Anayasa Mahkemesi (AYM); Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesi’nin baktığı bir dava kapsamında “Vergi Usul Kanunu”na 2010’da eklenen bazı düzenlemelerin anayasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, 2025’te yaptığı başvuruyu 15 Ocak’ta karara bağladı ve gerekçeli kararını dün Resmi Gazete’den yayımladı.
E-TEBLİGAT ANAYASAYA UYGUN DEĞİL!
Başvuruda; itiraz konusu düzenlemenin vergi mükelleflerine yapılacak elektronik tebligatlarla ilgili Hazine ve Maliye Bakanlığı’na yetki veren düzenlemenin iptali istendi. Bu yetkinin sınırlarına ilişkin temel ilkeleri içermediği ve mahkemeye erişim hakkına sınırlama getirdiği gerekçesiyle iptal etti.
AYM; gerekçesinde vergi dairesi tarafından vergi kaydı resen terk ettirilen tüzel kişi mükelleflerin ticaret sicilinden silinene kadar elektronik tebligat sisteminden çıkamamasına ve her 5 günde bir elektronik tebligatı kontrol etmek zorunda kalmasına neden olduğu, elektronik ortamda yapılan tebligata karşın defter ve belgeleri inceleme için ibraz etmeyenleri de özgürlüğü bağlayıcı cezayla karşı karşıya bıraktığı ifade edildi.
AYM, bu yönüyle düzenlemenin “mahkemeye erişim hakkının yasayla sınırlanması ilkesiyle bağdaşmadığı” değerlendirmesiyle, söz konusu düzenlemeyi iptal etti. Karar 9 ay sonra yürülüğe girecek.
DANIŞTAY’IN BAŞVURUSUNU DA KARARA BAĞLADI
Yüksek Mahkeme ayrıca Danıştay 10. Dairesi’nin 2025’teki başvurusunu da aynı gün karara bağlayıp, dün gerekçesini yayımladı. Daire; “Tehlikeli yük deniz gözetim yetki belgesi”nin (TYDGYB) ücretine ve denetim bedeline ilişkin 1 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’ndeki (CBK) düzenleyici işlemlerin iptaline yönelik dava kapsamında başvuru da bulunmuştu. Söz konusu CBK kapsamında; Döner Sermaye İşletme Dairesi Başkanlığı’na tüzel kişilere bakanlıkça verilecek her türlü yetki ve benzeri belge ile hizmet birimlerince ücretli olarak verilecek her türlü teknik hizmetin ücreti alma yetkisi veriliyordu.
İŞLEMLER HARÇ VE KAMU GELİRİ NİTELİĞİNDE
Yüksek Mahkeme ise belgelerden ücret alımının kamu geliri niteliği taşıdığını, teknik hizmetten ücret alımının da anayasadaki “harç” geçerliliğine denk geldiği değerlendirmesiyle Döner Sermaye İşletme Dairesi Başkanlığı’nın gelirlerinin özellikle yasayla düzenlenmesi gerektiğini belirtti. Bu gerekçeyle Yüksek Mahkeme, ilgili düzenlemenin anayasadaki “Temel haklar, kişi hakları ve ödevleri, siyasi haklar ve ödevler ile münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda CBK çıkarılamaz” geçerliliğine (madde 104) aykırı olduğuna karar vererek, iptal etti. Bu karar da 9 ay sonra yürürlüğe girecek.
