Anayasa Mahkemesi (AYM), CHP’nin 2022’deki “Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu”yla değiştirilen “Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun”un bazı geçerliliklerinin iptali istemiyle yaptığı başvuruyu, 17 Haziran 2025’te karara bağladı ve dün gerekçeli kararını Resmi Gazete’den yayımladı.
TAHKİM KURULU VE KULÜPLERİN TÜZEL KİŞİLİKLERİ HAKKINDA İSTEM
CHP’nin dilekçesinde, yasanın TFF Tahkim Kurulu üyelerinin TFF Yönetim Kurulu tarafından seçilmesini öngören düzenlemeleri ile örgütlenme özgürlüğünün anayasal güvencelerine aykırı olarak spor kulüplerinin tüzel kişilik kazanabilmesini bakanlığın tescil şartına bağlayan düzenlemenin anayasaya aykırı olduğu ileri sürülmüştü.
AYM TAHKİM KURULU VE KULÜPLERİN TESCİL DÜZENLEMESİNİ İPTAL ETTİ
AYM ise istemlerden TFF Tahkim Kurulu üyelerinin TFF Yönetim Kurulu tarafından seçilmesini öngören düzenleme ile spor kulüplerinin tüzel kişilik kazanabilmesini bakanlığın tescil şartına bağlayan kuralı anayasaya aykırı bularak iptal etti. İptal hükümleri, 9 ay sonra yürürlüğe girecek.
‘ÖRGÜTLENME ÖZGÜRLÜĞÜNE SINIRLAMA GETİRDİĞİ AÇIKTIR’
AYM; gerekçesinde, kulüplerin tüzel kişilik olarak varlık kazanmasının ilgili belgelerin yetkili makamlara sunulmasıyla değil, bu belge ve kuruluş sürecinin incelemeye alınması nedeniyle olanaklı olduğu kaydedildi. Ancak başvuru konusu kural kapsamında tüzellik işleminin bakanlığın iznine bağlandığı belirtildi. Bu düzenlemenin de anayasada güvence altına alınan “Dernek kurma özgürlüğü”ne (33. madde) ve “Temel hak ve özgürlüklerin sınırlanması” (13. madde) geçerlilikleriyle bağdaşmayacağı bildirilerek; “Belirli bir spor dalında spor faaliyeti yürütmek için bir araya gelen kişilerden oluşan spor kulüplerinin tüzel kişilik kazanmasını tescil şartına bağlayan kuralın, örgütlenme özgürlüğüne sınırlama getirdiği açıktır” denildi.
TAHKİM KURULU BAĞIMSIZLIĞINI SAĞLAMALI
Yüksek Mahkeme’ce Tahkim Kurulu üyelerinin TFF Yönetim Kurulu tarafından seçilmesini öngören düzenlemenin iptal gerekçesinde ise Tahkim Kurulu’nun, spor uyuşmazlıklarını karara bağlayan yargısal işlevi yerine getirdiğine işaret edilerek, kurulun adil yargılanma hakkına ilişkin güvenceleri taşıması gerektiği vurgulandı. Gerekçede, kurulun bağımsız ve tarafsız bir mahkeme niteliğinde olması gerektiği kaydedildi. Ayrıca; sporun bileşenlerinden olan kulüpler, futbolcular, teknik direktörler ve hakemlerin Tahkim Kurulu üyelerinin belirlenmesinde herhangi bir etkisinin olmadığı, bu durumun tarafların kurulda adil şekilde temsil edilmesini engellediği ve bağımsızlık ile tarafsızlık ilkeleriyle bağdaşmadığı belirtildi. Bu nedenle Tahkim Kurulu’nun yönetim kurulu tarafından seçilmesinin anaysanın “Yargı yetkisi Türk milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır” (9. madde) geçerliliği ile “hak arama özgürlüğü” (36. madde) ve “mahkemelerin bağımsızlığı” (138. madde) geçerliliğine aykırı olduğuna karar verildi.
