapıldı.
İmamoğlu’nun sosyal medya hesabı üzerine bir anda Türkiye özelinde erişim engeli getirildi. Yurttaşlar erişim engelini yoğun şekilde eleştirirken, AKP iktidarı eleştirilere yine kulak tıkadı. İktidar, eleştirileri duymamasının yanı sıra diğer muhalif yurttaşların hesaplarına da erişim engeli getirmeye başladı. İktidarın söz konusu hamlelerinin hukuki dayanağı merak konusu oldu.
TEMSİLCİLİK BULUNDURMA ZORUNLULUĞUNUN SONUÇLARI
Konuya ilişkin Cumhuriyet’e konuşan Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi’nden Hukukçu Prof. Dr. Nurcan Törenli, iktidarın izlediği yol haritasını anlattı.
2020’de çıkartılan bir yasayla gündeme gelen sosyal medya platformlarının Türkiye’de temsilci bulundurma zorunluluğunu anımsatan Törenli, “Platformlar uzun yıllar Türkiye’de temsilci bulundurma meselesine karşı çıkmışlardı. Ama yapılan baskılar sonucunda, biraz da işin devletin egemenlik alanına girmesi neticesinde bunlar bir şekilde temsilci atadılar Türkiye’de. Böylece de Türk yargısının bir anlamda etki alanına, hakimiyet alanına girmiş oldular” dedi.
2022 yılında yürürlüğe giren yasayı da anımsatan Törenli, “İdari para cezasının yanı sıra reklam gelirlerinden belli bir oranda kesintiye gidildi. Türkiye’deki ticari faaliyetlerinin yasaklanmasına kadar gidebilecek bir dizi önlemler getirildi. Bunların yanı sıra içeriği yayından çıkarma ve erişim engeli dediğimiz engellerin yanına örtülü olarak da bant daraltma dediğimiz uygulama getirildi. X (sosyal medya platformu) de tabii ki Türkiye’de bir temsilci bulunduruyor. Temsilciye önce BTK (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu) bir uyarı gönderiyor. Bu olmazsa doğrudan doğruya sulh ceza hakimliği kararı da buraya tebliğ ediliyor. Bunlar uygulanmazsa belirttiğim çerçevede çok ağır bir yaptırıma uğrayacaklar. Dolayısıyla amaç buydu zaten” ifadelerini kullandı.
"DÜŞÜNCE VE İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ, TİCARİ HAKLARIN ÜZERİNDEDİR"
Ticari bir şirket olan X’in iktidarın aldığı karara uymaması durumunda bahsedilen yaptırımlarla karşı karşıya kalacağını belirten Törenli, “Ticari bir şirketin demokrasi havarisi olmasını beklememiz anlamsız. O ticari faaliyetini düşünüyor. Ama bunların her birinin birer politikası var. Bu faaliyeti gerçekleştirirken yaptığı işin gerektirdiği sorumluluğu da üstlenmek durumundadır. Bu da düşünce ve ifade özgürlüğüne riayet etmektir. Ticari hakların üzerinde tutulması gereken ilke budur. Gerek Ekrem İmamoğlu’na, gerek avukatı aracılığıyla onun hesabına taşınan faaliyetler, düşünce ve ifade özgürlüğü kapsamındaki hak kullanımıdır. Bunları bu şekilde bir takım hukuki yollarla ve hukuku araçsallaştırarak engellemek de düşünce ve ifade özgürlüğünü engellemektir” diye konuştu.
"BTK İSTEDİĞİ GİBİ BANT DARALTIYOR"
Törenli, iktidarın sosyal medya platformları üzerindeki yetkilerini ise, “BTK, burada sulh ceza hakimliğine gidip de herhangi bir aldığı karara onay çıkartmıyor. İstediği gibi bant daraltıyor. Bu bize neyi gösterdi; ‘İnternetin sahibi yok, burada iktidar yok’ diyorduk. BTK bu imkanı da ele geçirmiş. İnterneti istediği gibi teknolojik olarak daraltabiliyor. İdari yetkiyle donatılmış, yargının yetkisini de aslında bir anlamda gasp ederek bu işlemleri gerçekleştiriyor” diyerek değerlendirdi.
