Aydın'ın Sultanhisar ilçesinin Atça Mahallesi'nde karnabahar üreticileri, yüksek maliyetler ve düşük satış fiyatları nedeniyle zor durumda olduklarını anlattı. Artan gübre, ilaç, mazot ve işçilik giderlerinin yanı sıra işçi bulma zorluklarına değinen üreticiler, yıldan yıla artan maliyetlerin üretimi sürdürülemez hale getirdiğini ve bazı çiftçilerin ürünlerinin maliyetini bile karşılayamadığını ifade ediyor.
"KARNABAHAR MALİYETLERİ KURTARMIYOR"
Tarlada çalışan bir üretici, maliyetlerin kurtarmadığını söyleyerek, şöyle konuştu:
"Biz tarladan karnabaharları kesiyoruz, kestiğimiz malları hale yapıyoruz. Ama karnabahar maliyetleri kurtarmıyor. Karnabaharın gelişi kaç para, fidanı kaç para? Bunun çapası var, gübresi var. Bahçenin kirası var. Bahçe kendinin değilse zaten yandın. Şu anda mallar para etmiyor. Ne yapacağımızı bilmiyoruz. Fidanın tanesi 2,5-3 lira. Çapa, gübre derken sana maliyeti 15-20 lirayı buluyor. Pazarda 35-40 liraya satılıyor ama ne satıcı kazanıyor ne de karnabaharı diken. Yevmiyeler bin 500 yüzden başlıyor. İşçiyi kurtarıyor ama iş vereni kurtarmıyor. Adam zaten maldan zarar ediyor. Bir de yevmiyesi var. Mallar para etse patron da kazanır, yüzü güler. Bugün buradan 2-3 bin tane kesersek ancak yevmiyeyi kurtarır."
"ŞU SOĞUK GÜNLERDE BU ÜRÜN PARA ETMİYORSA NE ZAMAN EDECEK?"
Üretici ve toptan mal temin eden başka bir çiftçi ise durumu şu sözlerle anlattı:
"25 bin adet karnabahar fidesi diktik. Fidenin tanesini 3,5 liradan aldık. İşçiliği, masrafı, gübresi, ilacı, suyu derken yaz boyunca baktık. Karnabahar ağustos ayında ekiliyor, hasadı şu anda yapılıyor. Satış fiyatlarından memnun değiliz. Toptan 20 liraya satıyoruz. Maliyetimiz de 15-20 lira arasında. Yani şu soğuk günlerde bu ürün para etmiyorsa ne zaman edecek, onu da bilmiyoruz. Bir yevmiye bin 500 yüz lira. Bir karnabaharın tarladan hale gelmesi 5 liraya tekabül ediyor. Zaten 15-20 lira masrafı var. Satış 20 lira. Bunun neresinden kar edeceğiz bilmiyoruz. Bu her sene böyle olmuyor ama bu sene şu ana kadar karnabahardan çiftçinin yüzü gülmedi.
"KARNABAHARIN GERÇEK MALİYETİ 40 LİRAYI BULUYOR"
Yazdan bu yana attığımız kurt ilacı, mantar ilaçları ikiye katladı. Gübre ikiye katladı. Mazot zamlandı. Ağustostan bu yana yaptığımız nakit masrafları altın fiyatlarıyla kıyasladığımızda, karnabaharın gerçek maliyeti 40 lirayı buluyor. Biz tanesine 20 lira masraf ettik diyoruz ama enflasyona uğruyoruz, oradan da zarar ediyoruz. Çiftçi yıl yıl geri gidiyor. Bir tarım politikasıyla çiftçiye destek olunması gerekiyor, şu anda ekim-dikim kontrolü yok. Herkes kara düzenine ekim yapıyor. Şansına para ederse deniliyor.
"ETTİĞİMİZ MASRAFI ALABİLDİĞİMİZ KADAR ALACAĞIZ, ALLAH BEREKET VERSİN DİYECEĞİZ"
İşçiye gelince, yağmurda, çamurda kimse çalışmak istemiyor. Biz işçi bulamıyoruz ama işçiler de 'iş yok' diyor. Gençler kahvede oturuyor, üniversiteden gelen gençler çalışmıyor, anne baba parası yiyor. Şu fiyatlara, şu maliyetlere göre bu tarladan para kazanma şansımız yok. Yapacak bir şey yok, ettiğimiz masrafı alabildiğimiz kadar alacağız, Allah bereket versin diyeceğiz. Artık kâr-zarara bakmayacağız. Havalar ısınırsa karnabahar satılmaz, fiyatı düşer. Soğuk olursa talep artar. Yağmurlar ve sellerden zarar gören bölgeler de var, bu durum fiyatları etkileyebilir. Emeğimizin karşılığını almaya çalışacağız. Üretildiği yerden toptan halde 20 lira olan ürün, nakliye ve mazot maliyetleriyle gittiği yerde daha pahalıya halka ulaşıyor. Mazot ve nakliye fiyatlarının yüksek olması çiftçiyi baştan etkiliyor; hem üretimde hem nakliyede."
